Μουσείο Τυπογραφείας

Το αίτιο, το αιτιατό και η αιτιότητα

Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στις 15-11-2013 στα “Χανιώτικα νέα” σχετικό με τη σχινοκαρπία των ελαιοδέντρων και… ακαρπία των ενεργειών γίνεται λόγος για «δηλώσεις επικοινωνιακά αρεστές και περισσή ελαφρότητα χρησιμοποίησης όρων από τους παράγοντες του αγροτικού και πολιτικού χώρου». “Καινοφανής” αντίληψη για το αιτιατό και την αιτιότητα.
Μάλιστα δε η αντίληψη αυτή που θέλει να παρασιωπηθεί το αιτιατό και η αιτιότητα κατά περίεργο τρόπο ανάγεται  από τον αρθρογράφο σε βασικό λόγο ευκαιρίας που δράττει ο ΕΛΓΑ για να αποφανθεί με “στόμφο” πως η «σχινοκαρπία δεν αποζημιώνεται». Αν είναι δυνατόν! Οι όροι “ανθόπτωση” “ακαρπία”, “καρπόπτωση”, “σχινοκαρπία” είναι επιστημονικοί και χρησιμοποιούνται ευρύτατα από τους ειδικούς σε όλο τον κόσμο για να εκφράσουν το αιτιατό και την αιτιότητα ενός συμβάντος.
Ο ισχύων κανονισμός ασφάλισης της φυτικής παραγωγής σωστά ομιλεί για «φυσικούς κινδύνους» (ζημιογόνα αίτια), όπως για το χαλάζι, τον παγετό, την ανεμοθύελλα, την πλημμύρα, τον καύσωνα, τις υπερβολικές και άκαιρες βροχοπτώσεις, το χιόνι και τη θάλασσα και όχι για τα αιτιατά και την αιτιότητα. Κι αυτό γιατί ένα φυσικό ζημιογόνο αίτιο μπορεί να επιφέρει πολλά αιτιατά. Να ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Η σχινοκαρπία (γαλλικά millerandage) μπορεί να προκληθεί από ενδεχόμενη βροχή  ή χαμηλή θερμοκρασία τη στιγμή που τα άνθη είναι δεκτικά γονιμοποίησης, οπότε η γύρη μαγματοποιείται ή δεν βλαστάνει, με συνέπεια να παρατηρείται ψευδογονιμοποίηση, την αυξημένη θερμοκρασία της ατμόσφαιρας που αποξηραίνει τη γύρη, την έλλειψη Αζώτου ή Καλίου την περίοδο της άνθισης, την τροφοπενία Βορίου, την έλλειψη νερού από ανομβρία κατά την ανθοφορία, ένα πολύ αυστηρό κλάδεμα που εξαντλεί τα θρεπτικά αποθέματα τα απαραίτητα για την ανθοφορία, τη μείωση της γενετικής ικανότητας αυτογονιμοποίησης. Πολύ ορθά ορίζεται επίσης στον κανονισμό, πως ζημία είναι  η «απώλεια της φυτικής παραγωγής, που αναμένεται να συγκομισθεί κατ’ αγροτεμάχιο ή η ποιοτική υποβάθμισή της από την επίδραση των καλυπτόμενων ζημιογόνων αιτίων, εξαιτίας των οποίων προκαλείται μείωση του αντικειμενικώς προσδοκώμενου εισοδήματος των παραγωγών». Το κακό είναι πως ο εν λόγω κανονισμός καθίσταται ανεπαρκής εξαιτίας της συχνής λόγω της κλιματικής αλλαγής εμφάνισης και άλλων φυσικών κινδύνων. Για παράδειγμα δεν αναφέρεται στην αύξηση των ατελών ανθέων και κατά συνέπεια στην υποβαθμισμένη καρπόδεση, ούτε στη μεγάλη διαφορά της θερμοκρασίας ημέρας – νύχτας που επιδρά στη μειωμένη παραγωγή σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες και στην πτώση του ελαιοκάρπου με τη δημιουργία αφοριστικού ιστού. Δυστυχώς, οι υπεύθυνοι δεν θέλουν να τηρήσουν τον κανονισμό  που σήμερα ισχύει και δεν ενδιαφέρονται για το εισόδημα του αγρότη. Οι ελαιοπαραγωγοί οι ίδιοι και μέσα και από τους εκπροσώπους τους τόσο σε συνεταιριστικό, όσο και σε πολιτικό επίπεδο διαμαρτύρονται για το αιτιατό που βλέπουν να κλονίζει συνθέμελα το εισόδημά τους για την ανθόπτωση, την καρπόπτωση και τη σχινοκαρπία. Και κανείς δεν μπορεί να τους επιπλήξει. Να τους κάνει “ντα”. Παράλληλα, όμως υποδεικνύουν και τα βασικά αίτια, γιατί αυτοί είναι οι καλύτεροι παρατηρητές, αφού νυχθημερόν βρίσκονται κοντά στους ελαιώνες. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Αυτή είναι η αιτιότητα που προκύπτει από τη σχέση αιτίου και αιτιατού.
Με αυτή τους διαμαρτυρία δεν δίνουν  κατά συνέπεια την ευκαιρία, ούτε την τροφή στους ιθύνοντες για στομφώδεις  και ανεπίτρεπτες συμπεριφορές. Αν όντως οι ειδικοί του ΕΛΓΑ επικαλούνται τόσο έωλα επιχειρήματα για μη αναφορά στους καταξιωμένους επιστημονικούς όρους της σχινοκαρπίας και της καρπόπτωσης, τότε αυτοί θέλουν το “φίμωτρο” και το πολιτικό “ξεπροβόδισμα” να πάνε στα σπίτια τους μια «ώρα αρχύτερα».
Οσον αφορά στη δικλείδα ασφαλείας της καταβολής της αποζημίωσης μέσα από το πρόγραμμα του Πολιτικού Σχεδιασμού Εκτακτης Ανάγκης, εδώ ισχύει η γνωστή λαϊκή ρήση «Ζήσε μαύρε μου να φας το Μάη τριφύλλι». Κι αυτό γιατί υπάρχει μια “προκρούστεια” χρονοβόρα διαδικασία. Εχουμε και λέμε λοιπόν. Πρέπει να υποβληθεί σχετικός φάκελος στην Ευρωπαϊκή Ενωση, αφού προηγούμενα συγκροτηθεί επιστημονική επιτροπή για την τεκμηρίωση ότι η ζημιά οφείλεται σε αντίξοες καιρικές συνθήκες, να επιβεβαιωθούν τα μετεωρολογικά δεδομένα, η τελική ζημιά να υπερβαίνει το 30% του μέσου όρου της παραγωγής των 3 τελευταίων χρόνων σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας και να ευαρεστηθεί το υπουργείο Οικονομικών να δώσει την τελική έγκριση. Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή εγκυστώνεται για τα καλά και στη χώρα μας και ποιος ξέρει του χρόνου αν οι τα ελαιόδεντρα δεν θα είναι πάλι “βασιλικοί”.

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.