Μουσείο Τυπογραφείας

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΙΣ:

«Το έντυπο βιβλίο θα ζει στους αιώνες»

stefanakisΞεκίνησε ως στοιχειοθέτης-τυπογράφος και κατέληξε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Έτσι η πολυσύνθετη πορεία του Γιάννη Στεφανάκι στη ζωή, τον οδήγησε στη ζωγραφική και τη χαρακτική, στις εικαστικές εκδόσεις αλλά και στη διοργάνωση του πρώτου φεστιβάλ κόμικς στη χώρα μας. πόψε στις 20.30 το βράδυ ο γνωστός ζωγράφος και χαράκτης, θα μιλήσει στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων για την Ιστορία και την Τέχνη της Χαρακτικής ενώ αύριο Κυριακή στις 11.30 π.μ. θα βρίσκεται στο Μουσείο Τυπογραφίας για την προβολή της ταινίας του «Το Αγλαόν – η κλασική Τυπογραφία» και εργαστήρι χαρακτικής σε ξύλο και λινόλεουμ.
Οι δράσεις αυτές αποτέλεσαν μια εξαιρετική ευκαιρία να μιλήσουμε με τον Κρητικής καταγωγής πρωτοπόρο καλλιτέχνη, για το ταξίδι του στον χώρο των Καλών Τεχνών που τον έφερε από την Ληγειά Ηρακλείου σε σημαντικές αίθουσες Τέχνης της Ελλάδας και του κόσμου…

Πώς ξεκίνησε η σχέση σας με την Τέχνη; Διάβασα ότι ξεκινήσατε σαν στοιχειοθέτης – τυπογράφος, παιδί ακόμα, ενώ αργότερα ανοίξατε δικό σας τυπογραφείο μαζί με τα αδέλφια σας. Θυμάστε αυτά τα χρόνια;
Ναι, μικρός θυμάμαι σε ένα τυπογραφείο στο κέντρο της Αθήνας, να μαθαίνω την κάσα ανεβασμένος πάνω σε ένα σκαμνάκι, τα μεσημέρια που οι άλλοι εργαζόμενοι ξεκουράζονταν. Η συγκίνηση ήταν μεγάλη όταν μπόρεσα σε χειροκίνητο πιεστήριο να εκτυπώσω κάποιους δικούς μου στίχους. Ήταν δύσκολα αλλά όμορφα χρόνια. Όλη τη μέρα δουλειά, το βράδυ νυχτερινό γυμνάσιο. Η αγωνία να μάθω, να πάρω τη ζωή στα χέρια τη ζωή μου. Μετά, δικό μας τυπογραφείο με τα αδέρφια μου που ήταν μικρότερα.

Έχετε κάνει και μια ταινία για την τυπογραφία «Το αγλαόν – η κλασική τυπογραφία» την οποία θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε στο Μουσείο Τυπογραφίας την Κυριακή. Μπορούμε να πούμε ότι ήταν η Τυπογραφία που σας έστρεψε προς την Τέχνη;
Η αγάπη μου για την τυπογραφία με οδήγησε να κάνω αυτή την ταινία, η οποία προβλήθηκε για πρώτη φορά στο 2ο συνέδριο τυπογραφίας κι οπτικής επικοινωνίας στο πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Η τυπογραφία ήταν όντως η τέχνη που με έστρεψε στις άλλες τέχνες με την έννοια ότι με οδήγησε αρχικά στο τμήμα της Τυπογραφίας και Τέχνης του Βιβλίου στην Ανώτατη Σχολή καλών τεχνών για να ακολουθήσουν τα εργαστήρια της ζωγραφικής και της χαρακτικής. Εξ αιτίας της τυπογραφίας γνώρισα τον ποιητή Μιχάλη Κατσαρό το 1978 κι έτσι προέκυψε το περιοδικό Νέο Επίπεδο, το οποίο εξακολουθεί να κυκλοφορεί μέχρι σήμερα.

