Στον Αποκόρωνα η αγροτική ζωή δεν είναι επάγγελµα· είναι παράδοση, ταυτότητα και ταυτόχρονα ένας καθηµερινός αγώνας για αξιοπρέπεια.
Οι άνθρωποι της παραγωγής -αγρότες, κτηνοτρόφοι και µελισσοκόµοι- σηκώνουν στις πλάτες τους την τοπική οικονοµία, την ποιότητα των προϊόντων µας και προστατεύουν την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου µας. Κι όµως, για χρόνια τους έχουµε αφήσει µόνους. Με λόγια συµπάθειας αλλά χωρίς ουσιαστική στήριξη. Με υποσχέσεις που ξεχνιούνται µετά τις φωτογραφίες στα χωριά και στα µπλόκα.
Αν θέλουµε έναν Αποκόρωνα που να προχωρά µπροστά, πρέπει να αλλάξουµε πορεία. Να περάσουµε από την αδράνεια στη δράση. Να µιλήσουµε επιτέλους για τον Αποκόρωνα του µέλλοντος, όπου η αγροτική παραγωγή έχει συµµάχους και όχι εµπόδια.
1. Ένα ∆ηµοτικό Κέντρο Στήριξης Αγροτών – Η πρώτη πράξη στήριξης και σεβασµού
Στη Γαλλία, οι δήµοι λειτουργούν µικρά «Σπίτια Αγροτικής Υποστήριξης» που προσφέρουν συµβουλές, ενηµέρωση και τεχνική καθοδήγηση στους παραγωγούς.
Στον Αποκόρωνα µπορούµε να δηµιουργήσουµε ένα αντίστοιχο κέντρο:
µε γεωπόνους και κτηνιάτρους διαθέσιµους καθηµερινά,
µε βοήθεια σε φακέλους, επιδοτήσεις και ψηφιακά εργαλεία,
µε κινητή µονάδα που φτάνει σε όλα τα χωριά
Οι άνθρωποί µας δεν πρέπει να τρέχουν από υπηρεσία σε υπηρεσία. Ο ∆ήµος πρέπει να φτάνει σε αυτούς.
2. Ενεργειακές Κοινότητες Αγροτών – Η µεγάλη µείωση κόστους
Σε περιοχές της Γερµανίας, οι δήµοι βοηθούν τους αγρότες να δηµιουργήσουν ενεργειακούς συνεταιρισµούς που παράγουν φθηνή ενέργεια. Ο Αποκόρωνας, όπου το κόστος ρεύµατος και νερού «τσακίζει» την παραγωγή, πρέπει να κάνει το ίδιο:
φωτοβολταϊκά πάρκα µικρής κλίµακας,
Net metering (ενεργειακός συµψηφισµός) – φθηνότερη ενέργεια για αντλίες και ψυγεία,
σταθερή µείωση κόστους έως και 50%.
Αυτή είναι πραγµατική βοήθεια, όχι ευχολόγια.
3. ∆ίκαιες Συµφωνίες Τιµής – Το ιταλικό µοντέλο
Στην Ιταλία οι δήµοι µεσολαβούν σε τοπικές συµφωνίες µεταξύ παραγωγών και επιχειρήσεων, εξασφαλίζοντας σταθερές και αξιοπρεπείς τιµές.
Στον Αποκόρωνα µπορούµε να προωθήσουµε ένα Τοπικό Σύµφωνο Ποιότητας και Τιµής µε:
τα τυροκοµεία,
τα ελαιουργεία,
τους µελισσοκόµους,
την τοπική εστίαση και τα τουριστικά καταλύµατα.
Αν δεν προστατεύσουµε την τοπική µας παραγωγή, θα την χάσουµε.
4. Έξυπνη παραγωγή για όλους – Το παράδειγµα της Ισπανίας
Η τεχνολογία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι εργαλείο επιβίωσης.
