Βραδιές αστροπαρατήρησης µε τον Άρη, την Αφροδίτη, τη Σελήνη και τον Κρόνο. Οµιλίες και διαλέξεις για πλανήτες, αστρικά σµήνη και νεφελώµατα. Εκθέσεις που ζωντανεύουν την ιστορία της διαστηµικής τεχνολογίας και κάνουν «ζουµ» στη µαγεία του νυχτερινού ουρανού. Παιχνίδια και διαδραστικά εκπαιδευτικά προγράµµατα που φωτίζουν τα µυστικά του ουρανού. Χάρτες, πόστερ, προβολές και βιβλία που αποκαλύπτουν πτυχές από την απεραντοσύνη του σύµπαντος.
Το Αστεροσχολείο στο χωριό Βρύσες Κυδωνίας του ∆ήµου Πλατανιά σίγουρα δεν είναι ένα συνηθισµένο σχολείο, γιατί εκείνο που -κυρίως- µαθαίνει σε µικρούς και µεγάλους που θα καθίσουν στα θρανία του, είναι να στρέψουν το βλέµµα τους ψηλά! Οι «∆ιαδροµές» επισκέφθηκαν την περασµένη Πέµπτη το διαφορετικό αυτό σχολείο και ταξίδεψαν πέρα από τη Γη…
ΜΙΑ ΣΤΕΓΗ
ΓΙΑ ΤΑ… ΑΣΤΕΡΙΑ
Όπως µας εξήγησε το µέλος του Συλλόγου Φίλων Αστρονοµίας Κρήτης (Σ.Φ.Α.Κ.) και εµψυχωτής των εκπαιδευτικών δράσεων του Αστεροσχολείου, Χρήστος Σωτηρόπουλος, όλα ξεκίνησαν πριν από χρόνια όταν ο Σύλλογος αναζητώντας µια στέγη για να στεγάσει τις δραστηριότητές του βρήκε ευήκοα ώτα στον ∆ήµο Πλατανιά και τον δήµαρχο Γιάννη Μαλανδράκη.
Το παλιό ∆ιθέσιο ∆ηµοτικό Σχολείο του χωριού, που είχε κλείσει πολλά χρόνια πριν, άρχισε να παίρνει ξανά ζωή. Το κτήριο επισκευάστηκε και ανακαινίστηκε από τον ∆ήµο, ενώ αρωγός και συνεργάτης του Συλλόγου στην όλη προσπάθεια στάθηκε από την αρχή ο Πολιτιστικός και Αναπτυξιακός Σύλλογος Βρυσών «Πέργαµος» και οι πρώτες εκδηλώσεις – οµιλίες φιλοξενήθηκαν στην αυλή του παλιού σχολείου
Τι, όµως, είχαν στο µυαλό τους οι πρωτεργάτες του εγχειρήµατος όταν αποφάσισαν να δηµιουργήσουν το Αστεροσχολείο; «Εµείς θέλαµε να κάνουµε δύο πράγµατα», απάντησε ο κ. Σωτηρόπουλος και εξήγησε: «Θέλαµε να κάνουµε ένα πρότυπο σχολείο αστρονοµίας, δηλαδή έναν χώρο όπου θα µπορούν να έρχονται µαθητές, αλλά και µεγάλοι, οι οποίοι ενδιαφέρονται να µάθουν για την αστρονοµία κι επίσης θέλαµε έναν χώρο για να στεγάσουµε τη βιβλιοθήκη του Συλλόγου, να βάλουµε τα τηλεσκόπιά µας, να κάνουµε σεµινάρια, παρουσιάσεις κ.λπ.».
ΕΚΘΕΣΕΙΣ
Το παλιό ∆ηµοτικό Σχολείου Βρυσών αποδείχθηκε ιδανικός χώρος για το Αστεροσχολείο. Κι αυτό γιατί πέραν των δύο µεγάλων αιθουσών που προσφέρει, η έλλειψη φωτορύπανσης στο χωριό και το γεγονός ότι από την αυλή µπορεί κανείς να δει ανεµπόδιστα τον ουρανό, δηµιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για αστροπαρατήρηση.
Παράλληλα, οι παλιές αίθουσες διδασκαλίας µπορούν να φιλοξενήσουν αρκετά άτοµα και σχετικές εκδηλώσεις, ενώ το πρώην γραφείο των δασκάλων λειτουργεί ως αποθηκευτικός χώρος.
