Κύριε διευθυντά,
οι εκάστοτε διοικητικές µεταρρυθµίσεις που αφορούν λειτουργίες του αστικού κράτους δεν αλλάζουν τον χαρακτήρα του ως οργάνου επιβολής των συµφερόντων της κυρίαρχης τάξης. Ενσωµατώνουν «βέλτιστες πρακτικές» και «εργαλεία» της Ευρωπαϊκής Ενωσης για να υπηρετηθούν οι ανάγκες του κεφαλαίου.
Οι µεταρρυθµίσεις αυτές ντύνονται µε τους µανδύες του «εκσυγχρονισµού», της «διαφάνειας», της «δηµοκρατίας» κ.ά., όπως συµβαίνει και µε τον νέο Κώδικα Περιφερειών και δήµων που προετοιµάζει η κυβέρνηση αυτήν την περίοδο και έχει το «πράσινο φως» της πλειοψηφίας των ∆ιοικητικών Συµβουλίων της Ενωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ) και της Κεντρικής Ενωσης ∆ήµων Ελλάδας (ΚΕ∆Ε). Μέσα σε πυκνές και σύνθετες γεωπολιτικές εξελίξεις, επιλέγουν να ασχοληθούν µε το σύνολο της λειτουργίας των ΟΤΑ α’ και β’ βαθµού σε 4 άξονες («βιβλία»), που αφορούν:
– Τις αρµοδιότητες και την άσκησή τους.
– Τα οικονοµικά των ΟΤΑ.
– Την καταστατική θέση των αιρετών και την άσκηση εποπτείας από το κεντρικό κράτος.
– Το εκλογικό σύστηµα και τη διακυβέρνηση Περιφερειών και δήµων.
Σε συνέχεια προηγούµενων παρεµβάσεων («Καποδίστριας», «Καλλικράτης», «Κλεισθένης» κ.ά.) ενισχύονται περαιτέρω η τοπική φορολογία και η εισπραξιµότητα, η εµπορευµατοποίηση κοινωνικών δοµών και υπηρεσιών, η ευελιξία συνεργασίας µε αναπτυξιακούς οργανισµούς, οι συµβάσεις µε συµβούλους για την υλοποίηση των αστικών σχεδιασµών, οι δυνατότητες παραχώρησης δηµόσιου έργου ή δηµόσιας υπηρεσίας σε ιδιώτες και ΜΚΟ, αποτυπώνονται ακόµα πιο αρνητικές συνθήκες για τους εργαζόµενους σε Περιφέρειες και δήµους, ψηφιοποιείται η εισπρακτική λειτουργία τους, ενισχύεται ο κατασταλτικός χαρακτήρας του τοπικού κράτους µέσω και της δηµοτικής αστυνοµίας.
Ο µεγάλος ντόρος για τις αρµοδιότητες Περιφερειών και δήµων
Υπάρχει µεγάλη πείρα από την περίφηµη «αποκέντρωση των αρµοδιοτήτων», που έφερε πιο ακριβές και υποβαθµισµένες υπηρεσίες για τους εργαζόµενους – δηµότες. Η όποια επιπλέον µεταφορά αρµοδιοτήτων ή η επίλυση αλληλοεπικαλύψεων γίνεται µε στόχο τη βέλτιστη εξυπηρέτηση του «ευαγγελίου» της «επιχειρηµατικότητας». Γίνεται ένα επιπλέον βήµα για να αναλάβουν οι δήµοι και οι Περιφέρειες δαπάνες που αφορούν κρίσιµους τοµείς, όπως η Υγεία, η Πρόνοια, η Παιδεία κ.ά., αλλά και για την αποτελεσµατικότερη καταστολή του κινήµατος (οι δηµοτικοί αστυνοµικοί προβλέπεται να εκπαιδευτούν από την αστυνοµία και να φέρουν αλεξίσφαιρο γιλέκο, χειροπέδες και γκλοµπ).