Σε ισπανικούς δήµους, οι παραγωγοί έχουν πρόσβαση σε αισθητήρες, σε δορυφορικά δεδοµένα και συστήµατα πρόγνωσης για να µειώσουν κόστος και απώλειες.
Ο Αποκόρωνας µπορεί να προσφέρει:
αισθητήρες άρδευσης στα χωράφια για εξοικονόµηση νερού,
µοντέλα πρόγνωσης καιρού για προστασία από παγετό και καύσωνα,
ψηφιακή πλατφόρµα ενηµέρωσης για όλα τα χωριά,
Στοχευµένη φύτευση µελισσοκοµικών φυτών για την ενίσχυση της διατροφής των µελισσών
Σε έναν τόπο που πλήττεται από συνεχείς διακοπές παροχής νερού και κλιµατική ανασφάλεια, δεν έχουµε περιθώριο καθυστέρησης.
5. Αγροτικοί δρόµοι που σέβονται τον παραγωγό
Το θέµα της αγροτικής οδοποιίας το ακούµε δεκαετίες. Αλλάζουν οι χρονιές, αλλάζουν οι υποσχέσεις – οι λακκούβες και οι λάσπες όµως µένουν οι ίδιες.
Ένας ∆ήµος που στηρίζει πραγµατικά τον πρωτογενή τοµέα:
χαρτογραφεί ψηφιακά κάθε αγροτικό δρόµο,
έχει ετήσιο πρόγραµµα συντήρησης,
παρεµβαίνει άµεσα µετά από κάθε κακοκαιρία,
συνεργάζεται µε τους συλλόγους και οµάδες παραγωγών για προτεραιοποίηση των εργασιών.
Ο παραγωγός δεν πρέπει να νιώθει εγκαταλελειµµένος στο χωράφι του.
6. Ένα σύγχρονο ∆ηµοτικό Σφαγείο – Ανάσα για τους κτηνοτρόφους
Σε πολλές ευρωπαϊκές περιοχές, οι δήµοι λειτουργούν δηµοτικά σφαγεία µε χαµηλές τιµές και υψηλές προδιαγραφές.
Στον Αποκόρωνα είναι απαραίτητο:
να δηµιουργηθεί µια σύγχρονη δοµή,
να µειωθεί το κόστος για τον κτηνοτρόφο,
να διασφαλιστεί η ποιότητα και η ιχνηλασιµότητα των προϊόντων,
να στηριχθεί η τοπική τυροκοµική παραγωγή.
∆εν είναι δυνατόν οι κτηνοτρόφοι να διανύουν δεκάδες χιλιόµετρα κάθε φορά.
Αυτό είναι κόστος, ταλαιπωρία και απώλεια ανταγωνιστικότητας.
Μια δηµοτική αρχή σύµµαχος και όχι παρατηρητής
Ήρθε η ώρα ο ∆ήµος Αποκορώνου να στηρίξει ουσιαστικά τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους, µαθαίνοντας από τις καλύτερες ευρωπαϊκές πρακτικές.
Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι δεν ζητούν χάρη. Ζητούν έναν ∆ήµο που να ακούει, να στηρίζει και να παλεύει δίπλα τους. Όχι έναν ∆ήµο που θυµάται τον πρωτογενή τοµέα µόνο όταν ανάβουν τα φώτα των καµερών.
Ο Αποκόρωνας έχει τις δυνατότητες, τα εργαλεία και τους ανθρώπους να γίνει πρότυπο δήµου σε ολόκληρη την Κρήτη. Το µόνο που λείπει είναι η πολιτική βούληση.
Και αυτή πρέπει να την αναλάβουµε εµείς.
Με σχέδιο. Με σεβασµό. Με έργα που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής.
Γιατί ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος δεν είναι το χθες του Αποκόρωνα.
Είναι το αύριο του.
*Ο Χάρης Παπαδάκης είναι καθηγητής Φυσικής ∆.Ε. Χανίων, διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης
