Το Ανεξάρτητο Φεστιβάλ Παλαιστινιακού Κινηματογράφου (Palestinian Independent Film Festival) ανοίγει ξανά τις πύλες του αυτή τη φορά θέτοντας ένα καίριο ερώτημα – πώς συντηρείται, μεταλαμπαδεύεται και επιμένει η ζωή μέσα σε συνθήκες που έχουν σχεδιαστεί για να την εξαντλούν;
Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση «το ερώτημα αυτό διαμορφώνει την επιλογή των ταινιών μας, την προσέγγισή μας στη συλλογική εμπειρία της θέασης και την προώθηση του κινηματογράφου ως πολιτιστική και πολιτική πρακτική.
Το θέμα του 3ου Φεστιβάλ αντλείται από το ποίημα «We Teach Life, Sir» της Παλαιστίνιας ποιήτριας Rafeef Ziadah, γραμμένο μέσα στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης αποικιακής βίας και της διεθνούς απαίτησης οι Παλαιστίνιοι να εξηγούν, να δικαιολογούν ή να μεταφράζουν διαρκώς τον πόνο τους. Στο ποίημα, η «διδαχή της ζωής» δεν παρουσιάζεται ως μια αφηρημένη ηθική στάση ή ως δήλωση ελπίδας. Αρθρώνεται ως μια συνθήκη που επιβάλλεται στους Παλαιστίνιους – να διατηρούν την ανθρωπιά, τη φροντίδα και την ηθική διαύγεια ενώ ζουν υπό καθεστώς συστηματικής απαλλοτρίωσης και παγκόσμιας αδιαφορίας. Ως φράση υποδεικνύει μια άνιση απαίτηση που επιβάλλεται στους καταπιεσμένους – να εκπαιδεύουν τον κόσμο για τη ζωή ενώ οι δικές τους ζωές καθίστανται επισφαλείς.
Το Φεστιβάλ δεν αντιμετωπίζει τη φράση αυτή ως ποιητική μεταφορά, αλλά ως ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο εξετάζεται πώς ο παλαιστινιακός κινηματογράφος εμπλέκεται με τη ζωή ως μια κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική διαδικασία. Οι ταινίες του φετινού Φεστιβάλ δεν θέτουν το ερώτημα αν οι Παλαιστίνιοι καταφέρνουν να επιβιώνουν, αλλά πώς υπάρχει, εκδηλώνεται και μεταλαμπαδεύεται η ζωή υπό συνθήκες παρατεταμένης βίας. Αγγίζουν ζητήματα που αφορούν στην οικογένεια, τον χρόνο, την οικειότητα, την εργασία, την μνήμη, το πως συνυπάρχει το χιούμορ με την ευθύνη – στοιχεία που συχνά αποφεύγονται από κυρίαρχες αναπαραστάσεις οι οποίες περιορίζονται στο να παρουσιάζουν την Παλαιστίνη μέσα σε μια μόνιμη κατάσταση κρίσης και έκτακτης ανάγκης.
Σε μια χρονική στιγμή όπου η πολιτική πραγματικότητα στην Παλαιστίνη καθορίζεται από τη γενοκτονία στη Γάζα, την επιταχυνόμενη εκτόπιση πληθυσμών, τη μαζική φυλάκιση και τη συστηματική στοχοποίηση της ζωής των αμάχων, η όποια πολιτιστική παραγωγή λειτουργεί, ολοένα και περισσότερο, αποκλειστικά ως μια μαρτυρία. Παρότι η τεκμηρίωση παραμένει απαραίτητη, το PIFF τοποθετεί τον κινηματογράφο ως κάτι περισσότερο από αποδεικτικό υλικό. Εδώ, ο κινηματογράφος λειτουργεί ως ένας χώρος όπου η ζωή δομείται, αμφισβητείται και στοχάζεται – όπου οι σχέσεις, οι αντιφάσεις και οι ηθικές εντάσεις μπορούν να διατηρούν την πολυπλοκότητά τους αντί να απλοποιούνται.
Η σημασία αυτού του πλαισίου εκτείνεται πέρα από την Παλαιστίνη. Σε παγκόσμιο επίπεδο, παρατηρούμε την κανονικοποίηση του μαζικού θανάτου και την επιβολή συνόρων που ταξινομούν πληθυσμούς ως αναλώσιμους. Σε αυτό το πλαίσιο, ο παλαιστινιακός κινηματογράφος μιλά μέσα από την ακραία εκδήλωση αυτών των διαδικασιών, ενώ ταυτόχρονα φωτίζει τη γενικότερη λογική τους. Το ερώτημα για το ποιες ζωές προστατεύονται, ποιες μένουν για να αφηγηθούν τις ιστορίες τους ή απλά εγκαταλείπονται, δεν περιορίζεται πλέον γεωγραφικά.
Η επιμελητική πρακτική του PIFF προωθεί την προβολή σε αποκεντρωμένους χώρους, τη συλλογική συζήτηση και την ανεξάρτητη παραγωγή. Αντιλαμβανόμαστε τα κινηματογραφικά φεστιβάλ όχι ως ουδέτερες, αλλά ως πολιτικές πλατφόρμες που διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο κυκλοφορούν οι εικόνες και παράγονται τα νοήματα. Η συλλογική θέαση ταινιών, μέσα σε συγκεκριμένα τοπικά πλαίσια, αποτελεί μέρος μιας αντίστασης απέναντι στην απομόνωση και τον κατακερματισμό που επιβάλλουν οι σύγχρονες οικονομίες των μέσων και οι κυρίαρχες πολιτικές αφηγήσεις.
Οι προβολές γίνονται σε τρεις ημέρες, ώστε να αναδείξουν διαφορετικές διαστάσεις της ζωής υπό πίεση: την καθημερινή αντοχή και την ιστορική επανάληψη· την οικειότητα και την αγάπη ως κοινωνική πρακτική· και τη διαγενεακή ευθύνη ως ηθικό και πολιτικό ζήτημα. Μαζί, προτείνουν τον κινηματογράφο ως έναν χώρο όπου η ζωή ούτε εξιδανικεύεται ούτε περιορίζεται στην επιβίωση, αλλά εξετάζεται ως κάτι που διαρκώς επαναδιατυπώνεται και μεταφέρεται προς το μέλλον.
Αυτή η έκδοση του Φεστιβάλ επιμένει στην παλαιστινιακή ζωή ως βιωμένη πραγματικότητα, πολιτιστική παρουσία και πολιτικό αίτημα. Το κάνει χωρίς να απευθύνει έκκληση για αναγνώριση ή ενσυναίσθηση ως αυτοσκοπό, αλλά προβάλλοντας τον κινηματογράφο ως έναν τρόπο εμπλοκής με τις δομές εκείνες που καθορίζουν ποιες ζωές επιτρέπεται να έχουν σημασία και υπό ποιες συνθήκες»
