Μουσείο Τυπογραφείας

Μελίττις το Μελισσόφυλλον

Bιότοπος – περιγραφή
Η λατινική ονομασία του Βοτάνου είναι MELITTIS melissofilum (Μελίττις το μελισσόφυλλον). Ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών.


Το συναντούμε με τα ονόματα Μελισσόφυλλο ή Άγρια Μελιόνι. Είναι διαφορετικό φυτό από την Μέλισσα την Φαρμακευτική.
Είναι ποώδες και πολύχρονο φυτό, ιθαγενές στη χώρα μας και σε άλλες παραμεσογειακές χώρες. Καλλιεργείται ως ανθοκομικό.
Φύεται σε ορεινά και δασώδη μέρη σε όλη σχεδόν την Ηπειρωτική Ελλάδα.
Διακρίνεται από την μεγάλη στεφάνη του, που έχει χρώμα λευκορόδινο, με πορφυρές γραμμές ή τελείως λευκό. Τα λευκά, ροζ ή μωβ άνθη (συχνά δίχρωμα) είναι σχετικά μεγάλα σχετικά με το ύψος του φυτού που φτάνει τα 50 εκατοστά. Έχει εναλλασσόμενα, ωοειδή ή ελλειπτικά φύλλα με χρώμα πράσινο. Το φυτό έχει οσμή μέντας, πολύ αρωματική. Αν και ένα νεαρό φύλλο δεν έχει ευχάριστο άρωμα, όταν στεγνώσει, μυρίζει γλυκά και ευχάριστα σαν φρέσκο ​​κομμένο σανό. Η μυρωδιά αυτή οφείλεται στην κουμαρίνη που περιέχει.
Είναι μελισσοτροφικό φυτό.

Ιστορικά στοιχεία
Βότανο γνωστό από την αρχαιότητα. Το όνομα του φυτού προέρχεται από το ελληνικό μελιτίτα, η οποία με τη σειρά του προέρχεται από τη μελισσά (μέλισσα).
Θεόφραστος και Διοσκουρίδης το αποκαλούσαν Μελίττιο το Μελισσόφυλλον. Οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι το χρησιμοποιούσαν για τις πληγές και τα τσιμπήματα των φιδιών.
Στην Ευρώπη παραδοσιακά  το χορηγούσαν ως διουρητικό, στυπτικό και εμμηναγωγό υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάι: 2 κουταλάκια του γλυκού ξηρού βοτάνου το έβραζαν  σε 0,5lt νερό, και έπιναν  2-3 φλιτζάνια την ημέρα).
Παραδοσιακά το φυτό έχει χρησιμοποιηθεί επίσης ως καθαριστικό αίματος, για επούλωση τραυμάτων, ως ηρεμιστικό και σε συνδυασμό με άλλα βότανα για τον πυρετό.

Συστατικά – χαρακτήρας
Περιέχει φαινολικά οξέα, φλαβονοειδή (καμφερόλη, απιγενίνη, λουτεολίνη), κουμαρίνη, αιθέριο έλαιο.
Η κουμαρίνη που περιέχει το βότανο ανακουφίζει από τους σπασμούς και για αυτό χρησιμοποιείται στα αντίστοιχα φαρμακευτικά σκευάσματα.
Παράλληλα όμως παραδοσιακά προστίθεται στα λικέρ και τα λευκά κρασιά για την ιδιαίτερη γεύση που τους αποδίδει.

Aνθιση – χρησιμοποιούμενα μέρη – συλλογή
Το φυτό ανθίζει από τον Ιούνιο μέχρι τον Αύγουστο. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιείται ολόκληρο το φυτό. Συλλέγεται την εποχή της ανθοφορίας.

Θεραπευτικές ιδιότητες και ενδείξεις
Η δράση του βοτάνου είναι κατασταλτική, αντικαταθλιπτική, διεγείρει το πεπτικό, χαλαρώνει τα περιφερικά αιμοφόρα αγγεία, ιδρωταγωγό, χαλαρώνει και αποκαθιστά το νευρικό σύστημα, δρα εναντίον των ιών και βακτηριδίων και είναι άφυσο και σπασμολυτικό.
Τα μέρη του φυτού που χρησιμοποιούμε είναι κατ’ αρχάς τα φύλλα που είναι ευεργετικά για την κατάθλιψη και την ένταση. Έχουν επίσης φυσώδεις ιδιότητες κατά συνέπεια είναι ιδανικό για όσους υποφέρουν από πεπτικές διαταραχές όταν έχουν στεναχώρια ή άγχος. Το Μελισσόφυλλο είναι δροσιστικό και έτσι τα φύλλα του είναι καλά για εμπύρετα κρυολογήματα. Επίσης με νωπά φύλλα  μπορούμε να φτιάξουμε ένα δροσιστικό ρόφημα το καλοκαίρι. Έχει εμμηναγωγικές ιδιότητες και ανακουφίζει από τους πόνους της περιόδου.
Εξωτερικά το βότανο χρησιμοποιείται σε πληγές και επώδυνα πρηξίματα.  Έχει αντιβακτηριακές ιδιότητες και είναι αποτελεσματική κατά των μαγουλάδων, του επιχείλιου έρπη και άλλων ιών.
Το αιθέριο έλαιο του Μελισσόφυλλου έχει τις ίδιες ιδιότητες με τα φύλλα, αλλά είναι πολύ πιο ισχυρό. Με λίγες μόνο σταγόνες μπορούμε να φτιάξουμε ένα πολύ ισχυρό αντίδοτο για την κατάθλιψη.

