Τα ράφια των φαρμακείων είναι γεμάτα από χάπια που βοηθούν άτομα με ψυχικά προβλήματα, αϋπνίες ή κακή μνήμη. Τέτοια σκευάσματα, όμως, χρησιμοποιούνται όλο και συχνότερα από ανθρώπους που δεν είναι άρρωστοι, αλλά θέλουν απλώς να έχουν την καλύτερη δυνατή απόδοση στην καθημερινότητά τους. Καλωσορίσατε στο θαυμαστό κόσμο του εγκεφαλικού ντόπινγκ!
H φαρμακευτική ουσία modafinil, η οποία αντιμετωπίζει τα συμπτώματα της διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, γνωστής ως ADHD, παρατηρήθηκε πως έχει παράπλευρες διεγερτικές  επιδράσεις σε κάποιους ανθρώπους. Αρχικά, το φάρμακο χρησιμοποιείτο αποκλειστικά και μόνο για τη θεραπεία της ναρκοληψίας, μιας νευρολογικής διαταραχής που χαρακτηρίζεται από το ότι ο ασθενής μπορεί ανά πάσα στιγμή να αισθανθεί ακατανίκητη ανάγκη για ύπνο. Γρήγορα, όμως, έγινε γνωστό ως ένα θαυματουργό φάρμακο για φοιτητές, επιχειρηματίες και άλλους ανθρώπους που πολλές φορές δεν έχουν χρόνο ή διάθεση για ύπνο. Με μερικά μικρά χάπια, που το καθένα...

Λέμε συχνά ότι οι άνθρωποι που αποφεύγουν να δουν την αλήθεια κατάματα ‘στρουθοκαμηλίζουν´, όπως η στρουθοκάμηλος, που χώνει το κεφάλι της στη γη. Όμως, στην πραγματικότητα, εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα μύθο. Αν κάτι τέτοιο ίσχυε, οι στρουθοκάμηλοι θα αποτελούσαν την ευκολότερη λεία για τα σαρκοφάγα της αφρικανικής σαβάνας. Όταν πλησιάζει ο εχθρός, η στρουθοκάμηλος το βάζει στα πόδια. Για μια μικρή απόσταση, μπορεί να τρέξει με 70 χιλιόμετρα την ώρα. Ο μύθος έχει την αφετηρία του στο γεγονός ότι η στρουθοκάμηλος, όταν δεν μπορεί πια να τρέξει άλλο, πέφτει κάτω και μένει ακίνητη, ελπίζοντας ότι δε θα γίνει αντιληπτή. Όπως και άλλα ζώα, η στρουθοκάμηλος προσποιείται ουσιαστικά την πεθαμένη, προσπαθώντας έτσι να ξεγελάσει τα αρπακτικά. Το ότι κάθεται στο χώμα με το κεφάλι της πεσμένο χάμω ίσως ήταν αυτό που έδωσε λαβή για τον μύθο ότι η στρουθοκάμηλος...

Αστρονόμοι του Πανεπιστημίου St. Andrews της Σκωτίας ανακοίνωσαν ότι ανακάλυψαν το νεαρότερο πλανήτη που έχει βρεθεί μέχρι τώρα. Ο πλανήτης αυτός, που θα πρέπει να βρίσκεται στα πρώτα στάδια του σχηματισμού του, είναι περίπου 14 φορές μεγαλύτερος από το Δία. Πρόκειται ουσιαστικά για μια μπάλα σκόνης και αερίων, που περιφέρεται γύρω από το άστρο HL Tau. Το άστρο αυτό βρίσκεται σε απόσταση 520 ετών φωτός, στον αστερισμό του Κενταύρου και έχει ηλικία μόλις 100.000 ετών. Σύμφωνα με υπολογισμούς, ο πλανήτης -βρέφος είναι μόλις 1.600 ετών, όταν ο νεότερος πλανήτης που γνωρίζαμε μέχρι πρότινος υπολογίζεται ότι είναι 10 εκατομμυρίων ετών. Ένας από τους λόγους για τους οποίους οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο συγκεκριμένος πλανήτης έχει αυτή την ηλικία είναι ότι ένα άλλο νεαρό άστρο στην ίδια περιοχή, το ΧΖ Τau, θα πρέπει να πέρασε δίπλα από το HL Tau πριν από...

Γράφει ο ΑΝΤΡΕΑΣ ΣΟΓΙΑΣ*
Αφροδίτη, το σύμβολο του έρωτα, του πάθους και της ομορφιάς σαν Θεά του Ολύμπου στολίζει τώρα με το ουράνιο κάλλος της τον νυχτερινό ουρανό. Ενας ουρανός που λάμπει από το φως της μόλις πέσει η αυλαία της ημέρας. Λατρεύτηκε από πολλούς λαούς και φυλές του κόσμου. Ένα ακόμη Ελληνικό θεϊκό όνομα δίνει μια ξεχωριστή ομορφιά στον απέραντο ουρανό. Είναι ο πλανήτης Αφροδίτη. Δεν είναι αστέρι, είναι η "δίδυμη αδερφή" της Γης και ο κοντινότερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος,  γι’ αυτό λάμπει τόσο έντονα παρά το μικρό του μέγεθος, όμοιο περίπου με τη Γη. Αμέσως μετά τη δύση του Ηλίου, αν κοιτάξουμε δυτικά, αρκετά ψηλά στον ουρανό, θα τη δούμε να λάμπει μόνη της, θέλοντας να δείξει και πάλι τη μοναδική της ομορφιά αφού ακόμα κανένα αστέρι δεν έχει εμφανιστεί στον ουρανό. Αποσπερίτης το όνομα που τη...

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ Γ. ΚΕΛΑΪΔΗΣ
Ο  Αρης είναι ο 4ος από τον Ηλιο πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος. Ο 2ος πλησιέστερος στη Γη και ο 7ος σε μέγεθος και μάζα. Το όνομά του το οφείλει στους αρχαίους Ελληνες που του έδωσαν το όνομα του Θεού Αρη. Λέγεται και κόκκινος πλανήτης, κατά τους Αρχαίους Πυρόεις, λόγω του ερυθρού χρώματος που παρουσιάζει και οφείλεται στο τριοξείδιο του σιδήρου που υπάρχει στην επιφάνειά του.
Διαθέτει λεπτή ατμόσφαιρα (0,13% οξυγόνο) και οι θερμοκρασίες του φτάνουν το καλοκαίρι τους +20οC, ενώ τον χειμώνα τους -87oC. Τα χαρακτηριστικά της μορφολογίας του είναι ίδια με το ανάγλυφο της Γης. Ενδείξεις φανερώνουν ότι διέθετε ωκεανούς με νερό, ποτάμια, λίμνες και φιλοξενούσε μικροβιακή ζωή. Λόγω, όμως, της μικρής βαρύτητας και το ασθενές μαγνητικό πεδίο του, το μεγαλύτερο μέρος της ατμόσφαιρας διέφυγε στο διάστημα και το νερό του εν μέρει εξατμίστηκε...

Η Σελήνη είχε και έχει ξεχωριστή σημασία για τον άνθρωπο. Εμπνέει τους ποιητές, γίνεται θεά στη φαντασία των ανθρώπων, σε αυτή βασίζονται ημερολόγια. Η Σελήνη μας είναι πράγματι μοναδική, επιβεβαιώνουν νεότερες έρευνες. Αμερικανοί ερευνητές, με επικεφαλής τη Nadya Gorlova, μελέτησαν 400 άστρα με τη βοήθεια του διαστημικού τηλεσκοπίου Spitzer και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μόνο ένα από αυτά μπορεί να έχει πλανήτη με δορυφόρο, όπως η Γη και η Σελήνη. Η ανακάλυψη έχει μεγάλη σημασία για τις έρευνες που γίνονται σχετικά με την πιθανότητα ύπαρξης ζωής σε αυτούς τους απομακρυσμένους πλανήτες άλλων ηλιακών συστημάτων.
Tα 400 άστρα που οι ερευνητές επέλεξαν να μελετήσουν έχουν όλα περίπου την ίδια ηλικία, γύρω στα 30 εκατομμύρια χρόνια. Η επιλογή αυτή έγινε γιατί πιστεύεται ότι αυτή ήταν η ηλικία που είχε ο Ήλιος μας όταν δημιουργήθηκε η Σελήνη. Κατά πάσα πιθανότητα, η Σελήνη προέκυψε...

