Μουσείο Τυπογραφείας

Η Μάχη της Κρήτης

Στην τοποθεσία που βρισκόμαστε, πριν από 77 χρόνια, -τον Μάιο του 1941 κατά τη Μάχη της Κρήτης- εξελίχθηκαν μερικές από τις πιο φονικές συγκρούσεις μεταξύ των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων που υπερασπίζονταν το νησί και των γερμανικών δυνάμεων εισβολής.
Εκείνο το ηλιόλουστο πρωινό της 20ης Μαϊου του 1941, το 8o Σύνταγμα Πεζικού, αποτελούμενο από Ν/Σ οπλίτες προερχόμενους από το Κέντρο Εκπαιδεύσεως της Καλαμάτας, έχει ταχθεί αμυντικά- παράλληλα προς την οδό Αγυιάς-Αλικιανού- με τον Σταθμό Διοικήσεώς του να βρίσκεται στην εκκλησία της Αγυιάς. Το Σύνταγμα είναι κατανεμημένο σε 4 λόχους στις περιοχές: Αγυιά, γέφυρα Αλικιανού, ύψωμα 145 και ο 4ος Λόχος του στα υψώματα ΝοτιοΑνατολικά του Αγ. Γεωργίου. Ομάδες ένοπλων χωρικών κατέχουν θέσεις στη βόρεια παρυφή του Αλικιανού σε επαφή με τον Λόχο του 8ου Συντάγματος που βρίσκεται στη γέφυρα του Αλικιανού, ενώ άλλες ομάδες βρίσκονταν στα υψώματα των χωριών: Βρύσσες, Κουφός, Πατελάρι με μέτωπο στην κοιλάδα Αλικιανού Αγυιάς.
Η Δύναμη του 8ου Συντάγματος Πεζικού αποτελείται από 40 αξιωματικούς και 800 οπλίτες οι οποίοι ειχαν μόλις προλάβει να λάβουν εκπαίδευση λίγων ημερών στο κέντρο
εκπαίδευσης της Καλαμάτας, καθόσον είχαν αποβιβαστεί εσπευσμένα στις 22 Απριλίου στα Χανιά για να ενισχύσουν την άμυνα της Κρήτης. Επιτρέψτε μου να επισημάνω, ότι ο
οπλισμός που κατείχαν στα χέρια τους ήταν εξαιρετικά απαρχαιωμένος αποτελούμενος από τυφέκια Γκρά και Μάουζερ, ενώ συνολικά υπήρχαν μόλις 4 πολυβόλα Σαιντ Ετιέν με λίγα πυρομαχικά.
Όταν στις 6:30 το πρωί της 20ης Μαίου, ξεκινά η Γερμανική από αέρος εισβολή στη Κρήτη, στην περιοχή που βρισκόμαστε, προσγειώνονται αλεξιπτωτιστές του Τάγματος Μηχανικού της πανίσχυρης 7η ς Μεραχίας Αλεξιπτωτιστών του Αντιπτεράρχου Κουρτ Στούντεντ. Η αντίσταση που προβάλλουν οι άνδρες του Ελληνικού Στρατού του 8ου Συντάγματος Πεζικού μαζί με τους ένοπλους χωρικούς κυρίως από τον Αλικιανό, έναντι των πάνοπλων γερμανών αλεξιπτωτιστών του Τάγματος Μηχανικού είναι μνημειώδης. Οι πολεμικές εκθέσεις του 8ου Συντάγματος αναφέρουν:…«…. άπαντες οι προσγειοθέντες πλησίον των γραμμών μας εφονεύθησαν. Οι άνδρες καίτοι σχεδόν
αγύμναστοι, διετήρησαν την ψυχραιμίαν των και επολέμησαν γενναίως …». Στο τέλος της ημέρας, οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές συμπτύσσονται στις φυλακές τις Αγυιάς, έχοντας αποτύχει στον αντικειμενικό σκοπό τους, που είναι η κατάληψη την περιοχών Αγυιάς- Αλικιανού.
Την 6η ημέρα της μάχης, στις 25 Μαΐου, το Σύνταγμα στερούμενο τροφών και πυρομαχικών θα αναγκαστεί να συμπτυχθεί προς Ν/Α. Την 27η Μαΐου, ο Δκτής του Συντάγματος, Αντισυνταγματάρχης Πεζικού Κάρκουλας Παναγιώτης, πληροφορείται την πλήρη κατάρευση του τομέα Χανίων και διατάσει τη διάλυση του Συντάγματος, με συνέπεια αρκετοί άνδρες να καταφύγουν στα βουνα της Κρήτης ένω αλλοι να συλληφθούν ως αιχμάλωτοι πολέμου.
Η συμβολή του Συντάγματος στη Μάχη της Κρήτης έχει αναφερθεί ιδιαίτερως στην επίσημη Ιστορία της Νέας Ζηλανδίας, καθότι με την ηρωική αντίσταση που προέβαλαν οι άνδρες του, κατάφεραν να εμποδίσουν τη κυκλωτική κίνηση που σχεδίαζε το γερμανικό επιτελείο για να αποκόψει τις συμμαχικές δυνάμεις που αμύνονταν στο Μάλεμε. Οι άνδρες του Συντάγματος καταφέραν να απωθήσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα τις γερμανικές ενισχύσεις που έρχονταν από το Μάλεμε μέσω της διαβάσεως Γεράνι – Πατελάρι – Αγιά και να αποτρέψουν από βέβαιη κύκλωση τα συμμαχικά στρατεύματα, όπως οι ίδιοι Βρετανοί παραδέχτηκαν αργότερα σε αναφορές τους, ενώ ταυτόχρονα προκάλεσαν βαρύτατες απώλειες στους Αλεξιπτωτιστές, που ρίφθηκαν ανατολικά του λόφου που βρισκόμαστε και μέχρι το Γαλατά.
Κατά τη διάρκεια του 6ήμερου αγώνα του Συντάγματος στη Μάχη της Κρήτης, θα πέσουν ηρωικά στο πεδίο της Μάχης, δύο (2) Ταγματάρχες του Συντάγματος, δύο (2) Ευέλπιδες διμοιρίτες και 60 οπλίτες.
Η ελληνική πολιτεία, αποφάσισε το έτος 1953 επί Δημαρχίας Νικολάου Σκουλά, να ανεγείρει το μνημείο που βρισκόμαστε, με σκοπό να μας θυμίζει τον ηρωισμό και τη θυσίατων ανδρών του 8ου Συντάγματος Πεζικού κατά τη Μάχη της Κρήτης, επιβεβαιώνοντας έτσι τα λόγια του Περικλή στο Επιτάφιο, όταν σε δημόσιο λόγο του στους Αθηναίους αναφερόμενος στους ηρωικούς νεκρούς, επισημαίνει:
«…Εγώ τολμώ να πιστεύω πως οι άνδρες που δοξάστηκαν με τα έργα τους, με έργα μόνο θα ταίριαζε να τιμηθούν…»

*Απόσπασμα ομιλίας κατά τον εορτασμό της επετείου της Μάχης της Κρήτης στο Στρατόπεδο Ραπτόπουλου στην Αγυιά η οποία ργανώθηκε αό την V Μεραρχία Κρητών

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.