» Ο πρ. επικεφαλής του Οικονοµικού Γραφείου του πρωθυπουργού µιλά στα «Χ.ν.»
για το νέο του βιβλίο, στο οποίο αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της οικονοµικής πορείας της χώρας
Την πορεία της Ελλάδας από τα χρόνια της κρίσης και των capital controls έως την ανάκτηση της επενδυτικής βαθµίδας και την αποκατάσταση της διεθνούς αξιοπιστίας της χώρας καταγράφει ο Αλέξης Πατέλης στο νέο του βιβλίο «Η Μεγάλη Επιστροφή – Ο δρόµος για την αξιοπιστία της Ελλάδας», το οποίο παρουσιάζεται τη Δευτέρα στα Χανιά, στο ιστορικό καφέ «Κήπος» στις 20:00.
Για το βιβλίο θα µιλήσουν στα Χανιά η Ντόρα Μπακογιάννη και ο συγγραφέας Χρήστος Χωµενίδης, καθώς και ο ίδιος ο Αλέξης Πατέλης.
Με την ευκαιρία της βιβλιοπαρουσίασης στα Χανιά, ο πρώην επικεφαλής του Οικονοµικού Γραφείου του Πρωθυπουργού µίλησε στα «Χανιώτικα νέα» για το περιεχόµενο του βιβλίου, αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές κρίσιµων οικονοµικών εξελίξεων της περιόδου 2019-2024 και καταθέτοντας τη δική του εκτίµηση για τις προκλήσεις που καλείται να αντιµετωπίσει η χώρα τα επόµενα χρόνια.
•Το βιβλίο σας, επικεντρώνει στην οικονοµική ανάκαµψη της χώρας τα τελευταία χρόνια και η παρουσίαση του στα Χανιά, συµπίπτει χρονικά µε την πρόσφατη ανακοίνωση της εξόδου της Ελλάδας από τη λίστα των χωρών της ΕΕ µε µακροοικονοµικές ανισορροπίες. Είναι κι αυτό η επιβράβευση µιας προσπάθειας;
‘
‘Η µεγάλη επιστροφή’’ είναι ένα βιβλίο πατριωτικό. Περιγράφει πώς η χώρα µας ανέκτησε την αξιοπιστία της στο εξωτερικό, πώς φτάσαµε να είµαστε πρωτοσέλιδο ως η χώρα της χρονιάς, και να µας ρωτούν στο εξωτερικό “Εσείς οι Έλληνες, πώς τα καταφέρατε;”. Τα χρόνια της κρίσης µας είχαν ξεγραµµένους. Το 2019 υπήρχαν ακόµα υπολείµµατα από τα capital controls. Το 2022 βγήκαµε από την ενισχυµένη εποπτεία. Το 2023 ανακτήσαµε την επενδυτική βαθµίδα. Και όπως είπατε, πριν από µερικές µέρες, η Ευρωπαϊκή Ένωση έβγαλε την Ελλάδα από τη λίστα των κρατών µε “µακροοικονοµικές ανισορροπίες”. Έκλεισε δηλαδή ένα αρνητικό κεφάλαιο που είχε ανοίξει πριν από 16 χρόνια και η χώρα µας κοιτάει µπροστά. “Η Μεγάλη Επιστροφή” περιγράφει ένα µεγάλο κοµµάτι από αυτή τη πορεία.
•Ένα βιβλίο από τον άνθρωπο που ήταν επικεφαλής στο Οικονοµικό Γραφείο του Πρωθυπουργού “υπόσχεται παρασκήνιο”. Να περιµένει ο αναγνώστης ότι θα µάθει γεγονότα – συζητήσεις που µέχρι σήµερα δεν είχαν γίνει ποτέ γνωστά;
Εννοείται. Θα σταθώ σε δύο παραδείγµατα. Το 2019 η ∆ΕΗ ήταν στα πρόθυρα κατάρρευσης, µε ό,τι αυτό θα συνεπαγόταν αν κατέρρεε η µεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρισµού στη χώρα. Και η Τράπεζα Πειραιώς -τότε, όχι τώρα- ήταν ο πιο αδύναµος κρίκος στο τραπεζικό σύστηµα µε κεφαλαιακές ανάγκες που απειλούσαν την επιβίωσή της. ∆εν µπορούσαµε βέβαια τότε να βγούµε να τα πούµε ξεκάθαρα διότι καταλαβαίνετε τι πανικός θα είχε προκληθεί, αλλά σήµερα ήρθε η ώρα να τα πούµε κι αυτά.