Ασχοληθήκατε με τις εικαστικές εκδόσεις συνδυάζοντας την παλαιά τέχνη του τυπογράφου με την σύγχρονη ματιά του καλλιτέχνη και εκδώσατε εφημερίδα ποίησης, εικαστικά περιοδικά, βιβλία ποίησης κ.α Το χαρτί θα αντέξει στην ψηφιακή εποχή;
Όπως προανέφερα πέρα από το περιοδικό ασχολήθηκα και με συλλεκτικές εκδόσεις, οι οποίες ξεκίνησαν το 1994 πάνω σε ποίηση Ελλήνων ποιητών, δικές μου ξυλογραφίες και φυσικά με τη συνδρομή της κλασικής τυπογραφίας. Έχω την εντύπωση ότι το βιβλίο στην έντυπή του μορφή δύσκολα θα πεθάνει. Απλώς θα συνυπάρχει με το ψηφιακό βιβλίο, το οποίο έχει μπει για καλά στη συνείδηση των νέων ανθρώπων. Όπως και να το κάνουμε σ ένα κινητό υπάρχει μια ολόκληρη βιβλιοθήκη. Αν πάμε πίσω στο χρόνο, θα δούμε τους αντιγραφείς βιβλίων να είναι σε αντιπαράθεση αν όχι σε πόλεμο με το έντυπο βιβλίο, που έδωσε όμως τη δυνατότητα σε απίστευτα μεγαλύτερο κοινό να αποκτήσει βιβλία. Το ίδιο έγινε όταν η φωτοσύνθεση ήρθε να αντικαταστήσει την κλασική τυπογραφία. Βεβαίως στο ηλεκτρονικό βιβλίο δεν έχεις τη δυνατότητα να χαϊδέψεις τις σελίδες του να τις μυρίσεις, να υπογραμμίσεις, να σημειώσεις στα κενά του και ασφαλώς έχεις πάντα το φόβο να μείνεις από μπαταρία. Όχι, το έντυπο βιβλίο θα ζει στους αιώνες.

Αν σας ζητούσα να επιλέξετε μεταξύ Ζωγραφικής και Χαρακτικής, τι θα επιλέγατε ;
Δύσκολη η επιλογή. Κάνω ζωγραφική και χαρακτική με την ίδια πάντοτε αγάπη, αφού και οι δύο τέχνες πάνω στο ίδιο θέμα μπορούν να μου δώσουν διαφορετικές λύσεις. Εξ άλλου δεν νομίζω ότι υπάρχει ουσιαστική διαφορά μεταξύ ζωγραφικής και χαρακτικής. Η διαφορά είναι ότι η χαρακτική έχει περισσότερη «κουζίνα» αλλά και τη μαγεία του απρόσμενου πολλές φορές αποτελέσματος, ενώ η ζωγραφική σου δίνει τη δυνατότητα της άμεσης επέμβασης και διόρθωσης κάποιου λάθους. Η πρόκληση είναι μεγάλη και στις δύο περιπτώσεις.

Ο γενέθλιος τόπος, η Γρηγοριά Ηρακλείου, η κρητική φύση επηρέασε την πορεία σας;
Ναι, όπου και να πάω στον γενέθλιο τόπο θέλω να επιστρέφω. Έστω για λίγο. Είναι οι μνήμες, οι μυρωδιές, τα ξέγνοιαστα χρόνια της αθωότητας που για πάντα έφυγαν. Είναι τα χρόνια που με έχουν σημαδέψει και παρ’ όλες τις δυσκολίες που είχαν, ζωντανά παραμένουν στη μνήμη. Με τα χρόνια αυτές οι μνήμες έγιναν χρώμα, έγιναν λόγος και χάραξη σε πλάγιο και όρθιο ξύλο.