Το θηλυκό κουνούπι ρουφάει αίμα από ανθρώπους και ζώα, αλλά με τι τρέφεται το αρσενικό; Τα αρσενικά κουνούπια δεν ενδιαφέρονται για το αίμα του ανθρώπου και των ζώων. Ζουν αποκλειστικά από χυμούς φυτών – συγκεκριμένα, νέκταρ λουλουδιών, χυμούς από σάπια φρούτα, αλλά και μελίτωμα από φυτόψειρες. Με τα σάκχαρα από τα φυτά, τα κουνούπια καλύπτουν τις ενεργειακές τους ανάγκες. Μόλις πάρουν τα σάκχαρα που χρειάζονται, μπορούν να πετάξουν έως και 50 χιλιόμετρα.
Τα γεύματα σακχάρων του αρσενικού συχνά λαμβάνουν χώρα τη νύχτα. Ακόμη και τα θηλυκά καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος των αναγκών τους σε ενέργεια με οπούς φυτών. Μόνο ένα μικρό τμήμα της ενέργειάς τους προέρχεται από το αίμα που ρουφούν. Το αίμα, ωστόσο, χρησιμεύει στο θηλυκό κουνούπι κυρίως για την ωρίμαση των αβγών του, που λαμβάνει χώρα στο πίσω μέρος του σώματός του....

Οι αρχαιολόγοι προσπαθούσαν εδώ και χρόνια να ανακαλύψουν πώς οι Μάγια παρασκεύαζαν το χαρακτηριστικό λουλακί χρώμα που χρησιμοποιούσαν τόσο συχνά. Την απάντηση έδωσε μια επιστημονική ομάδα με επικεφαλής τον Dean E. Arnold από το Μουσείο Field των ΗΠΑ.
Το λουλακί των Μάγια, όπως είναι γνωστό αυτό το χρώμα, αντέχει όχι μόνο στον χρόνο, αλλά και σε οξέα, άσχημες καιρικές συνθήκες και σύγχρονες χημικές ουσίες, γι’ αυτό και θεωρείται μια από τις σημαντικότερες εφευρέσεις των Μεσοαμερικανικών πολιτισμών. Οι επιστήμονες ήξεραν από παλιά ότι η χρωστική ουσία, που ανακαλύφθηκε το 1931, παράγεται από κάποια χημική αντίδραση κατά την ανάμειξη αποστάγματος του φυτού indigo (Ινδικόφορος η βαφική) με ένα ιδιαίτερο λασπώδες υλικό. Με νεώτερες έρευνες, ήρθαν στο φως περισσότερες λεπτομέρειες. Η αντίδραση προκαλείται όταν φύλλα του φυτού και λίγο από αυτό το λασπώδες υλικό συντήκονται με ρετσίνι copal, το οποίο οι Μάγια χρησιμοποιούσαν...

Οι ζωολόγοι γνώριζαν βέβαια ότι τα μικρά της φάλαινας παράγουν ήχους, τώρα όμως εξακρίβωσαν πώς και γιατί χρησιμοποιούν αυτούς τους ήχους. Επιστήμονες της περιβαλλοντικής οργάνωσης Cetos, που εδώ και χρόνια μελετούν τη συμπεριφορά των Μεγάπτερων φαλαινών έξω από τα νησιά Maui και Kauai της Χαβάης, υποστηρίζουν ότι πρόκειται για έναν τρόπο να επικοινωνούν με τη μητέρα τους. Με βιντεοσκοπήσεις και ηχογραφήσεις, οι ερευνητές μελέτησαν πότε τα μικρά παράγουν ήχους και σε ποιον απευθύνονται οι ήχοι αυτοί. Διαπίστωσαν, λοιπόν, ότι τα μικρά κατά κανόνα «τραγουδούν» σε καταστάσεις ηρεμίας, όταν οι μητέρες τους ξεκουράζονται και κολυμπούν αργά.
Τα μικρά των φαλαινών βγάζουν σύντομους και απλούς ήχους, μεταξύ άλλων, επαναλαμβανόμενα γρυλίσματα με αυξανόμενη ένταση. Οι ήχοι αυτοί συνοδεύονται από κύμα φυσαλίδων, που λειτουργεί ως ένα σήμα για τη μητέρα, ενώ άλλοι ήχοι εκφράζουν περιέργεια....