Με πρόφαση την ύπαρξη ιδιαιτεροτήτων ανά δήµο, το ζήτηµα ποιος θα έχει τη µία ή την άλλη αρµοδιότητα θα εκτιµηθεί µε το λεγόµενο «τεκµήριο της καθηµερινότητας». Η χρηµατοδότηση της αρµοδιότητας θα κοστολογείται µε βάση τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Εισάγεται ο διαρκής επαναπροσδιορισµός των αρµοδιοτήτων. Στο σχέδιο του νέου Κώδικα αναφέρεται ότι αρµόδια για την αξιολόγηση άσκησης των αρµοδιοτήτων από τους δήµους και τις Περιφέρειες ορίζεται µια µόνιµη επιτροπή που συστήνεται στο υπουργείο Εσωτερικών, η οποία θα αξιολογεί µε βάση τους «∆είκτες Μέτρησης και Αξιολόγησης των επιδόσεων των ΟΤΑ και των νοµικών τους προσώπων», και πάλι σύµφωνα µε τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Η τελική κατανοµή των αρµοδιοτήτων θα είναι υπό διαµόρφωση ακόµα και 6 µήνες µετά την ψήφιση του νέου Κώδικα, όµως είναι απολύτως σαφές ότι προβλέπονται 7 τρόποι άσκησης αρµοδιότητας (υπηρεσίες του δήµου, παραχώρηση έργου, σύµπραξη µε ιδιώτη, δηµιουργία αναπτυξιακών οργανισµών και εταιρειών, µητροπολιτικές υπηρεσίες κ.λπ.), µε την άσκηση της αρµοδιότητας από τις υπηρεσίες να είναι ναρκoθετηµένη, εξαιτίας της υποχρηµατοδότησης και υποστελέχωσης.
Η οικονοµική
«αυτοτέλεια» των ΟΤΑ
Η συνολική κρατική χρηµατοδότηση στην Τοπική ∆ιοίκηση είναι µειωµένη πάνω από 60% σε σχέση µε το 2009. Μάλιστα, διαχρονικά από τις κυβερνήσεις δεν δίνονται ούτε καν οι θεσµοθετηµένοι πόροι. Σύµφωνα µε τις προβλέψεις του νόµου 3852/2010 («Καλλικράτης»), φέτος στους δήµους θα έπρεπε να δοθούν από τον κρατικό προϋπολογισµό 8.513,8 εκατ. ευρώ και προβλέπονται 2.374,3 εκατ. ευρώ. Αντίστοιχα, για τις Περιφέρειες προβλέπονται 773.700.000 ευρώ και θα έπρεπε το ποσό να είναι στο ύψος των 1.672.008.000 ευρώ.
Για τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ) ως βάση λαµβάνονται οι κουτσουρεµένοι ΚΑΠ του 2025. Κατά δήλωση του υπουργού Εσωτερικών, οι όποιες µελλοντικές αυξήσεις θα είναι σε συνάρτηση µε την αύξηση του ΑΕΠ, πάντα µε τη σύµφωνη γνώµη – δαµόκλειο σπάθη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.
Τη στιγµή που υπάρχει δυσκολία να κλείσουν οι προϋπολογισµοί των δήµων, τη στιγµή που καλπάζουν τα λειτουργικά έξοδα δήµων και Περιφερειών (π.χ. ενεργειακό κόστος), στον νέο Κώδικα για πρώτη φορά ζητείται να διασφαλίζεται όχι µόνο σφιχτός ισοσκελισµένος προϋπολογισµός, αλλά και ειδικό αποθεµατικό για την αντιµετώπιση των φυσικών καταστροφών!
Η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη βάση στην εισπραξιµότητα, στην κατεύθυνση της «οικονοµικής αυτοτέλειας» των δήµων, δηλαδή της διεύρυνσης της φοροαφαίµαξης του λαού, που πληρώνει ήδη το 95% των φορολογικών εσόδων. Ιδίως για τις Περιφέρειες, ο υπουργός υποσχέθηκε τη θέσπιση ενός πόρου που θα προκύψει από τον ανακαταµερισµό τελών που εισπράττει το κεντρικό κράτος. Επιπλέον, πέρα από τα αναγκαστικά µέτρα είσπραξης που έχουν θεσµοθετηθεί τα τελευταία χρόνια (κατασχέσεις, δέσµευση λογαριασµών κ.λπ.) προωθεί στενότερη διασύνδεση των δηµοτικών υπηρεσιών µε τις αντίστοιχες φορολογικές και οικονοµικές, ώστε να αποτυπώνεται µε ακρίβεια η φορολογητέα βάση και να µην ξεφεύγει κανένα λαϊκό νοικοκυριό.
