Στον αρχαιολογικό χώρο της Ζωµίνθου, στον Ψηλορείτη, πραγµατοποιήθηκε χθες από την υπουργό Πολιτισµού Λίνα Μενδώνη η αποκάλυψη της αναµνηστικής πινακίδας της UNESCO η οποία πιστοποιεί την ένταξη της Αρχαίας Ζωµίνθου στον κατάλογο µνηµείων παγκόσµιας κληρονοµιάς.
«Σήµερα ολοκληρώνεται σε αυτόν τον υπέροχο τόπο, στη Ζώµινθο στον Ψηλορείτη, η σειρά τον εορταστικών εκδηλώσεων που προγραµµάτισε και οργάνωσε το υπουργείο Πολιτισµού σε συνεργασία µε την Περιφέρεια Κρήτης και τους οικείους ∆ήµους, για την πολύ σηµαντική εθνική επιτυχία της ένταξης των µινωικών ανακτορικών κέντρων, στον κατάλογο παγκόσµιας κληρονοµιάς της UNESCO», δήλωσε η υπουργός, όπως αναφέρεται στο σχετικό ρεπορτάζ του ανταποκριτή του ΑΠΕ-ΜΠΕ Μιχαήλ π. Λαµπαθάκη, ενώ επισήµανε ακόµα: «Σήµερα οι γιορτές τελειώνουν αλλά η χαρά, η συγκίνηση, η υπερηφάνεια, κυρίως το αίσθηµα ευθύνης που έχουµε όλοι απέναντι σε αυτό το µοναδικό πολιτισµό και σε αυτά τα ανεκτίµητης αξίας και σηµασίας αρχαιολογικά κατάλοιπα, πρέπει να µείνει µέσα µας. Και ο καθένας κατά την αρµοδιότητά του να φροντίσει, ώστε αυτή οι τόποι και χώροι που δεν είναι απλώς αρχαιολογικοί χώροι αλλά είναι τόποι ύψιστης αξίας και συµβολισµών, είναι η απαρχή του ευρωπαϊκού πολιτισµού, να παραδοθούν µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις επόµενες γενιές».
Για τη σηµασία της ηµέρας αυτής µίλησε η Έλενα Κουντούρη, προϊσταµένη της ∆ιεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και αναπληρώτρια προϊσταµένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών. Όπως είπε «η εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στο κατάλογο της UNESCO αφορά σε µία αναγνώριση της εξέχουσας οικουµενικής αξίας του πολιτισµού, πνευµατική πλέον περιουσία της ανθρωπότητας και για αυτό είναι µεγάλη ιστορική στιγµή για τη χώρα µας».
Παρουσία της υπουργού κ. Μενδώνη, του Ernesto Ottone Ramírez, πρώην αναπληρωτή γενικού διευθυντή της UNESCO για τον Πολιτισµό καθώς και της Teresa Patricio, πρόεδρο του ∆ιεθνούς Συµβουλίου Μνηµείων και Τοποθεσιών (ICOMOS), του Μητροπολίτη Ρεθύµνης και Αυλοποτάµου, του γ.γ. του Υπουργείου Πολιτισµού, του πρέσβη της UNESCO στην αντιπροσωπεία της Ελλάδας, υπηρεσιακών στελεχών, αρχαιολόγων, δηµάρχων του νοµού και κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, προβλήθηκε βίντεο για την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσµιας Κληρονοµιάς της UNESCO µε τη διαδροµή και προσπάθειες για την ένταξη της Αρχαίας Ζωµίνθου στον κατάλογο της UNESCO.
Η υπουργός µίλησε για τη συνολική και συλλογική προσπάθεια που έγινε από όλους ώστε να επιτευχθεί η καταγραφή των µινωικών ανακτορικών κέντρων και µνηµείων στον κατάλογο της UNESCO. «Είναι η κορυφαία στιγµή αναγνώρισης του ελληνικού πολιτισµού, µε την εγγραφή των µινωικών ανακτορικών κέντρων στον κατάλογο της UNESCO -δεν µπορούµε πλέον να µην βλέπουµε τον ανοιχτό ορίζοντα που υπάρχει µπροστά µας και έχοντας ανθρώπους δίπλα µας, που έχουν ταυτιστεί µε αυτό το χώρο. ∆ιότι οποιοδήποτε τοπίο οποιοσδήποτε τόπος, χωρίς τους ανθρώπους του, δεν λέει τίποτα. Αισθανόµαστε την ιστορική µας ευθύνη για όλα αυτά που ο ευλογηµένος αυτός τόπος µας χάρισε και εµείς οφείλουµε να τα προστατεύσουµε, να τα διαφυλάξουµε και να τα δώσουµε στην επόµενη γενιά σε καλύτερη κατάσταση από αυτή που ενδεχοµένως έχουµε παραλάβει… Η αρχαιολογική έρευνα και η ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέµατος του τόπου είναι µία διαδικασία που εξελίσσεται στο χρόνο, που απαιτεί υποµονή, στόχευση, στρατηγική, επιµονή για να φτάσει στο τέλος. Και δεν φτάνουµε ποτέ σε αυτό το τέλος διότι κάθε µέρα παράγεται επιπλέον απόθεµα, νέος πλούτος, απ’ όλους µας και αυτή είναι µία συνεχής διαδικασία που όµως δεν είναι µαρτύριο αλλά κάτι δηµιουργικό, χαρούµενο, διότι πάει µπροστά τον τόπο και την πατρίδα µας».
Η υπουργός τόνισε πως έχουµε έναν πολιτισµό εξωστρεφή δηµιουργικό «και ακριβώς επειδή είναι εξωστρεφής είναι και βαθιά ανθρωποκεντρικός. Η φύση είναι γύρω, ο άνθρωπος είναι στο κέντρο».
