Στον Αποκόρωνα του 2026, περίπου 350 µαθητές Γυµνασίου και Λυκείου φοιτούν σε ένα σχολικό συγκρότηµα που χρονολογείται από τις αρχές του προηγούµενου αιώνα. Το Γενικό Λύκειο Βάµου και το Γυµνάσιο Βάµου λειτουργούν σήµερα σε εγκαταστάσεις που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις ανάγκες της σύγχρονης εκπαίδευσης.
Η καθηµερινότητα µαθητών και εκπαιδευτικών διαµορφώνεται σε ένα περιβάλλον που απέχει πολύ από τις προδιαγραφές ενός σύγχρονου σχολείου.
Στο συγκρότηµα λειτουργούν:
• 13 αίθουσες σε προκάτ κτίρια
• εργαστήρια που έχουν µετατραπεί σε αίθουσες διδασκαλίας
• µικρές αίθουσες που δεν µπορούν να φιλοξενήσουν τµήµατα άνω των 18 µαθητών.
Πρόκειται για υποδοµές που σχεδιάστηκαν για µια άλλη εποχή, µε πολύ µικρότερο µαθητικό πληθυσµό και διαφορετικές ανάγκες εκπαίδευσης.
Τα κτίρια απαιτούν συνεχείς παρεµβάσεις συντήρησης, ενώ δεν λείπουν και περιστατικά που προκαλούν εύλογη ανησυχία. Τον περασµένο Μάιο, τµήµατα σοβάδων αποκολλήθηκαν µέσα σε αίθουσα του Λυκείου – ευτυχώς σε ώρα που δεν βρίσκονταν µαθητές στον χώρο.
Η εικόνα αυτή δεν αφορά µόνο τη δευτεροβάθµια εκπαίδευση. Αντίστοιχες συνθήκες συναντά κανείς και σε άλλες σχολικές µονάδες του δήµου, όπως στο ∆ηµοτικό Σχολείο Βάµου και στο ∆ηµοτικό Σχολείο Νιο Χωριού, όπου οι προκάτ αίθουσες εξακολουθούν να αποτελούν λύση στέγασης.
Αυτό που κάποτε παρουσιάστηκε ως προσωρινή λύση ανάγκης έχει πλέον µετατραπεί σε µια παγιωµένη πραγµατικότητα.
Κι όµως, µέσα σε αυτές τις συνθήκες, η εκπαιδευτική κοινότητα συνεχίζει να επιτελεί το έργο της µε αξιοθαύµαστη αφοσίωση. Εκπαιδευτικοί και µαθητές καταβάλλουν καθηµερινά µεγάλη προσπάθεια για να διατηρήσουν υψηλό επίπεδο δηµόσιας εκπαίδευσης. Όµως η αφοσίωση και το φιλότιµο δεν µπορούν να υποκαθιστούν επ’ αόριστον τον σοβαρό σχεδιασµό για τις σχολικές υποδοµές.
Το νέο Λύκειο που ακόµα αναµένεται
Τα τελευταία χρόνια γίνεται συχνά αναφορά στην κατασκευή ενός νέου Λυκείου στον Αποκόρωνα. Μέχρι σήµερα όµως δεν έχει παρουσιαστεί δηµόσια µια ολοκληρωµένη µελέτη, ούτε έχει γνωστοποιηθεί συγκεκριµένο χρονοδιάγραµµα υλοποίησης του έργου.
∆εν γνωρίζουµε εάν έχει εκδοθεί οικοδοµική άδεια, ούτε ποιο χρηµατοδοτικό εργαλείο προορίζεται να στηρίξει την κατασκευή του.
Αν η µελέτη υπάρχει, οφείλει να παρουσιαστεί δηµόσια.
Αν δεν υπάρχει, αυτό πρέπει επίσης να ειπωθεί µε ειλικρίνεια.
Η Παιδεία δεν µπορεί να στηρίζεται σε γενικές εξαγγελίες. Χρειάζεται σαφές σχέδιο, διαφάνεια και συγκεκριµένες δεσµεύσεις.
Το πρόγραµµα «Μαριέττα Γιαννάκου»
Την ίδια στιγµή, µια σηµαντική ευκαιρία για την αναβάθµιση των σχολικών υποδοµών προσφέρει το πρόγραµµα «Μαριέττα Γιαννάκου» του Υπουργείου Παιδείας για την ενεργειακή αναβάθµιση και ανακαίνιση σχολικών µονάδων.
Στον Αποκόρωνα εντάχθηκε µόνο ένα σχολείο, το ∆ηµοτικό Σχολείο Βρυσών.
Ωστόσο, η ανάγκη για αναβάθµιση των σχολικών υποδοµών στον δήµο είναι σαφώς µεγαλύτερη. Παλαιότερα σχολικά κτίρια, µε σηµαντικές ανάγκες εκσυγχρονισµού, θα µπορούσαν επίσης να αξιοποιήσουν αυτή τη χρηµατοδοτική δυνατότητα.
Αξίζει να σηµειωθεί ότι στο συγκεκριµένο πρόγραµµα δεν υπάρχει αυστηρός αριθµητικός περιορισµός στον αριθµό των σχολείων που µπορούν να ενταχθούν, εφόσον υπάρχουν ώριµοι φάκελοι µελετών.
Σε άλλους δήµους, όπως στον ∆ήµο Χανίων, εντάχθηκαν περισσότερες σχολικές µονάδες, εξασφαλίζοντας σηµαντικούς πόρους για τις εκπαιδευτικές τους υποδοµές.
Η ρεαλιστική λύση για τον Αποκόρωνα
Το ζήτηµα των προκάτ αιθουσών στο σχολικό συγκρότηµα του Βάµου δεν µπορεί να αντιµετωπιστεί µε αποσπασµατικές λύσεις. Απαιτείται µια ολοκληρωµένη στρατηγική που θα στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες:
Πρώτον, στην κατασκευή ενός σύγχρονου νέου Λυκείου στον Αποκόρωνα, το οποίο θα αποσυµφορήσει το υπάρχον συγκρότηµα και θα προσφέρει στους µαθητές σύγχρονες εκπαιδευτικές υποδοµές.
∆εύτερον, στην ουσιαστική ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθµιση του ιστορικού σχολικού κτιρίου του Βάµου, ώστε να συνεχίσει να λειτουργεί µε ασφάλεια και σύγχρονες προδιαγραφές.
Μόνο µε αυτόν τον συνδυασµό θα µπορέσουν να αποµακρυνθούν οριστικά οι προκάτ αίθουσες και να δοθεί µια µόνιµη λύση στο πρόβληµα. Η εκπαιδευτική υποδοµή δεν είναι δευτερεύον ζήτηµα για µια τοπική κοινωνία. Είναι επένδυση στο µέλλον της.
Αν θέλουµε οι νέοι του Αποκόρωνα να έχουν ευκαιρίες, να δηµιουργούν και να οραµατίζονται το µέλλον τους στον τόπο τους, τότε οφείλουµε να τους προσφέρουµε σχολεία αντάξια των προσδοκιών τους. Σχολεία σύγχρονα, ασφαλή και λειτουργικά. Σχολεία που θα δείχνουν στην πράξη ότι η Παιδεία αποτελεί πραγµατική προτεραιότητα.
*Ο Χάρης Παπαδάκης είναι καθηγητής Φυσικής ΓΕΛ Βάµου, διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης
