■ Ο Μανώλης Μυγιάκης ανασύρει µνήµες από τη Γερµανική Κατοχή
Λίγους µήνες µετά την κατάκτηση της Κρήτης, για να τιµήσουν τους νεκρούς συµπολεµιστές τους, οι ναζί κατασκευάζουν το “Γερµανικό πουλί” ή “Κακό πουλί” όπως το ονόµασαν οι ντόπιοι καθώς οι µνήµες από την εισβολή και την κατοχή ήταν µόνο εφιαλτικές. Το µνηµείο όπως και όλα τα έργα που έκαναν οι κατακτητές την εποχή εκείνη έγινε µε αγγαρείες και επίταξη ανδρών από τα χωριά της περιοχής, ανάµεσα τους και ο 12χρονος τότε Μανώλης Μυγιάκης.
Στα 96 σήµερα ο κ. Μανώλης θυµάται έντονα την περίοδο εκείνη. «Από την προηγούµενη οι Γερµανοί ειδοποιούσαν µέσω των κοινοτήτων το ∆αράτσο τη µια µέρα, το Γαλατά την άλλη, τα Περβόλια την εποµένη να στείλουν 15 γαϊδάρους και µουλάρια να κουβαλούν πέτρες. Όταν φώναξαν εµάς, από το ∆αράτσο, ο πατέρας µου ήταν καθηγητής στο Γυµνάσιο και έτσι στην αγγαρεία πήγα εγώ. Ξεκινούσαµε µε τα γαϊδούρια και πηγαίναµε στα Νέα Καταστήµατα που είχαν βοµβαρδιστεί τα πάντα. Από εκεί φορτώναµε τις πέτρες από τα ερείπια και τις πηγαίναµε στο σηµείο που κτιζόταν το “Γερµανικό πουλί” και τις παραλάµβαναν οι χτίστες που ήταν και αυτοί ντόπιοι σε αγγαρεία» αναφέρει ο συνοµιλητής µας.
∆εν µπορούσατε, ρωτάµε τον κ. Μανώλη, να φύγετε ή να µην πάτε; «Αυτό ήταν αδύνατον, ειδικά από τη στιγµή που είχαν πάρει τα στοιχεία σου. Έτσι και εγώ µετέφερα τις πέτρες για τρεις ηµέρες. Μια µέρα, πονηρά φερόµενος για να µην πάω µέχρι τα Χανιά και να γλιτώσω τη διαδροµή, βρήκα µια ξερολιθιά στο δρόµο προς της πόλη. Πάω στην άκρη και αρχίζω να φορτώνω το γάιδαρο µε τις πέτρες της ξερολιθιάς. Όταν γύρισα πίσω ήταν ένας Γερµανός εκεί που παραδίδαµε τις πέτρες και κατάλαβε ότι αυτές που έφερα δεν ήταν από τα ερείπια του βοµβαρδισµού. Άρχισε να µε ρωτάει από πού είναι οι πέτρες, Χανιά του έλεγα εγώ, και µε αρχίζει στις κλωτσιές. Τι να κάνω, πήγα παραπέρα και έκλαιγα, πονούσα γιατί φορούσαν µπότες, στιβάνια γερά. Ξεκίνησα και πάλι πήγα Χανιά πήρα αυτή τη φορά πέτρες από τα βοµβαρδισµένα και γύρισα πάλι πίσω. Έτσι κτίστηκε το “Γερµανικό πουλί” µε αγγαρείες από µας τους ντόπιους».
ΣΤΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
Άλλο ένα γεγονός που έζησε ο κ. Μανώλης και παραµένει στη µνήµη του συνέβη κατά τη διάρκεια της Μάχης της Κρήτης. «Ήταν σε εξέλιξη η µάχη, να γίνεται χαµός, να ακούγονται πυροβολισµοί από παντού, εκρήξεις. Υπήρχε ένα καταφύγιο κοντά στο σπίτι µας, και µπροστά ένα λιόφυτο. Εκεί ήταν σκοπός ένας στρατιώτης των συµµάχων µάλλον Νεοζηλανδός. Πήγαινα προς τα εκεί και µόλις µε βλέπει ο Νεοζηλανδός µου λέει “down – down”, να καθήσω κάτω δηλαδή, αλλά εγώ παιδί ήµουν, δεν έκατσα. Γιατί µου το είπε; Κοίταξα προς τα κάτω και στα 80 µέτρα βλέπω ένα Γερµανό αλεξιπτωτιστή να ανεβαίνει το µονοπάτι. ∆ίπλα είχε ένα χαντάκι για τα όµβρια νερά και ο Γερµανός συνέχιζε να περπατάει στο µονοπάτι και κρατούσε το όπλο του. Ο Νεοζηλανδός τον είχε δει και τον είχε βάλει στο στόχαστρο του! Σηµαδεύει λοιπόν “µπαµ” πάρτον κάτω τον Γερµανό, κατέβηκε καµιά 15αρια µέτρα ο Νεοζηλανδός και του έριξε άλλη µια να τον αποτελειώσει. Του πήρε το σακίδιο και το έφερε πάνω στο καταφύγιο ήταν γεµάτο κονσέρβες και τρόφιµα».
