Μουσείο Τυπογραφείας

Η ιστορία της γέφυρας Μπέλεϋ

Στα Χανιά τις… μάθαμε για τα καλά τον Φεβρουάριο του 2019 μετά τις μεγάλες καταστροφές που προκάλεσε η θεομηνία και την κατάρρευση γεφυρών του Ν. Χανίων, μεταξύ των οποίων η ιστορική γέφυρα του Κερίτη αλλά και αυτή του Πλατανιά. Τότε για την ασφαλή διέλευση των πολιτών έφτασε στα Χανιά κλιμάκιο από τη Διεύθυνση Μηχανικού του Γενικού Επιτελείου Στρατού για να συναρμολογήσει τις γέφυρες Μπέλεϋ.

Το Καλοκαίρι του 2019 μία τρίτη γέφυρα Μπέλεϋ, συναρμολογήθηκε από τον Στρατό παράπλευρα του ποταμού Κερίτη, στο ύψους του Αλικιανού, όπου και έχει μείνει από τότε μέχρι σήμερα…

Πράγματι, μέσα σε τρεις μόλις ημέρες, στις όχθες του ποταμού ανάμεσα σε Πλατανιά και Γεράνι, οι ειδικοί του Στρατού με επιδεξιότητα συναρμολόγησαν τα κομμάτια της γέφυρας Μπέλεϋ , λες και ήταν ένα σιδερένιο παζλ, τύπου Lego. Εκεί έμεινε για περίπου τρεις μήνες μέχρι την δημιουργία νέας γέφυρας.
Στη συνέχεια τοποθετήθηκε μία ακόμη μικρή γέφυρα Μπέλεϋ, στο δρόμο που συνδέει Πλατανιά και Πατελάρι όπου έμεινε για περίπου ένα εξάμηνο μέχρι να δημιουργηθεί η καινούργια για την σύνδεση της περιοχής.
Το Καλοκαίρι του 2019 μία τρίτη γέφυρα Μπέλεϋ, συναρμολογήθηκε από τον Στρατό παράπλευρα του ποταμού Κερίτη, στο ύψους του Αλικιανού, όπου και έχει μείνει από τότε μέχρι σήμερα… καθώς το έργο της κανονικής γέφυρας από ό,τι φαίνεται θα χρειαστεί κι άλλο χρόνιο για να γίνει πραγματικότητα!
Σήμερα, σε όλη την Ελλάδα, ενενήντα έξι γέφυρες Μπέλεϋ στέκονται στο ύψος τους, μάρτυρες ιστορικών γεγονότων της χώρας αλλά και της δυναμικής που έχει η κατασκευή αυτή στο χρόνο. Ποια είναι όμως η ιστορία της γέφυρας Μπέλεϋ;

ΑΠΟ ΕΝΑ ΧΟΜΠΙ
ΣΤΙΣ ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
Προϊόν, του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου η γέφυρα Μπέλεϋ, φέρει το όνομα του δημιουργού της, του μηχανικού Ντόναλντ Μπέλεϋ (Donald Bailey). Ο ίδιος, κάνοντας το χόμπι του πραγματικότητα και ξεκινώντας να φτιάχνει μοντέλα γεφυρών, κατάφερε να δημιουργήσει μια αρθρωτή συναρμολογούμενη γέφυρα, που στηνόταν γρήγορα, είχε υψηλή αντοχή για να τη διαβαίνουν τανκς και έγινε πολύ δημοφιλής στον βρετανικό και τον αμερικανικό στρατό. Ντοκιμαντέρ της εποχής απεικονίζουν τον ίδιο τον Ουίνστον Τσώρτσιλ, ηγέτη της Μεγάλης Βρετανίας ως το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, να περπατάει σε γερμανικό έδαφος πάνω από μια γέφυρα Μπέλεϋ. Είναι, επίσης, χαρακτηριστικό ότι ο διοικητής των βρετανικών δυνάμεων, στρατάρχης Μοντγκόμερι είχε πει: «χωρίς τη γέφυρα Μπέλεϋ, δεν θα είχαμε κερδίσει τον πόλεμο».

ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΣΙΔΕΡΕΝΙΟ LEGO
Με ένα μεγάλο παζλ, τύπου Lego, παρομοιάζει τη γέφυρα Μπέλεϋ ο υποδιευθυντής της Διεύθυνσης Μηχανικού του Γενικού Επιτελείου Στρατού, συνταγματάρχης Μηχανικού Δημήτριος Κουρκουλάκος. «Τα κομμάτια είναι έτοιμα και στήνονται. Φανταστείτε ένα σιδερένιο Lego, αυτή είναι η Μπέλεϋ», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Τονίζει, παράλληλα, ότι «το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό της γεφύρωσης είναι ότι κατασκευάζεται στη μία πλευρά ενός ποταμού ένας πρόβολος, εκείνο δηλαδή το τμήμα που προηγείται της γέφυρας. Μόλις αυτό γίνει, με τέτοιο τρόπο ώστε η κατασκευή να μην βυθίζεται στο άνοιγμα, αυτή ωθείται προς την απέναντι πλευρά και όταν πια φτάσει εκεί, αποσυναρμολογείται ο πρόβολος και η γέφυρα είναι έτοιμη.
Σχετικά με την ιστορική παρουσία των γεφυρών Μπέλεϋ στην Ελλάδα, ο κ. Κουρκουλάκος σημειώνει ότι οι πρώτες άρχισαν να στήνονται στα τέλη της δεκαετίας του ‘40 στις περιοχές της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας, όπου λόγω διαμόρφωσης του εδάφους και ύπαρξης μεγάλων ποταμών, οι ανάγκες ήταν μεγαλύτερες. Με αφορμή, επίσης, τον ρόλο τους στις πολεμικές επιχειρήσεις, υπενθυμίζει την ανατίναξη της σιδηροδρομικής και της οδικής γέφυρας στον ισθμό της Κορίνθου από τους Γερμανούς το 1944, όταν έριξαν ακόμη και σιδηροδρομικά βαγόνια στη διώρυγα για να τη φράξουν. Το 1947, η οδική γέφυρα ανακατασκευάστηκε από τη Σχολή Μηχανικού του Ελληνικού Στρατού με υλικό τύπου Μπέλεϋ.

96 ΓΕΦΥΡΕΣ ΜΠΕΛΕΫ ΣΗΜΕΡΑ
ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Σύμφωνα με τον υποδιευθυντή της Διεύθυνσης Μηχανικού του Γενικού Επιτελείου Στρατού, το υλικό από το οποίο φτιάχνονται πλέον οι γέφυρες αυτές έχει εκσυγχρονιστεί και από τον βαρύ χάλυβα χρησιμοποιούνται πια νέες, ελαφρύτερες μορφές υλικού από αλουμίνιο, με ευκολότερες συνδέσεις και υποστήριξη από μηχανήματα που επιταχύνουν και διευκολύνουν την τοποθέτηση.
«Τον Φεβρουάριο του 2019, μετά από σφοδρές πλημμύρες στην Κρήτη που είχαν ως αποτέλεσμα την καταστροφή μιας γέφυρας στον Πλατανιά, καταφέραμε να μεταφέρουμε εκεί από το Λουτράκι στην Αθήνα τα υλικά για την κατασκευή μιας γέφυρας Μπέλεϋ με άνοιγμα τριάντα μέτρων. Η διαδικασία από τη μεταφορά ως τη λειτουργία της γέφυρας διήρκεσε μόλις τρεις μέρες», σχολιάζει και αναφέρει ότι πολλές ακόμη Μπέλεϋ τοποθετήθηκαν από το στρατό σε περιοχές όπου είχαν σημειωθεί ζημιές λόγω έντονων καιρικών φαινομένων. Υπογραμμίζει, επιπλέον, τη χρησιμότητα της κατασκευής αυτής σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, όπου οι ανάγκες για την αποκατάσταση της κυκλοφορίας είναι άμεσες και επιτακτικές.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ
Σε αυτό το πλαίσιο, γνωστοποιεί την προμήθεια, μέσω ΕΣΠΑ, των υλικών που απαιτούνται για τη συναρμολόγηση δέκα γεφυρών Μπέλεϋ , σε συνεργασία με τις Περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Κεντρικής Μακεδονίας και Αττικής. Ο κ. Κουρκουλάκος κάνει λόγο για «ελληνική πρωτοτυπία» και αναφέρει ότι οι διαγωνιστικές διαδικασίες βρίσκονται σε εξέλιξη ενώ τα υλικά θα αποθηκευτούν ώστε να χρησιμοποιηθούν, όταν προκύψει ανάγκη.
Οι γέφυρες Μπέλεϋ, σαφές σημείο αναφοράς για ιστορικά γεγονότα και πολεμικές συγκρούσεις, «ξυπνούν» ακόμη σε πολλούς, αναμνήσεις από την ώρα που περίμεναν στη μία πλευρά της γέφυρας, για να περάσουν όλα τα αυτοκίνητα απέναντι, καθώς το πλάτος ήταν μικρό και δεν χωρούσαν δύο οχήματα δίπλα δίπλα.
Στο Ν. Χανίων, ωστόσο, οι γέφυρες Μπέλεϋ (αυτή παράπλευρα του ποταμού Κερίτη), αποτελούν ακόμη μια πραγματικότητα, μέχρι να περάσουν στο παρελθόν…

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΑΠΕ/ΜΠΕ

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.