Το βιβλίο έχει όµως και παρασκήνιο από την καθηµερινότητα! Ταξίδια στο εξωτερικό, η ζωή στο Μαξίµου, και στιγµές ανθρώπινες.
•Όλες οι κυβερνήσεις αντιµετωπίζουν δυσκολία στο να µεταφέρουν σε εµάς τους απλούς πολίτες ζητήµατα, λεπτοµέρειες που αφορούν ιδιαίτερα σε οικονοµικά θέµατα. Το βιβλίο αυτό απευθύνεται σε αυτό τον κόσµο ή είναι για ανθρώπους µε συγκεκριµένες γνώσεις που είναι εξοικειωµένοι µε την οικονοµική ορολογία;
Το βιβλίο αυτό το έγραψα συνειδητά ώστε να απευθύνεται σε όλους τους αναγνώστες και τις αναγνώστριες. ∆εν απαιτεί καµία γνώση οικονοµικών. Μάλιστα έχω βάλει και ένα γλωσσάρι εννοιών στο τέλος του βιβλίου.
Θυµάµαι ακόµα έναν καθηγητή µου στο πανεπιστήµιο που µας έλεγε «Αν δεν µπορείς να εξηγήσεις κάτι στη γιαγιά σου, σηµαίνει ότι δεν το έχεις καταλάβει πραγµατικά ούτε εσύ». Το βιβλίο απευθύνεται και σε κάθε «γιαγιά».
Είναι βέβαια γραµµένο και σαν θρίλερ, διότι έτσι ζήσαµε και την πραγµατικότητα. Απανωτές κρίσεις και ανατροπές. Η µεγαλύτερη χαρά που έχω λάβει είναι από αναγνώστες που µου λένε ότι το διάβασαν «µονορούφι».
•∆ιαβάζοντας το βιβλίο διαπιστώνει κανείς ότι η βελτίωση της εικόνας στης χώρας µας στο εξωτερικό είναι κάτι στο οποίο κάνετε εκτεταµένη αναφορά. Είναι βέβαια αυτό κάτι που σχολιάζει αρκετός ο κόσµος, δηλαδή ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έξω τα πάει εξαιρετικά αλλά στο εσωτερικό η εικόνα δεν είναι αντίστοιχη. Πώς µπορεί λοιπόν να γεφυρωθεί το χάσµα ανάµεσα στους θετικούς οικονοµικούς δείκτες και την καθηµερινότητα των νοικοκυριών;
Η χώρα µας ξεπέρασε µία από τις µεγαλύτερες δοκιµασίες που έχει περάσει ποτέ κράτος σε καιρό ειρήνης και κοιτάζει ξανά µπροστά. Αυτή την πορεία περιγράφει το βιβλίο. Και είναι σηµαντικό να καταγραφεί διότι ως Έλληνες έχουµε µια τάση να επικεντρωνόµαστε στις καταστροφές µας, και από καταστροφές έχουµε πολλές: Μικρασιατική καταστροφή, κατοχή, εµφύλιος κ.ο.κ. Όµως έχουµε και επιτυχίες, και η επιστροφή από την κρίση είναι µία από τις µεγαλύτερες.
Από εκεί και πέρα, ο πολίτης θα κοιτάει πάντα µπροστά, και καλά κάνει. Η χώρα µας έµεινε πίσω τα χρόνια της κρίσης, ενώ οι άλλες χώρες προόδευαν. Και τώρα πρέπει να καλύψουµε το χαµένο έδαφος. Το µήνυµα του βιβλίου είναι ότι η Ελλάδα µπορεί: αφού ξεπέρασε την κρίση, µπορεί και να κάνει το άλµα της σύγκλισης, ώστε η πρόοδος της οικονοµίας να γίνεται όλο και πιο αισθητή στην καθηµερινότητα των πολιτών. Πάντα µε σχέδιο, σταθερότητα και προσήλωση.