«Την πρώτη αίθουσα τη διαµορφώσαµε έτσι ώστε να κάνουµε παρουσιάσεις, διαλέξεις, προβολές κ.λπ. που µπορούν να φιλοξενήσουν έως και 50 άτοµα. Επίσης, σε αυτόν τον χώρο φιλοξενούνται εκθέσεις», επεσήµανε ο κ. Σωτηρόπουλος καθώς ξεκινήσαµε την περιήγησή µας στις δύο εκθέσεις που «τρέχουν» αυτή την περίοδο. Η πρώτη µε τίτλο «Τουβλάκια στο διάστηµα», αποτελεί ένα πρωτότυπο ταξίδι στην ιστορία της διαστηµικής τεχνολογίας µε κατασκευές από Lego, πολλές από τις οποίες αποτελούν ιδιοκατασκευές. Από τον Γαλιλαίο, τους πρωτοπόρους κοσµοναύτες Γιούρι Γκαγκάριν και Βαλεντίνα Τερεσκόβα, τον θρυλικό δορυφόρο Sputnik και την αµερικανική «απάντηση» Saturn V, µέχρι τους διεθνείς και τους κινεζικούς διαστηµικούς σταθµούς, τα σύγχρονα διαστηµικά οχήµατα και το διαστηµόπλοιο «Άρτεµις 2», που ετοιµάζεται για να εκτοξευθεί µε προορισµό τη Σελήνη, ο επισκέπτης της έκθεσης αποκτάει µια ολοκληρωµένη εικόνα για τα βήµατα που έχουν γίνει στην προσπάθεια του ανθρώπου να ανακαλύψει τα µυστικά του σύµπαντος. Πληροφοριακό υλικό συνοδεύει τα εκθέµατα, ενώ οι λεπτοµέρειες των κατασκευών από Lego που έχει δηµιουργήσει ο Χρήστος Σωτηρόπουλος είναι αξιοθαύµαστες.
Η δεύτερη έκθεση που φιλοξενείται στον χώρο είναι µια έκθεση αστεροφωτογραφίας των µελών του Συλλόγου Φίλων Αστρονοµίας Κρήτης. Φωτογραφίες, νυχτερινών λήψεων, ιδιαίτερα εντυπωσιακές, που έχουν συµµετάσχει σε διαγωνισµούς και κάποιες έχουν βραβευτεί. Πολλές από αυτές αποτυπώνουν µαγευτικά, νυχτερινά αστερο-τοπία, ενώ άλλες κάνουν «ζουµ» στη Σελήνη ή τον Ήλιο.
ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΑ
Ανάµεσα στα εκθέµατα των δύο εκθέσεων είναι τοποθετηµένα παλιά τηλεσκόπια, πολλά από τα οποία είναι λειτουργικά. Όπως µας εξήγησε ο ταµίας του Συλλόγου Φίλων Αστρονοµίας Κρήτης, Νίκος Μανωλακάκης, κάποια αποτελούν δωρεές ιδιωτών, δύο από αυτά έχουν προσφερθεί από την Περιφέρεια Κρήτη, η οποία έχει βοηθήσει σηµαντικά παρέχοντας υλικοτεχνικό εξοπλισµό και στηρίζοντας τις δράσεις, ενώ ένα από τα νεότερα τηλεσκόπια που αποκτήθηκαν και πιο σύγχρονα, ένα τηλεσκόπιο 16 ιντσών Dobsonian, αποτελεί ευγενική χορηγία της MotorOil: «Το συγκεκριµένο τηλεσκόπιο θα διατίθεται για εκπαιδευτικούς σκοπούς στα µέλη του και στους µαθητές και επισκέπτες που έρχονται στο Αστεροσχολείο µας στις Βρύσες Πλατανιά. Πλέον µε ένα τέτοιο τηλεσκόπιο µπορούµε να δούµε πολλά αθέατα στο γυµνό µάτι αλλά και σε µικρά τηλεσκόπια αντικείµενα του έναστρου ουρανού, όπως λεπτοµέρειες στην επιφάνεια της Σελήνης και των πλανητών του Ηλιακού µας συστήµατος, αλλά και αστρικά σµήνη, νεφελώµατα, διπλά και πολλαπλά αστρικά συστήµατα κ.ά. Τέτοιες δωρεές µεγαλώνουν τους ορίζοντες της αστροπαρατήρησης για εµάς και βέβαια είµαστε ανοιχτοί σε κάθε προσφορά που µπορεί να βοηθήσει το έργο του Αστεροσχολείου», επεσήµανε ο κ. Μανωλακάκης.
