Μουσείο Τυπογραφείας

Διαταραχή πανικού

Αν και η περιγραφή της έννοιας του πανικού ανάγεται στην αρχαιότητα η διαταραχή πανικού καθιερώθηκε ως ιδιαίτερη κλινική οντότητα επισήμως, μόλις το 1980 με την 3η αναθεώρηση των ψυχιατρικών διαταραχών από την Αμερικάνικη Ψυχιατρική εταιρεία. Στην περίπτωση της ΔΠ συμβαίνουν σωματικές εκδηλώσεις έντονου άγχους όπως ταχυκαρδία, ιδρώτας, αλλαγή στον ρυθμό της αναπνοής, βάρος στο στήθος, τρέμουλο, ζάλη, αποπραγματοποίηση, στομαχικό ή κοιλιακό άλγος και φόβος θανάτου ή απώλειας του λογικού. Ο ασθενής θεωρεί ότι βρίσκεται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης λόγω συμπτωμάτων και αρχίζει να φοβάται έντονα από αυτά με αποτέλεσμα να αυξάνει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Η ΔΠ συνοδεύεται συχνά από αγοραφοβία δηλαδή τον φόβο έκθεσης του ατόμου σε μέρη ή καταστάσεις όπου η διαφυγή μπορεί να είναι δύσκολη ή να προκαλέσει αμηχανία ή στις οποίες μπορεί να μην υπάρχει δυνατότητα βοήθειας σε περίπτωση που το άτομο έχει ή πάθει κρίση πανικού. Στις σύγχρονες κοινωνίες εξελίσσεται ως μια από τις συχνότερες αγχώδεις διαταραχές, με ποσοστά από 1,6 – 3% και με τις γυναίκες να υποφέρουν σε διπλάσιο ποσοστό από τους άνδρες. Εκτός από τη συχνή της εμφάνιση η ΔΠΑ φαίνεται να επιφέρει σημαντική επιβάρυνση στους πάσχοντες, ιδίως όταν γίνεται χρόνια και ο ασθενής δεν λαμβάνει την κατάλληλη θεραπεία. Πράγματι πλήθος μελετών έχουν υποδείξει τις δυσάρεστες επιπτώσεις που επιφέρει σε κοινωνικό, προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο. Τα πιο συχνά ψυχοκοινωνικά επακόλουθα,εκτός των προβλημάτων γάμου μπορεί να είναι απώλεια χρόνου από την εργασία,οικονομικές δυσκολίες λόγω απώλειας της εργασίας, κατάχρηση αλκοόλ και άλλων ουσιών,απομόνωση,εμφάνιση δυσάρεστων συναισθημάτων όπως θυμού, εχθρότητας, κατάθλιψης και απογοήτευσης.
Επίσης, η ΔΠ κοστίζει ακριβά τόσο στο κράτος όσο και στον ίδιο τον πάσχοντα, οδηγώντας σε πολύ περισσότερες ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις από ότι άλλες ψυχιατρικές διαταραχές,συχνές άδειες, αποζημιώσεις λόγω ασθένειας, επιδόματα. Παράλληλα, φαίνεται να παρουσιάζει υψηλά ποσοστά συννοσηρότητας με άλλες διαταραχές άγχους,με κατάθλιψη με ή χωρίς αυτοκτονικό ιδεασμό, καθώς επίσης και με κατάχρηση αλκοόλ και άλλων ουσιών.
Αξίζει να σημειωθεί,πως προκαλεί σοβαρή αναπηρία στον πάσχοντα και εμφανίζει μικρά περιθώρια βελτίωσης χωρίς την κατάλληλη θεραπεία.Δυστυχώς μέχρι σήμερα παρά τις συχνές ιατρικές επισκέψεις των πασχόντων μόνο το 34% εμπλέκεται σε θεραπεία μέσα σε έναν χρόνο από την εμφάνιση της διαταραχής,ενώ η μέση διάρκεια καθυστέρησης της επαφής με έναν ειδικό είναι τα 10 χρόνια. H θεραπεία επιλογής για τις αγχώδεις διαταραχές είναι η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία και η Θεραπεία Συμπεριφοράς, σε συνδυασμό ή όχι με φαρμακευτική αγωγή.Παρότι η άμεση ανακούφιση από το άγχος και τα σωματικά συμπτώματα που τα φάρμακα επιφέρουν καθιστούν διαδεδομένη την ευρεία χρήση τους,τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι ιδίως σε περιπτώσεις όπου η ΔΠ είναι χρόνια,οι ασθενείς τείνουν να υποτροπιάζουν σε ποσοστό 30 έως 90 % με τη διακοπή της φαρμακοθεραπείας. Επίσης πολλοί είναι οι πάσχοντες, που ενώ λαμβάνουν ήδη φάρμακα, αναζητούν ψυχοθεραπευτική βοήθεια. Σε τέτοιες περιπτώσεις,τα φάρμακα μπορεί για κάποιο χρονικό διάστημα να προσφέρουν άμεση μείωση των συμπτωμάτων,όμως εγκυμονούν τον κίνδυνο να αποδώσει ο ασθενής τη βελτίωσή του σε αυτά και όχι στις δικές του προσπάθειες και στην ψυχοθεραπεία. Δεύτερη διαπίστωση, είναι ότι η βραχυπρόθεσμη ανακούφιση του άγχους που τα φάρμακα επιφέρουν,τα καθιστά ασφάλειες για τους ασθενείς,συντηρώντας έτσι μακροπρόθεσμα τους φόβους τους και τις αποφυγές τους και δυσχεραίνοντας την ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Όταν θα διακοπούν τα φάρμακα πιθανότατα να διαπιστώσει δυσκολίες στη γενίκευση των κερδών του και αργότερα ίσως χάσει σημαντικό κομμάτι της βελτίωσης που επήλθε εξαιτίας της φαρμακοθεραπείας με αποτέλεσμα την αυξημένη πιθανότητα υποτροπής στη διαταραχή. Σε ότι τώρα αφορά μόνο την ψυχοθεραπεία οι μελέτες υποστηρίζουν την γνωσιακή συμπεριφορική ως μακροπρόθεσμα αποτελεσματική και φτηνή ψυχολογική θεραπεία,που υπερέχει της φαρμακοθεραπείας σε ότι αφορά τις υποτροπές και το ποσοστό μάλιστα αποδρομής των συμπτωμάτων φτάνει το 85%.
* σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, γνωσιακή συμπεριφορική
ψυχοθεραπεύτρια (CBT) διαταραχές άγχους

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.