Γενικά οι ιδιότητες του αιθέριου ελαίου
είναι ναρκωτικές, αντιμυκητιασικές, αντιβακτηριδιακές, μυοχαλαρωτικές και σπασμολυτικές.
Άλλες εφαρμογές που έχει αυτό το θαυμάσιο βότανο είναι σαν αλοιφή που την χρησιμοποιούμε για ερεθισμούς, δαγκώματα εντόμων ή για να απωθούμε τα έντομα.
Ανακαλύφθηκε πρόσφατα ότι τα εκχυλίσματα Μ. Melissophyllum έχουν υψηλή θεραπευτική δράση σε όλα τα στάδια της διαδικασίας επούλωσης πληγών, ανακουφίζουν την φλεγμονή, επιταχύνουν τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και συνεπώς συντομεύουν τον συνολικό χρόνο μέχρι το κλείσιμο του τραύματος.
Συνδυάζεται καλά με Χαμομήλι και Λυκίσκο για τη νευρική δυσπεψία και ανορεξία, για την κατάθλιψη με το Μποράγκο και για την νευρική πίεση με το Δενδρολίβανο.
Έχουν διεξαχθεί κλινικές δοκιμές σε αυτό το φυτό και ορισμένοι έχουν διαπιστώσει ότι είναι προστατευτικό του ήπατος και βοηθά στη θεραπεία της βλάβης του ήπατος in vitro, αν και οι κουμαρίνες υποτίθεται ότι βλάπτουν το ήπαρ σε μεγάλες δόσεις. Μία μελέτη που διεξήχθη από τους Biljana Kaurinovic et αϊ., Δημοσιευμένη στο ” Molecules ” Vol. 16 (σελ. 3152-67) στις 14 Απριλίου 2011 , “Αντιοξειδωτικές Δραστηριότητες της Melittis melissophyllum ” δηλώνει ότι το αιθέριο έλαιο από τα φύλλα έχει χρησιμοποιηθεί για τα ηρεμιστικά, ναρκωτικά, αντιμυκητιακά, αντιβακτηριακά και αντιμυκητιασικά αποτελέσματα και ότι είναι μυοχαλαρωτικό και σπασμολυτικό. Τα φύλλα περιέχουν τα φλαβονοειδή kaempferol, apigenin και luteolin μεταξύ άλλων. Τα εκχυλίσματα από τα φύλλα έδειξαν αντιοξειδωτικές δραστηριότητες in vitro σε αυτή τη μελέτη. Μια άλλη μελέτη δείχνει ότι το φυτό μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή, παρόλο που πρόκειται για μελέτες που δεν έχουν ακόμη αντιγραφεί.

Παρασκευή και δοσολογία
Παρασκευάζεται ως έγχυμα. Ρίχνουμε ένα φλιτζάνι βραστό νερό σε μία κουταλιά της σούπας ξηρό βότανο και το αφήνουμε σκεπασμένο για 15 λεπτά, ταρακουνώντας το κατά διαστήματα.. Σουρώνουμε και πίνουμε 2 με 3 φορές την ημέρα. Αν θέλουμε το γλυκαίνουμε με μέλι.

Προφυλάξεις
Η κουμαρίνη είναι γνωστό ότι  έχει ηπατοτοξικές επιδράσεις. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με την «Συλλογή βοτανικών που περιέχουν τοξικές ουσίες» της EFSA, η κουμαρίνη Melittis melissophyllum, δεν έχει ποτέ αναφερθεί ότι έχει προκαλέσει προβλήματα.
Δεν έχει αναφερθεί καμία τοξική εκδήλωση ή άλλη ανεπιθύμητη ενέργεια του βοτάνου. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη συνχορήγηση του με βαρφαρίνη ή άλλα αντιπηκτικά φάρμακα.

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.