Μουσείο Τυπογραφείας

Μια ιστορία ζωής την ημέρα

Ο παππούς και η γιαγιά μου είναι οι πιο έξυπνοι άνθρωποι, αλλά δεν τους βλέπω συχνά για να γίνω σαν αυτούς.
Ανώνυμος εγγονός

Η ανάγκη για προφορική αφήγηση ιστοριών ζωής, επεισοδίων της καθημερινότητας και παραμυθιών είναι διαρκώς επίκαιρη. Γιαγιάδες και παππούδες οφείλουν να αναλάβουν δράση. Οι λόγοι είναι πολλοί. Κατ’ αρχήν η οικονομική δυσπραγία μεγάλων κοινωνικών ομάδων δεν επιτρέπει την τακτική αγορά παιδικών βιβλίων. Το χάσμα στις γενιές που προκαλεί η ενασχόληση των πολλών με τις οθόνες διευρύνεται. Η επιθυμητή πρόσβαση στις δανειστικές βιβλιοθήκες δεν είναι εύκολη πάντοτε. Τέλος, η γλωσσική και πολιτιστική αγνωσία των παιδιών ακολουθεί το γενικό συρμό.
Ελπιδοφόρα μηνύματα στέλνουν οι εκπαιδευτικοί  όταν οργανώνουν ημέρες ανάγνωσης και γιορτές βιβλίων.
Ιδιαίτερα επωφελείς είναι  οι ημέρες αφιερωμένες στην αφήγηση ιστοριών ζωής από παππούδες και γιαγιάδες
σε σχολεία κάθε βαθμίδας.
Στο σημείωμα παραθέτω ένα απόσπασμα από το μικρότερο βιβλίο μου ‘Μια ιστορία την ημέρα’ το οποίο χαρίζω σε κάθε ενδιαφερόμενο γονιό, παππού ή γιαγιά. Η πρόσφατη 4η έκδοση του είναι εμπλουτισμένη με ένα αυθεντικό επεισόδιο στο δέλτα του Νίγηρα.