Για τους εργαζόµενους στους ΟΤΑ και τα δικαιώµατά τους
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, τα δικαιώµατα των εργαζοµένων στους ΟΤΑ δεν µπορεί παρά να συνιστούν «κόστος». Ενισχύεται η δυνατότητα για κινητικότητα του προσωπικού, ακολουθώντας τις διαρκείς αναδιατάξεις των αρµοδιοτήτων. Εισάγεται δηλαδή µια µορφή «ενοικίασης» των εργαζοµένων οριζόντια στις διάφορες βαθµίδες του κράτους, προκειµένου να στελεχωθούν οι νέες µορφές υπηρεσιών, όπως αυτή της «Κοινής Υπηρεσίας» µεταξύ δήµων, οι «διαδηµοτικές ή διαβαθµιδικές συνεργασίες» κ.ά.
Πρόκειται για αλλαγές που εκτός των άλλων ενισχύουν την αυθαιρεσία και χτυπάνε ακόµα περισσότερο εργατικά δικαιώµατα, καταργούν στην πράξη τις Συλλογικές Συµβάσεις, και όλα αυτά µε το µαστίγιο της «αξιολόγησης» των υπαλλήλων και µε το καρότο της «παραγωγικότητας».
Ενας ακόµα
καλπονοθευτικός νόµος
Με πρόσχηµα την εξοικονόµηση πόρων και την αποφυγή της …ταλαιπωρίας των ψηφοφόρων (επιλεκτική η «ευαισθησία» της κυβέρνησης και για τα δύο), προωθείται η αντιδραστική λογική της «δεύτερης επιλογής» συνδυασµού στο ίδιο ψηφοδέλτιο. Αν δεν συγκεντρώσει κανένας συνδυασµός την απαιτούµενη πλειοψηφία, οι «δεύτερες ψήφοι» υπέρ των δυο πρώτων συνδυασµών θα προστίθενται στα αρχικά ποσοστά τους, προκειµένου να αναδειχθεί ο επικρατών συνδυασµός που θα λαµβάνει τα 3/5 των εδρών του συµβουλίου.
Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα εκλογής χωρίς σταυρό 1 έως 3 δηµοτικών συµβούλων (εάν το επιθυµούν οι συνδυασµοί) και υποχρεωτικά 2 έως 3 συµβούλων στις Περιφέρειες. Ακόµα, προβλέπεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας.
Είναι προφανές ότι για την κυβέρνηση και το αστικό σύστηµα συνολικά, κίνδυνο δεν συνιστούν οι «πρώτες», «δεύτερες» κ.ο.κ. επιλογές που δεν αµφισβητούν την καθεστηκυία τάξη και ενισχύουν τον ρόλο του αιρετού – «καλού παιδιού» της εκάστοτε κυβέρνησης. Ο κίνδυνος για όλους αυτούς υπάρχει στην επιλογή του ψηφοδελτίου της «Λαϊκής Συσπείρωσης», του ψηφοδελτίου που στηρίζει το ΚΚΕ, οι εκλεγµένοι του οποίου σε Περιφέρειες και δήµους αποτελούν τη µαχητική λαϊκή αντιπολίτευση στην αντιλαϊκή πολιτική.
Λειτουργία των Περιφερειακών και ∆ηµοτικών Συµβουλίων έξω από τις λαϊκές ανάγκες
Μετά τον νέο πρότυπο κανονισµό λειτουργίας των Συµβουλίων, όπου στην πράξη αποκλείεται ο λαϊκός παράγοντας και «στραγγαλίζεται» η όποια δυνατότητα των συνδυασµών της αντιπολίτευσης να θέτουν θέµατα εκτός ηµερήσιας διάταξης, τώρα αίρεται και η πρόβλεψη να γίνεται τουλάχιστον µία συνεδρίαση των Συµβουλίων τον µήνα διά ζώσης και δίνεται η δυνατότητα να γίνονται όλες διαδικτυακά, µε ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη δυνατότητα ουσιαστικής συζήτησης και παρέµβασης σωµατείων και φορέων.