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ
ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΓΩΝΙΑ
Στη δεύτερη αίθουσα του παλιού σχολείου στεγάζονται τα γραφεία του Συλλόγου, η βιβλιοθήκη και το κέντρο εκπαίδευσης των µελών του. Η επιµόρφωση των µελών είναι µια διαρκής διαδικασία και µάλιστα κάποια παιδιά προετοιµάζονται για την Ολυµπιάδα Αστρονοµίας που διεξάγεται κάθε χρόνο και σε εθνικό επίπεδο διοργανώνεται από την Εταιρεία Αστρονοµίας και ∆ιαστήµατος µε έδρα τον Βόλο.
«Μάλιστα, ένα µέλος του Συλλόγου µας, βγήκε δεύτερο στον διαγωνισµό και µετά επισκέφθηκε το διαστηµικό κέντρο της NASA», τόνισε ο κ. Σωτηρόπουλος.
Στην ίδια αίθουσα υπάρχει εκπαιδευτικό υλικό, παιχνίδια και εξοπλισµός που θα αξιοποιηθεί στις εκπαιδευτικές επισκέψεις των σχολείων.
Παράλληλα, έχει διαµορφωθεί και µια µουσειακή γωνιά µε την ιστορία του σχολείου, φωτογραφικά ντοκουµέντα και άλλα αντικείµενα που σχετίζονται µε το παρελθόν του χώρου.
«Έχουµε κρατήσει αυτή τη γωνία για να θυµόµαστε ότι αυτός ο χώρος ήταν κάποτε γεµάτος παιδιά κι ότι το σχολείο δηµιουργήθηκε µε την αγάπη των κατοίκων της περιοχής. Εµείς από τη µεριά µας, θέλουµε να συνεχίσουµε αυτό το έργο µε το να φέρνουµε παιδιά και να ξαναγεµίσουν οι αίθουσες παιδικές φωνούλες και ενθουσιασµό, αλλά και να δώσουµε στα παιδιά ερεθίσµατα που θα τα οδηγήσουν να σηκώσουν το κεφάλι τους ψηλά! Μιας που δεν µπορούµε να πάµε εµείς στα αστέρια θέλουµε το σχολείο αυτό να φέρει τα αστέρια σε εµάς», είπε καταλήγοντας ο κ. Σωτηρόπουλος.
∆ίνοντας ζωή στο παλιό σχολείο
και το χωριό
Η λειτουργία του Αστεροσχολείου δεν έδωσε µόνο ζωή σε ένα παλιό, ανενεργό κτήριο αλλά και ευρύτερα στο χωριό.
Όπως ανέφερε στις «∆ιαδροµές» ο δήµαρχος Γιάννης Μαλανδράκης συνέβαλε µε κάθε τρόπο στο να αποκτήσει σάρκα και οστά το πρότυπο σχολείο αστρονοµίας: Αρχικά παραχώρησε το κτήριο του πρώην ∆ηµοτικού Σχολείου Βρυσών, στη συνέχεια το ανακαίνισε, κατασκεύασε νέες τουαλέτες, διαµόρφωσε τον εξωτερικό χώρο και βελτίωσε την προσβασιµότητα – οδοποιία προς το Αστεροσχολείο. Επίσης έχει αναλάβει και καλύπτει τα λειτουργικά έξοδα.
«Όλα αυτά το έκανε ο ∆ήµος στο πλαίσιο µιας στρατηγικής που έχουµε τα παλιά – µη ενεργά κτήρια να αποκτούν νέα χρήση και µάλιστα, στην προκειµένη περίπτωση, µια χρήση που έχει προστιθέµενη αξία για την τοπική κοινωνία, αλλά και έναν εκπαιδευτικό προσανατολισµό. Το σηµαντικότερο, δηλαδή από όλα, είναι ότι στον χώρο ξαναέρχονται παιδιά και οργανώνονται δράσεις εκπαιδευτικού χαρακτήρα που συνδυάζουν και την ψυχαγωγία».