Πώς βλέπετε τον χώρο της σύγχρονης Τέχνης σήμερα στην Ελλάδα;
Είναι ένα θέμα περίπλοκο. Στο χώρο των εικαστικών τεχνών πολλές είναι τάσεις και οι αναζητήσεις ανάμεσα στην παραστατική ζωγραφική και τη λεγόμενη εννοιολογική τέχνη. Συχνά έχουμε εύστοχα αποτελέσματα, άλλοτε όμως διακρίνεις μια στασιμότητα και μια αμηχανία. Μια επανάληψη που δεδομένης της οικονομικής κρίσης την κάνει ακόμα εντονότερη. Αν και είμαστε ο φτωχός συγγενής της Ευρώπης οι νέοι σήμερα έχουν τη δυνατότητα να ταξιδεύουν στο εξωτερικό και να ενημερώνονται μέσα από το διαδίκτυο. Αυτό έρχεται να καλύψει κάπως την έλλειψη μουσείων, πέραν της ιδιωτικής πρωτοβουλίας του Ελλαδικού χώρου.

“Οι καθηγητές σου λένε πάντα την άποψη τους αλλά όταν τελειώνεις την σχολή πρέπει να παλέψεις για να βρεις τον δρόμο σου’’ είχατε πει σε μια άλλη συνέντευξη σας. Είναι αυτό που θα λέγατε σήμερα σε ένα νέο ο οποίος ήθελε να ακολουθήσει τον δρόμο των Καλών Τεχνών.
Θα του έλεγα ότι αν θέλει μια ήσυχη ζωή χωρίς προβλήματα, πρέπει να μείνει μακριά από το χώρο της τέχνης. Αν όμως επιμένει, τότε δεν έχει άλλη επιλογή από το να δουλεύει σκληρά και να μην κυνηγάει από τα πρώτα βήματα εφήμερες δημοσιότητες, οι οποίες θα τον απομακρύνουν από τον αρχικό του στόχο, που είναι να μάθει καλά το αντικείμενό του. Να σκάψει βαθιά μέσα του για να ανακαλύψει τα μέρη εκείνα που δεν έχουν αλωθεί. Ο Ποιητής και ζωγράφος Μαξ Ζακόπ συμβούλευε τους νέους ποιητές να κάνουν γαργάρα με τις λέξεις.

Αυτόν τον καιρό πάνω σε τι δουλεύετε ζωγραφική ή χαρακτική; Σχέδια για το μέλλον κάνετε;
Έχω να κάνω ατομική έκθεση από το 2010. Έτσι τον ερχόμενο χρόνο σκοπεύω να εκτεθώ με μια διπλή έκθεση ζωγραφικής, χαρακτικής, κατασκευών, σχεδίων και video-animation.

info:
Διήμερο αφιέρωμα στην τέχνη της χαρακτικής, θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των παράλληλων δράσεων της έκθεσης – αφιέρωμα στον εκδότη Τεριάντ, που φιλοξενείται στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων.
Η σημερινή εκδήλωση περιλαμβάνει διάλεξη από τον Γιάννη Στεφανάκι με θέμα: «Εισαγωγή στην Ιστορία και την Τέχνη της Χαρακτικής», στις 8.30 μ.μ. στην Δημοτική Πινακοθήκη. Αύριο, Κυριακή, στις 11.30 π.μ. η χαρακτική συναντά την τυπογραφία στο Μουσείο Τυπογραφίας στο ΒΙΟΠΑ Χανίων, Σούδα, σε μία εκδήλωση που περιλαμβάνει ξενάγηση στους χώρους του μουσείου, προβολή της ταινίας “Το Αγλαόν – Η κλασική Τυπογραφία” του Γιάννη Στεφανάκι και εργαστήρι χαρακτικής σε ξύλο και λινόλεουμ από τον διακεκριμένο Έλληνα χαράκτη.
Η είσοδος στις εκδηλώσεις είναι ελεύθερη για το κοινό.
Για το εργαστήρι χαρακτικής είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλ. 6974020861.

The Design Bar
Maria Orfanoudaki

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.