«Η ένταξη της Ζωµίνθου στον κατάλογο µνηµείων παγκόσµιας κληρονοµιάς της UNESCO ήταν αποτέλεσµα συλλογικής δουλειάς», όπως δήλωσε ο δήµαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης επισηµαίνοντας πως «όλοι µαζί εργαστήκαµε και συνεργαστήκαµε διότι υπήρχε και η πολιτική βούληση και η πολιτική ενέργεια και οι πόροι, ώστε όλοι τελικά να καταφέρουµε να δείξουµε την ατόφια πλευρά µας και να έχουµε σήµερα τις εκδηλώσεις, που τιµούν το παρελθόν και µας δεσµεύουν για το µέλλον. Οι περισσότερες υποχρεώσεις που απορρέουν από τη µεγάλη αυτή στιγµή, είναι η ευθύνη του κάθε πολίτη όπως και ο Καζαντζάκης ανέφερε, αυτή την οποία κουβαλάµε πάνω µας, αυτή που πρέπει να κάνουµε καθηµερινότητά µας».
«Στη Ζώµινθο, στο µοναδικό ορεινό ανάκτορο στην καρδιά της Κρήτης, συµµετέχουµε σήµερα σε κάτι περισσότερο, σπουδαιότερο από µια γιορτή χαράς. Συµµετέχουµε σε µια σπονδή προς τον µινωικό πολιτισµό», είπε ο Γιώργος Κουµουτσάκος. «Μαζί µε την UNESCO και τα 194 κράτη-µέλη που οµόφωνα έθεσαν τα 6 Μινωικά, Ανακτορικά Κέντρα στην περίοπτη τάξη των µνηµείων της παγκόσµια πολιτιστικής κληρονοµιάς, τιµάµε έναν λαµπρό πολιτισµό, τον πρώτο που ήκµασε, πριν από 4.000 χρόνια, στον ελληνικό χώρο. Η τιµή που αποτίουµε δεν είναι µόνον ελληνική, είναι παγκόσµια. Και αυτό είναι σπουδαίο. Η στιγµή αυτή της χαράς είναι ταυτόχρονα και στιγµή µεγάλης ευθύνης για το τι πρέπει να γίνει από εδώ και µπρος. Για να προστατευθούν τα µνηµεία. Για ν’ αναδειχθούν ακόµη περισσότερο, µε τρόπο βιώσιµο και µε σεβασµό στην πολυχιλιετή ιστορία τους.
Στη Ζώµινθο, στην Κνωσό, στη Φαιστό, στα Μάλια και στη Ζάκρο, στην Κυδωνία συνοµιλητές και κριτές µας είναι οι αιώνες. Από τη Ζώµινθο, νικητές πια µε σπουδαίες επιτυχίες στα χέρια µας, όπως η ιστορική απόφαση της UNESCO της 12ης Ιουλίου 2025 για τα Μινωικά Ανάκτορα, µε 20 ελληνικές εγγραφές στην Παγκόσµια Κληρονοµιά, κοιτάζουµε βόρεια, ευθεία µπροστά, σε άλλες κορυφές, µε το βλέµµα να φθάνει στον Όλυµπο».
Η Κωνστάντζα Σµπώκου πρέσβειρα της UNESCO για την προώθηση και προστασία του πολιτισµού δήλωσε πως «η συγκεκριµένη εγγραφή στον κατάλογο της UNESCO έρχεται να προστεθεί στις εγγραφές του Εθνικού ∆ρυµού της Σαµαριάς και των Αστερουσίων στο παγκόσµιο δίκτυο αποθεµάτων βιόσφαιρας, του Ψηλορείτη και της Σητείας τα παγκόσµια γαιοπάρκα της UNESCO. Αλλά και της µεσογειακής διατροφής που είναι καταγεγραµµένη στον κατάλογο της άυλης κληρονοµιάς, µε την κρητική διατροφή να συµβάλλει καθοριστικά στην έκφραση αυτής της παράδοσης η οποία αναδεικνύεται παγκοσµίως, καθώς η Κρήτη έχει καταστεί ως ένα από τα λίγα νησιά στον κόσµο µε παρουσία σε τέσσερις κατηγορίες προγραµµάτων της UNESCO επιβεβαιώνοντας ότι εδώ, η φύση και ο άνθρωπος συνυπάρχουν και δηµιουργούν διαχρονικά ένα σηµαντικό πολιτισµικό αποτύπωµα.
Η αναγνώριση αυτή είναι ευθύνη απέναντι στον πολιτισµό µας για να τον προστατεύσουµε, να τον αναδείξουµε µε σεβασµό, να τον καταστήσουµε προσβάσιµο και κατανοητό και να τον φέρουµε κοντά στη νέα γενιά ανθρώπων, που ίσως δεν έχει βρει ακόµα τον τρόπο για να τον προσεγγίσει και να τον δει µε όλες του τις διαστάσεις». Η νέα γενιά όπως επισήµανε η κ. Σµπώκου, «πρέπει να τον νιώσει να τον κάνει δικό της, να εµπνευστεί από αυτόν τον κόσµο και να χτίσει το µέλλον της πάνω στα γερά θεµέλιά του. Αλλά έχουµε και ευθύνη απέναντι στην παγκόσµια κοινότητα, ιδίως στα Αναφορικά Κέντρα που δεν µας ανήκουν όπως είπε και η υπουργός, διότι είναι παγκόσµια πολιτιστική κληρονοµιά και όλοι εµείς είµαστε οι θεµατοφύλακες».
