Μουσείο Τυπογραφείας

Τελειομανία

09«Πρέπει να τα κάνω όλα τέλεια», «Είμαι υπεύθυνος/η για τα πάντα γύρω μου». Σκέψεις σαν κι αυτές περικλείουν τα βασικά χαρακτηριστικά της τελειομανίας. Πιο συγκεκριμένα, τελειομανία είναι η παράλογη πεποίθηση ότι εμείς και το περιβάλλον μας πρέπει να είμαστε τέλειοι και η νοοτροπία ότι οτιδήποτε κάνουμε πρέπει να γίνεται χωρίς λάθη και παραλείψεις και πάντα να οδηγεί στην επιτυχία. Ωστόσο, πρόκειται για ένα νοσηρό ορισμό της επιτυχίας, ο οποίος μπορεί αποτελέσει χρόνια πηγή άγχους και αισθήματος αποτυχίας. Το αδιάκοπο κυνήγι της τελειότητας συνδέεται με στρες, αφού είμαστε συνεχώς σε εγρήγορση για να τα καταφέρουμε αλλά και με μη ικανοποίηση, αφού τίποτα ποτέ δεν είναι αρκετό.
Οι τελειομανείς άνθρωποι συνήθως θέτουν υψηλούς και μη ρεαλιστικούς στόχους, διατηρούν μια επικριτή ματιά για τον εαυτό τους, είναι μονίμως δυσαρεστημένοι με αυτό που κάνουν, ψάχνουν τις ατέλειες και επικεντρώνονται στα δικά τους λάθη αλλά και των άλλων. Επίσης, βιώνουν έντονα το φόβο της αποτυχίας, γιατί αυτή μπορεί να αποτελέσει αιτία απόρριψης («Αν δεν το κάνω τέλεια, δε θα με αποδεχτούν») ενώ μπορεί να «μολύνει» οποιαδήποτε επιτυχία έχει επιτευχθεί («Δεν μπορώ να καταφέρω τίποτα»). Κάνουν σκέψεις τύπου άσπρο – μαύρο («Οτιδήποτε άλλο εκτός από την απόλυτη επιτυχία, είναι αποτυχία»), έχουν εμμονή με τη λεπτομέρεια και αισθάνονται ντροπή και ενοχή όταν κάνουν λάθος.
Επιπλέον, η τελειοθηρία σχετίζεται με χαμηλή αυτοεκτίμηση, αφού δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος που επηρεάζει την αίσθηση του πόσο ικανοί είμαστε. Ειδικότερα, όταν οι στόχοι δεν είναι ρεαλιστικοί, δεν πραγματοποιούνται, με αποτέλεσμα να υπάρχει πίεση και φόβος για την αποτυχία, ο οποίος μειώνει την παραγωγικότητα. Η μειωμένη αποτελεσματικότητα οδηγεί στην αυστηρότητα προς τον εαυτό («Έπρεπε να κάνω περισσότερα») και την αυτοκατηγορία («Εγώ φταίω που δεν τα κατάφερα») κι έτσι μειώνεται η αυτοεκτίμηση («Δεν είμαι αρκετά καλός»). Στη συνέχεια, υπάρχει παραίτηση από τους στόχους, τίθενται καινούριοι, που πάλι δεν μπορούν να επιτευχθούν, και ένας νέος κύκλος ξεκινά.
Η τελειομανία είναι ένα βάρος που «κουράζει» την ψυχή και το σώμα, αφού συνδέεται με άγχος, κατάθλιψη, ψυχογενείς διατροφικές διαταραχές, αϋπνία, διαταραχές του πεπτικού συστήματος κ.ά. Αποτελεί μια εσωτερική φωνή, έναν κριτή που συνεχώς μαλώνει και υπενθυμίζει ότι κάτι δεν κάναμε σωστά, μας στερεί τον αυθορμητισμό, τη δυνατότητα του πειραματισμού και τις νέες εμπειρίες. Μπορούμε να ζούμε προσηλωμένοι σε ένα τέλειο στόχο. Έτσι, όμως χάνουμε όλη την πορεία, εστιάζουμε στο αποτέλεσμα και όχι στη διαδικασία και δε βλέπουμε όσα έχουμε καταφέρει. Εξάλλου, η τελειότητα μπορεί να γίνει βαρετή και αποπνικτική, γι’ αυτό μπορούμε να δούμε τα λάθη σαν οδηγούς για το μέλλον και τα ψεγάδια σα σημάδια μοναδικότητας.

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.