•Έχοντας κερδίσει την εµπιστοσύνη των διεθνών αγορών η χώρα, πιστεύετε ότι έχει κερδίσει στον ίδιο βαθµό και την εµπιστοσύνη των νέων ανθρώπων που έφυγαν στο εξωτερικό τα χρόνια της κρίσης;
Το λεγόµενο brain drain -η φυγή δηλαδή των νέων στο εξωτερικό- κατά τη διάρκεια της κρίσης ήταν µια µεγάλη πληγή. Τα τελευταία 2-3 χρόνια αυτό αρχίζει να αντιστρέφεται και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι Έλληνες επιστρέφουν στην πατρίδα τους. Πρέπει να συνεχίσουµε στον ίδιο δρόµο.
•Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αντιµετώπισε πολλαπλές, απανωτές κρίσεις (υγειονοµικές, οικονοµικές, γεωπολιτικές, ελληνοτουρκικά κ.λπ.), οι οποίες λέγεται πως “φρέναραν” τη µεταρρυθµιστική προσπάθεια στο εξωτερικό. Υπήρχε κάποιο φιλόδοξο και ρεαλιστικό σχέδιο που δεν ολοκληρώθηκε εξαιτίας αυτών των συγκυριών;
Κρίσεις και απρόβλεπτα θα έχει πάντα η ζωή. Το ερώτηµα είναι τι κάνεις µε αυτές. Υπάρχει µια ρήση στα αγγλικά “Don’t let a good crisis go to waste” – µην αφήσεις δηλαδή µια κρίση ανεκµετάλλευτη. Με τον κορονοϊό καταφέραµε και µειώσαµε τους φόρους στην εργασία και στο κεφάλαιο ενώ επιταχύνθηκε και η ψηφιοποίηση. Και αποδείξαµε στον υπόλοιπο πλανήτη ότι η Ελλάδα µπορεί να είναι µια σοβαρή και αξιόπιστη χώρα. Ήταν µια πολύ δύσκολη περίοδος, οδήγησε όµως στην ανάκτηση της επενδυτικής βαθµίδας.
•Κάνετε στο βιβλίο µεγάλη αναφορά σε ξένες επενδύσεις και στον τοµέα της ενέργειας. Είναι ζητήµατα που έντονα απασχολούν την Κρήτη το τελευταίο διάστηµα. Υπάρχει η αίσθηση ότι πολλές φορές ο αναπτυξιακός αυτός σχεδιασµός, παρά τα οικονοµικά οφέλη, έρχεται να δηµιουργήσει προβλήµατα είτε στη φυσιογνωµία της ενδοχώρας, είτε στο περιβάλλον. Ότι έρχεται πολλές φορές σε αντίθεση µε τα «θέλω» και τις ανάγκες των πολιτών. Πώς µπορεί να βρεθεί η ισορροπία σε τέτοιες επενδύσεις;
Η χώρα µας έχει κάνει τεράστια άλµατα στις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας. Για παράδειγµα, είµαστε για πρώτη φορά καθαροί εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας. Θα σας πω και κάτι ακόµα: φανταστείτε αν είχαµε όλοι σήµερα -µε τον πόλεµο στη Μέση Ανατολή να µαίνεται- ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Η ενεργειακή αυτονοµία είναι σηµαντική όχι µόνο για τους ευνόητους οικονοµικούς λόγους, αλλά και για την εθνική µας ασφάλεια.
Ως προς το χωροταξικό, υπάρχει σε διαβούλευση το αντίστοιχο πλαίσιο.
•Ολοκληρώνοντας, θα θέλαµε και την εκτίµησή σας για την επόµενη µέρα, για την Ελλάδα της επόµενης δεκαετίας. Ποια είναι η µεγαλύτερη οικονοµική πρόκληση που θα αντιµετωπίσει η χώρα µας;
Είναι πολλές οι προκλήσεις που αντιµετωπίζει η χώρα µας -µε πρώτη, θα έλεγα, την ανάκτηση του χαµένου χρόνου της δεκαετίας της κρίσης- όµως το µήνυµα του βιβλίου είναι διττό: ότι η Ελλάδα µπορεί, και ότι για αυτό χρειάζεται πάντα ένα σχέδιο και µετά η εφαρµογή του. Ακούγεται τόσο απλό, αλλά δεν είναι.