Τα Περιφερειακά και ∆ηµοτικά Συµβούλια περιορίζονται σε συζήτηση διαχειριστικών ζητηµάτων (κυκλοφοριακές ρυθµίσεις κ.ά.), µετατρέπονται σε επικυρωτικά όργανα, πέρα από πολιτικές αποφάσεις που λαµβάνονται µία φορά τον χρόνο (βλ. προϋπολογισµός και Τεχνικό Πρόγραµµα). Ενισχύονται ακόµα περισσότερο η Περιφερειακή και η ∆ηµοτική Επιτροπή, καθώς θα είναι αποκλειστικά αρµόδιες για την επιλογή του τρόπου άσκησης της αρµοδιότητας. Ακόµα και οι Οργανισµοί Εσωτερικής Υπηρεσίας θα ψηφίζονται και θα τροποποιούνται από αυτές.
Ξεχωριστή είναι η πρόβλεψη για τον πειθαρχικό έλεγχο στους αιρετούς, αφού οι αιρετοί που «δεν συµµορφώνονται προς τας υποδείξεις» θα σέρνονται στα πειθαρχικά µε το ερώτηµα ακόµα και της έκπτωσης από την ιδιότητά τους. Οπως για παράδειγµα µε τη διάταξη Βορίδη που υποχρεώνει τις δηµοτικές αρχές να ασκήσουν έφεση σε πρωτόδικη απόφαση υπέρ των εργαζοµένων του δήµου. Μια διάταξη που πρέπει να καταργηθεί και µε την οποία δεν συµµορφώνονται οι αγωνιστικές δηµοτικές αρχές της «Λαϊκής Συσπείρωσης».
Οι µεγάλες ριζικές αλλαγές σε επίπεδο εξουσίας και οικονοµίας θα φέρουν νέους λαογέννητους θεσµούς
Το πραγµατικό ερώτηµα είναι: Αποτελεσµατικό κράτος, σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο, για ποιον; Σύγχρονο και αναγκαίο για τον λαό δεν είναι ακόµα µία µεταρρύθµιση και ανακατανοµή αρµοδιοτήτων ανάµεσα στα διάφορα επίπεδα της αντιλαϊκής διακυβέρνησης, αλλά µεγάλες, ριζικές αλλαγές σε επίπεδο εξουσίας και οικονοµίας, µε νέους λαογέννητους θεσµούς να εγγυώνται την πραγµατική δηµοκρατία για τη µεγάλη λαϊκή πλειοψηφία, µε ανακλητούς εκπροσώπους από τους χώρους δουλειάς, για µια άλλη οργάνωση της κοινωνίας και της οικονοµίας, όπου οι ζωές µας δεν θα αποτελούν «κόστος», για τον σοσιαλισµό.
Σήµερα, που συνεχώς διευρύνεται το χάσµα ανάµεσα στις δυνατότητες που µας παρέχουν η επιστήµη και η τεχνολογία και στην καθηµερινότητα – «γολγοθά», η ελπίδα βρίσκεται στην αµφισβήτηση αυτού του σάπιου συστήµατος και των θεσµών του, που δεν µπορούν να υπηρετήσουν το δίκιο του λαού.
Η εργατική τάξη, τα λαϊκά στρώµατα, η νεολαία έχουν συµφέρον να συµπαραταχθούν µε το ΚΚΕ στους καθηµερινούς εργατικούς – λαϊκούς αγώνες, µε τους εκλεγµένους του σε Περιφέρειες και δήµους, για να δυναµώσει ο αγώνας κόντρα στην καπιταλιστική βαρβαρότητα, για να βαδίσουµε τον δρόµο της αξιοπρέπειας, της πάλης και της ανατροπής, εκεί που βρίσκεται η πραγµατική ελπίδα.
∆ηµήτρης Ανθούσης,
δηµοτικός σύµβουλος
Πλατανιά, επικεφαλής
της Λαϊκής Συσπείρωσης ∆ήµου Πλατανιά