Πώς όµως υποδέχθηκε η τοπική κοινότητα το άνοιγµα του Αστεροσχολείου στις Βρύσες; «Η λειτουργία του Αστεροσχολείου Κρήτης στο χωριό µας µάς χαροποιεί ιδιαίτερα, τόσο ως κατοίκους όσο και ως Πολιτιστικό Σύλλογο», σηµείωσε η πρόεδρος του Πολιτιστικού και Αναπτυξιακού Συλλόγου «Πέργαµος» Μαντώ Χωραφάκη και πρόσθεσε: «Για εµάς, σηµαίνει ότι το παλιό ∆ηµοτικό Σχολείο ζωντανεύει και πάλι και αποκτά ξανά εκπαιδευτικό χαρακτήρα, κάτι που έχει ιδιαίτερη συναισθηµατική και συµβολική αξία. Αξίζει να σηµειωθεί ότι το σχολείο χτίστηκε το 1927 ως αποτέλεσµα της συλλογικής προσπάθειας των κατοίκων και της στήριξης του κράτους, για το κοινό καλό. Σήµερα, σχεδόν έναν αιώνα µετά, φιλοξενεί ανθρώπους που εθελοντικά µοιράζονται την αγάπη τους για την αστρονοµία και προσφέρουν γνώση και εµπειρίες στην τοπική κοινωνία. Για εµάς, αυτή η συνέχεια έχει ιδιαίτερη αξία. Η δε συνεργασία µας µε τον Σύλλογο Φίλων Αστρονοµίας Κρήτης είναι άριστη και πιστεύουµε ότι η λειτουργία του Αστεροσχολείου θα δώσει νέα πνοή, γνώση και εξωστρέφεια στο χωριό µας».
Από τη µεριά του, και ο πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Αστρονοµίας Κρήτης Παναγιώτης Παντζέκος, µιλώντας στις «∆ιαδροµές», υπογράµµισε την καλή συνεργασία µε τον Πολιτιστικό Σύλλογο του χωριού και την τοπική κοινωνία και τόνισε τη διάθεση του Συλλόγου να συνεργαστεί και µε άλλους φορείς που µπορούν να συνεισφέρουν στο έργο του Αστεροσχολείου και στην προσπάθεια τα «µυστικά» του σύµπαντος να γίνουν κτήµα της ευρύτερης κοινωνίας: «Ουσιαστικά εµείς είµαστε εδώ για να βοηθήσουµε όσους θέλουν, µικρούς και µεγάλους, να µάθουν περισσότερα για την αστρονοµία αλλά δεν έχουν ποιον να ρωτήσουν. Και βέβαια µας ενδιαφέρει ιδιαίτερα το κοµµάτι που αφορά τα παιδιά», ανέφερε σχετικά.
Μέρες και ώρες επισκέψεων
Το Αστεροσχολείο αυτή την περίοδο, πέρα από εκδηλώσεις – διαλέξεις που οργανώνει, είναι ανοιχτό και επισκέψιµο από το κοινό κάθε Σάββατο βράδυ, όπου πραγµατοποιούνται βραδιές αστροπαρατήρησης.
Παράλληλα, πραγµατοποιούνται µετά από συνεννόηση µεµονωµένες επισκέψεις από φορείς, συλλόγους κ.ά.
Επίσης, τον ερχόµενο Απρίλιο το Αστεροσχολείο θα είναι ανοιχτό και κάθε Κυριακή 11:00 – 13:00 που θα γίνεται παρατήρηση του Ήλιου µε τηλεσκόπια µε ειδικά φίλτρα, αλλά και δράσεις σχετικά µε τον Ήλιο.
Τον ερχόµενο Σεπτέµβριο προγραµµατίζεται να υποβληθούν προς έγκριση στις ∆ιευθύνσεις Πρωτοβάθµιας και ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης τα εκπαιδευτικά προγράµµατα του Αστεροσχολείου, προκειµένου να ξεκινήσουν οι οργανωµένες επισκέψεις σχολείων.
Τηλέφωνα επικοινωνίας: 6976974103 (Παναγιώτης Παντζέκος – πρόεδρος) και 6973391504 (Χρήστος Σωτηρόπουλος – εµψυχωτής των εκπαιδευτικών δράσεων).
