Μουσείο Τυπογραφείας

Οι αδέσποτες γάτες εν δυνάμει κίνδυνος για την υγεία του ανθρώπου

Αφορμή για το άρθρο αυτό αποτέλεσε το σοβαρό περιστατικό προσβολής από “μπαρτονέλλωση” (Bartonellosis) ενός 9άχρονου στην Ιεράπετρα, που πέρασε στα… ντούκου.
O  μαθητής αυτός του δημοτικού σχολείου ύστερα από νοσηλεία για ένα μήνα στο ΠΑΓΝΗ πήρε εξιτήριο, αλλά ο οργανισμός του έχει εξασθενίσει εντελώς και έχει καταστεί επιρρεπής σε κάθε είδους αλλεργία. Για το λόγο αυτό οι γιατροί  πρότειναν στους γονείς του μαθητή να μην πάει στο σχολείο για ένα μήνα.
Όπως είναι  γνωστό από τη σχετική  ισχύουσα νομοθεσία «αδέσποτο ζώο συντροφιάς είναι κάθε ζώο συντροφιάς, το οποίο είτε δεν έχει κατοικία είτε βρίσκεται έξω από τα όρια της κατοικίας του ιδιοκτήτη, του κατόχου, του συνοδού ή του φύλακά του και δεν τελεί υπό την άμεση επίβλεψη και τον έλεγχό τους». Μια μεγάλη κατηγορία αδέσποτων ζώων είναι και οι γάτες. Στα ζώα αυτά  οι κανόνες ευζωίας δεν εφαρμόζονται στο σύνολό τους. Παρατηρούνται μεμονωμένες περιπτώσεις φιλοζωικού ενδιαφέροντος σχετικές με τη διατροφή, ενώ λείπει παντελώς η ιατρική περίθαλψη. Κατά συνέπεια τα ζώα αυτά μπορεί να είναι υγιείς  φορείς ζωοανθροπονόσων  και να απειλήσουν σοβαρά τη δημόσια υγεία .
Ένα τέτοιο νόσημα είναι  και οι  μπαρτονέλλωση, που οφείλονται σε  κατά Gram αρνητικά  βακτήρια του γένους Bartonella. Αρχικά θεωρήθηκε πως πρόκειται για μικροοργανισμούς Rickettsia και όχι βακτήρια, γιατί ήταν αδύνατος ο πολλαπλασιασμός τους  στο εργαστήριο. Σήμερα ταξινομούνται στα βακτήρια. Τα βακτήρια αυτά μεταδίδονται κυρίως με τον ψύλλο της γάτας τον Ctenocephalides felis. Έχει βρεθεί επίσης πως και ο ψύλλος του σκύλου ο Ctenocephalides canis είναι σημαντικός  φορέας μεταδότης των βακτηρίων αυτών.