Ο ∆ΟΛΟΦΟΝΟΣ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ
ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ
Μεταπολεµικά ο 96χρονος φέρνει στη µνήµη του άλλη µια ιδιαίτερη ιστορία. «Ήµουν συγγενής µε τον ιδιοκτήτη του “Γλάρου” στο Καλαµάκι και πήγαινα στο µαγαζί του να το κρατάω όταν αυτός έλειπε για ψώνια. Εκεί ερχόταν ένας Γερµανός µε τη γυναίκα του, είχε µια σκηνή και κοιµόταν στην παραλία και έτρωγε στον “Γλάρο” . Γνωριστήκαµε και το δεύτερο χρόνο που ήλθε πάλι µου έφερε δώρο ένα µικρό ραδιόφωνο. Κάποια στιγµή µου λέει “Μανώλη εγώ έπεσα αλεξιπτωτιστής στο Μάλεµε. Από την οµάδα που πέσαµε γλύτωσα µόνο εγώ. ∆ύο φίλοι µου αδελφικοί σκοτώθηκαν και είναι θαµµένοι στο νεκροταφείο. Μπορείς να πάµε µια µέρα εκεί;”. Τον πήγα λοιπόν στο νεκροταφείο στο Μάλεµε, πήγε και άφησε λουλούδια στους τάφους των φίλων του, και φεύγοντας συναντήσαµε στην είσοδο ένα αντρόγυνο που από τις οµιλίες κατάλαβε ότι ήταν Γερµανοί. Ήταν από το Κάσελ της Γερµανίας και η γυναίκα µας είπε ότι φιλοξενούνται στο σπίτι ενός φίλου του πατέρα της και ότι ο πατέρας της στην κατοχή ήταν µε τη µονάδα του στο Ρέθυµνο και έµενε στο ίδιο σπίτι και είχε αναπτύξει φιλική σχέση µε τον ιδιοκτήτη. Έβγαλε καµιά 20αρια φωτογραφίες και τις έδειχνε στο Γερµανό που ήµουν µαζί του. Όπως τις έδειχνε βλέπω µια φωτογραφία µε ένα Γερµανό αξιωµατικό µε το όπλο του και δίπλα του τρία άτοµα να σκάβουν ένα λάκκο! Την εικόνα αυτή την είχα δει και σε κάποιο βιβλίο. Της ζήτησα τη φωτογραφία να τη δω καλύτερα, µου τη δίνει, τι ρωτάω ποιος είναι ο στρατιώτης και τι κάνει. Μου απαντάει “ο πατέρας µου, βλέπει αυτούς που σκάβουν να µην φύγουν”. Τότε της λέω “και τους τρεις τους εκτέλεσε µόλις άνοιξαν το λάκκο”. “Όχι” µου λέει αυτή, και κάνω να πάρω τη φωτογραφία “Nein, Nein όχι µου λέει απαγορεύεται” και έκανα τη βλακεία και της γύρισα τη φωτογραφία. Έπρεπε να την κρατήσω γιατί το βιβλίο που την είχα δει την ίδια φωτογραφία έγραφε ως λεζάντα ότι τους εκτέλεσε και τους τρεις µετά που έσκαψαν το λάκκο. Το βράδυ που έδειξα στο “Γλάρο” στο Γερµανό το βιβλίο, ήταν σίγουρος και αυτός πως “και τους τρεις τους εκτέλεσε”. Είναι αυτό που λένε ότι ο δολοφόνος γυρίζει στον τόπο του εγκλήµατος!».