Ένας καλός παραμυθάς…  
• Ταξιδεύει με ευκολία στο παρελθόν ή στο μέλλον, γίνεται γλωσσοπλάστης, μίμος, τραγουδιστής ή χορευτής.
• Περιγράφει με λεπτομέρεια τόπους, μυθικούς ή εξωτικούς, με φράσεις ‘σύντομες’ ή ‘εκτενείς’.
• Αναδεικνύει τις αρετές των ηρώων του ή τα δικά του κατορθώματα μέσα από επεισόδια που διαδέχονται το ένα το άλλο σαν τους κρίκους μιας αλυσίδας.
• Χρησιμοποιεί ζευγάρια ζώων ή προσώπων π.χ. λαγός-χελώνα, γάτα-σκύλος, γάτα-ποντίκι, αγρότης-αστός, εργατικός-τεμπέλης κ.α.
• Χρησιμοποιεί επανειλημμένα μερικές λέξεις-εκφράσεις πρωτάκουστες για να κεντρίσει το ενδιαφέρον των παιδιών. Έτσι του δίνεται η ευκαιρία να τις εξηγήσει και να μακρύνει ή να στρέψει το μύθο του. Τέτοιες λέξεις μπορεί να έχουν σχέση με επαγγέλματα ή εργασίες που έσβησαν και παλιές συνήθειες όπως: πεταλωτής, τσαγκάρης, μυλωνάς, στιλβωτής, πένα, μελανοδοχείο, πηλίκιο, παιδονόμος, βόλοι, στρουμπάς.
• Κάνει μια φανταστική ερώτηση και στήνει το μύθο του. π.χ. ‘Τι θα συνέβαινε αν…το ασανσέρ σας έπεφτε στο κέντρο της γης, στο βυθό της θάλασσας ή πεταγόταν μέχρι την κορυφή των Λευκών ορέων;’
• Εκμεταλλεύεται δημιουργικά λάθη στην ορθογραφία ή σ’ ένα άκουσμα και δημιουργεί κωμικές ιστορίες για ‘αυτικίνητα’, ‘αυγοκίνητα’, ‘αστροκίνητα’.
• Γίνεται ταξιδευτής κι αποκτά κοσμοπολίτικες συνήθειες, όπως για παράδειγμα να συγκεντρώνει μικρά χαρτάκια υπογραμμένα από ταχυδακτυλουργούς, ακροβάτες, θηριοδαμαστές από μεγαλουπόλεις του κόσμου.
• Κάνει συγκρίσεις σε εικόνες, ήχους, ακούσματα και γεύσεις από το χωριό ή την πόλη π.χ. ο θόρυβος του τριξίματος που κάνει μια σκάλα όταν ανεβαίνεις είναι διαφορετικός απ’ αυτόν που κάνει, όταν κατεβαίνεις.
• Επινοεί μια νέα ιστορία βασισμένος σε μια παλιά  π.χ. κοριτσάκι, δάσος, λουλούδια, λύκος, ελικόπτερο.
• Χρησιμοποιεί την κλασική συνταγή δημιουργίας μιας ιστορίας απαντώντας σε μια σειρά ερωτήσεις όπως: Ποιος ήταν ο ήρωας; Πού βρισκόταν; Τι έκανε; Τι είπε; Τι έπαθε; Τι είπαν οι άλλοι; Πώς αισθάνθηκε;  Πώς τελείωσε;
• ‘Όταν απρόσμενα η ιστορία φτάνει στην κορύφωση, την ένταση, και την αγωνία, χρησιμοποιεί σύντομες προτάσεις και μικρές παύσεις. Μετά έρχεται η λύση με την εμφάνιση ενός από μηχανής θεού, προσώπου ή ζώου. Κι ακολουθεί η λύτρωση του ήρωα και του μικρού ακροατή.
• Ενσωματώνει ένα θετικό μήνυμα στην ιστορία του. Μικρά παιδιά που έχουν ακούσει πολλά παραμύθια, αναζητούν το μήνυμα στο τέλος κάθε αφήγησης.
• «Και μετά;»  Ρωτούν πολλά παιδιά όταν τελειώσει η ιστορία. Ο καλός αφηγητής είναι έτοιμος να πει λίγα λόγια μόνο για το τι θα κάνει ο ήρωας την επόμενη μέρα ή στο επόμενο του κατόρθωμα. Γιατί τη συνέχεια της θα την πει σε μια άλλη ιστορία.
• Ένας καλός παραμυθάς διαβάζει, ακούει και παρατηρεί το περιβάλλον για να πλουτίζει το λόγο του και τις εμπειρίες του.

Συμπερασματικά                     
Μια προφορική ιστορία την ημέρα βοηθά τα παιδιά σας και τα εγγόνια σας…
…να γίνουν συμμέτοχοι της,
…να κατανοήσουν τον κόσμο,
…να αναπτύξουν το λόγο τους ,
…να βελτιώσουν τη μνήμη εργασίας τους
…να στοχαστούν,
…να βελτιώσουν τη φαντασία τους,
…να επικοινωνούν με όλους με ευχέρεια και
…να εξελιχθούν σε καλούς αφηγητές.

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΦΗΓΗΣΗΣ
Σεμινάριο αφήγησης και ανάπτυξης της μνήμης εργασίας  θα παρουσιάσω στο Κέντρο Αγγλικής Γλώσσας ΠΟΛΥΓΝΩΣΗ  στην Πλατεία Δεξαμενής – Αϊ Γιάννη το Σάββατο 25 Φεβρουαρίου  ώρα 5.00-6.00.
Την ΔΩΡΕΑΝ παρουσίαση μπορούν να παρακολουθήσουν  γονείς, γιαγιάδες και παππούδες νηπίων και μικρών παιδιών.
Στους συμμετέχοντες θα δοθεί δωρεάν το βιβλίο.

Πτυχ.Ψυχολογίας-Ανάπτυξης Παιδιού, Master Εκπαίδευσης στην Δια Βίου Μάθηση, συγγραφέας ‘Μαθαίνω εύκολα’ ,  ‘Θυμάμαι εύκολα’ ‘Μελετώ αποτελεσματικά’.
• Επικοινωνία  polygnosi@otenet.gr   facebook polygnosi

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.