Βρέθηκαν γύρω στα δέκα είδη  του γένους Bartonella που προσβάλλουν τον άνθρωπο. Αυτά είναι τα Bartonella bacilliformis, Bartonella quintana,Bartonella henselae, Bartonella clarridgeiae, Bartonella koehlerae,Bartonella elizabethae, Bartonella vinsonii, Bartonella grahamii Bartonella washoensis και Bartonella rochalimae. Τα τρία πιο συχνά είναι Bartonella henselae, Bartonella quintana και Bartonella bacilliformis. Μάλιστα το Bartonella quintana είναι πολύ παλιός γνώριμος «φίλος», αφού το DNA του βρέθηκε σε απολίθωμα δοντιού το 4000 π.Χ.
Το Bartonella henselae προκαλεί την  «ασθένεια  από αμυχές της γάτας»  (Cat Scratch Disease- CSD γνωστή και ως «Πυρετός από αμυχές της γάτας». Πρόκειται για ένα σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από πυρετό, κατάπτωση και εντοπισμένη λεμφαδενίτιδα. Είναι αρκετά διαδεδομένη σε όλο τον κόσμο. Μόνο στις ΗΠΑ υπάρχουν 22000 κρούσματα κάθε χρόνο. Προσβάλλονται συχνότερα  άτομα κάτω των 20 χρόνων και κυρίως παιδιά. Τα πρώτα κλινικά συμπτώματα εκδηλώνονται  7-12 ημέρες από τη λοίμωξη. Αρχικά εμφανίζεται στο σημείο της αμυχής  βλατίδα που μετατρέπεται σε εφελκίδα. Τα συμπτώματα αυτά  παραμένουν  από 2 ημέρες μέχρι 4 εβδομάδες. Στη συνέχεια   παρατηρείται διόγκωση των επιχώριων λεμφαδένων. Η λεμφαδενοπάθεια αφορά συχνότερα στους λεμφαδένες του τραχήλου και της μασχαλιαίας περιοχής, αλλά μπορεί να διογκωθούν και οι λεμφαδένες του προσώπου ή της βουβωνικής χώρας. Οι προσβεβλημένοι λεμφαδένες είναι επώδυνοι και μπορεί να διαπυηθούν. Μπορεί να είναι πολύ μικροί ή να έχουν μέγεθος αρκετών εκατοστών. Τα άτομα τα οποία νοσούν αποκτούν ισόβια ανοσία. Συχνά συνυπάρχουν και διάφορα ατυπικά κλινικά συμπτώματα όπως πυρετός, αδιαθεσία, ανορεξία, κεφαλαλγία κακουχία ,ενδοκαρδίτιδα, εγκεφαλίτιδα, οστεομυελίτιδα, οζώδες ερύθημα, ηπατοσπληνομεγαλία, φλεγμονή του αμφιβληστροειδούς ,απώλεια βάρους, κοιλιακός πόνος, θρομβοπενική πορφύρα, όγκος στο στήθος, οστεομυελίτιδα, μηνιγγίτιδα, , περιφερική νευρίτιδα  κ.ά.  Στο Οχάιο  των ΗΠΑ γυναίκα έχασε την όρασή της από το αριστερό μάτι μετά από γλείψιμο της γάτας εξαιτίας του βακτηρίου αυτού.  Γενικά τα συμπτώματα είναι πολύ πιο έντονα σε άτομα που βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή (ασθενείς με AIDS, καρκινοπαθείς) με πιο συχνές κλινικές εκδηλώσεις τον επίμονο πυρετό, τη σοβαρή λεμφαδενοπάθεια, τη βακτηριακή αγγειωμάτωση και τη βακτηριακή πελίωση. Έρευνες έδειξαν πως το βακτήριο αυτό μεταδίδεται και με το σκύλο και ότι το 25-41% των φαινομενικά υγειών γατών  παρουσιάζουν βακτηριαιμία. Ακόμα πως συχνότερα προσβάλλονται τα γατάκια κάτω του έτους και οι αδέσποτες γάτες. Αυξημένα κρούσματα εμφανίζονται  το φθινόπωρο και το χειμώνα λόγω των αυξημένων συζεύξεων ,επομένως και των αμυχών.

Το πιο πιθανό σενάριο του κύκλου μόλυνσης είναι:
• ο παρασιτισμός της γάτας  από ψύλλους,  που προκαλεί κνησμό,
• η προσπάθεια της γάτας να  διώξει τους ψύλλους  και τα κόπρανά τους με το ξύσιμο.
•  η μόλυνση των νυχιών και η μεταφορά του βακτηρίου στον άνθρωπο μέσω κάποιας αμυχής.
• Το βακτήριο μπορεί να ενοφθαλμιστεί και με το σάλιο κατά το γλείψιμο .
Με τις γάτες μεταδίδονται επίσης  Bartonella clarridgeae, Bartonella bovis, Bartonella koehlerae και Bartonella quintana. To Bartonella clarridgeae προκαλεί την ασθένεια από αμυχές της γάτας, το Bartonella bovis ενδοκαρδίτιδα στα βοοειδή, το  Bartonella koehlerae ενδοκαρδίτιδα στον άνθρωπο και το Bartonella quintana τον πυρετό της τάφρου γνωστό και  ως  πυρετό πέντε ημερών, βακτηριακή αγγειωμάτωση και ενδοκαρδίτιδα.

Ο γράφων ευελπιστεί πως με το άρθρο του αυτό θα ευαισθητοποιήσει τις δημοτικές αρχές και κάθε υπεύθυνο, ώστε να μπει ένα τέλος στα αδέσποτα ζώα συντροφιάς και ιδιαίτερα στις αδέσποτες γάτες. Πιστεύει ιδιαίτερα πως θα πείσει κάθε φιλόζωο πολίτη πως τα ημίμετρα προστασίας των αδέσποτων γατών δεν αποτελούν λύση, αφού δεν υπάρχει καμία υγειονομική περίθαλψη. Μεγαλύτερη θα ήταν η προσφορά του αν σε κάθε πρόσκληση μιας φιλοζωικής οργάνωσης έδινε το παρόν , ώστε επιτέλους να σταματήσει αυτό το κακό, που τόσο πολύ υποβαθμίζει πολιτισμικά τον τόπο μας.

* Ο δρ. Βαγγέλης Α. Μπούρμπος είναι Γεωπόνος ερευνητής, Οικοτοξικολόγος

9 σχολια

  • [Πανδωρα Pandora] ~ 28 Οκτωβρίου 2018 ~ 18:25 ~ Απάντηση

    οι γατες ΔΕΝ ειναι ζωα συντροφιας. ειναι αστικη πανιδα και οχι μονο. ειναι ο φιλος του ανθρωπου και συμβιωνει χιλιαδες χρονια μαζι μας. αυτη η αισχρη επιθεση σε αυτα τα ζωα εμπεριεχει παντοτε αυτο το θεμελιωδες λαθος. Η επαρση του ανθρωπου στην σημερινη εποχη (ενω υπαρχει γνωση και επιστημη) με ξεπερνα! ενα οικοσυστημα δεν το διαταρασεις ετσι γιατι (τα καημενα… τα βρωμιαρικα που θα μας κολλησουν ασθενειες, ..κ.τ.λπ. γατακια, που τα παταμε με τα αμαξια ….μπλα μπλα) Λιγη σοβαροτητα και λιγη αγαπη για τα ζωα??? να αποστειρωθουμε καλυτερα… να ζουμε σε γυαλες. να μην ερχομαστε σε επαφη με την ενοχλητικη φυση.
    (να ξαπαστρεψετε τα αγρια γατια ΟΤΑΝ κανετε το ιδιο για ποντικια κατσαριδες ….κ.τ.λπ.)
    ΥΓ δεν διαφωνω φυσικα στο να ελενχονται και να εμβολιαζονται ή οτι αλλο θα ειναι σωστο για την υγεια τους και δημοσια υγεια.

    • [βαγγελης] ~ 3 Ιουνίου 2019 ~ 19:08 ~ Απάντηση

      ετσι μπραβο

  • [Β. Νικολάου] ~ 27 Νοεμβρίου 2018 ~ 00:17 ~ Απάντηση

    Το ερώτημα είναι πόσο συχνό φαινόμενο είναι αυτό στη πράξη .. με αριθμούς και όχι εικασίες. Διότι και μία γλάστρα μπορεί να πέσει στο κεφάλι μας αλλά δεν σταματάμε να περνάμε κάτω από μπαλκόνια.
    Από όσο γνωρίζω μάλλον μιλάμε για κάτι σπάνιο, όχι μόνο ως αρρώστεια στα ζώα, αλλά πολύ περισσότερο να οφείλεται σε ζώο περιστατικό εμφάνισης σε ανθρώπους.

    • [βαγγελης] ~ 3 Ιουνίου 2019 ~ 19:11 ~ Απάντηση

      ετσι μπραβο

  • [Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΗ] ~ 9 Μαρτίου 2019 ~ 06:50 ~ Απάντηση

    Το ερώτημα μου είναι ΠΩΣ μπορεί να μεταδοθεί η μπαρτονέλα στον άνθρωπο από τις αδέσποτες γάτες? Εξ…αποστάσεως? Εχω μεγαλώσει σε γειτονιά γεμάτη γάτες αδέσποτες και δεσποζόμενες σε μια εποχή που ο εμβολιασμός κι η στείρωση ήταν αδιανόητος ακόμα. Τα αδέσποτα μπαινόβγαιναν σε σπίτια και αυλές. Δεν θυμάμαι να νόσησε ποτέ κανένας στην γειτονιά από παρόμοιους λόγους. Θα ήταν καλό, όταν αναφερόμαστε σε τέτοιου είδους μεταδιδόμενα νοσήματα να αναφέρουμε και ΠΩΣ μεταδίδονται (με το…βλέμμα, την σκέψη, την επαφή, πως????) και να αναφερόμαστε ΚΑΙ στην προσωπική υγιεινή (τακτικό πλύσιμο χεριών και ρούχων κλπ) από μέρους του…υποψήφιου θύματος.

    • [βαγγελης] ~ 3 Ιουνίου 2019 ~ 19:13 ~ Απάντηση

      ετσι μπραβο

  • [βαγγελης] ~ 3 Ιουνίου 2019 ~ 19:05 ~ Απάντηση

    κατα τη γνωμη μου βριζετε τα γατακια επειδη δεν ξερετε τη να κανετε χωρις λογω ενω ζωακια του θεου ειναι και αυτα και χρειαζονται αγαπη και στοργη.εγωιστες.ρατσιστες

    • [βαγγελης] ~ 3 Ιουνίου 2019 ~ 19:13 ~ Απάντηση

      μπραβο μας

  • [βαγγελης] ~ 3 Ιουνίου 2019 ~ 19:12 ~ Απάντηση

    ετσι μπραβο

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.