Μια από τις μεγαλύτερες δυσκολίες όσον αφορά το σχεδιασμό ενός βολιστήρα ή ενός δορυφόρου αφορά το πώς θα αποφευχθεί η υπερθέρμανσή του όταν θα εκτεθεί στο έντονο φως του Ήλιου έξω στο διάστημα. Κι εδώ ακριβώς χρησιμεύει το φύλλο χρυσού. Όταν ένας δορυφόρος εκτίθεται στο ηλιακό φως στο διάστημα, δέχεται και υπέρυθρη θερμική ακτινοβολία και ορατό φως. Το αλουμινόχαρτο ή το ασημόχαρτο είναι φτηνά, αλλά ανακλούν μόνο το ορατό φως. Γι’ αυτό, είναι απαραίτητο να καλυφθούν τα ευαίσθητα τμήματα ενός δορυφόρου με χρυσόχαρτο, το οποίο ανακλά αποτελεσματικά και τους δύο τύπους ακτινοβολίας. Για τους ίδιους ακριβώς λόγους, τα κράνη που φορούν οι αστροναύτες φέρουν κινητή προσωπίδα που είναι καλυμμένη με ένα πολύ λεπτό στρώμα χρυσού. Αυτό προστατεύει τους αστροναύτες από τη ζέστη και το φως του Ήλιου....

Στο πέρασμα του χρόνου, εμείς οι άνθρωποι αφήναμε τα ίχνη μας στο περιβάλλον με τη γεωργία, την υλοτόμηση, την αλιεία, την οικοδόμηση πόλεων, την κατασκευή δρόμων και με πολλούς άλλους τρόπους.  Τους τελευταίους αιώνες όμως έχουμε αυξηθεί και έχουμε εξελιχθεί τεχνολογικά τόσο πολύ, που οι δραστηριότητές μας αφήνουν πλέον στο παγκόσμιο οικοσύστημα μια σφραγίδα πολύ πιο έντονη από ποτέ.
Tο πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και ειδικότερα τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τη χρήση ορυκτών καυσίμων, που προκαλούν αύξηση της θερμοκρασίας, τήξη των παγετώνων και των θαλάσσιων πάγων, άνοδο της στάθμης των ωκεανών, αλλαγές στις ατμοσφαιρικές κατακρημνίσεις και μεταβολές στις ζώνες βλάστησης.
Για να προβλέψουμε την αντίδραση των οικοσυστημάτων στην παγκόσμια υπερθέρμανση, πρέπει να κατανοήσουμε τα αποτελέσματα των κλιματικών διακυμάνσεων του παρελθόντος. Για το λόγο αυτό, οι ερευνητές μελετούν πυρήνες πάγου και πυρήνες ωκεάνιου πυθμένα,...

Προηγμένα μικροσκόπια, αναλύσεις DNA και άλλα σύγχρονα επιστημονικά εργαλεία υποχρεώνουν τους επιστήμονες να ανασκευάσουν τις επικρατούσες θεωρίες για τις συγγένειες μεταξύ των διαφόρων έμβιων οργανισμών. Οργανισμοί που παλιότερα θεωρούσαμε ότι ανήκουν στην ίδια οικογένεια πρέπει τώρα να διαχωριστούν, ενώ σε άλλες περιπτώσεις προκύπτουν ιδιαίτερα ανομοιογενείς οικογένειες.
Ο άνθρωπος αισθανόταν πάντα την ανάγκη να ταξινομήσει και να συστηματοποιήσει την αχανή πολυπλοκότητα και πολυμορφία της Φύσης που τον περιέβαλε. Ήδη από την αρχαιότητα, μεγάλα μυαλά προσπάθησαν να βάλουν τάξη στο χάος. Ο πρώτος που ασχολήθηκε μεθοδικά με την ταξινόμηση των διαφόρων μορφών της ζωής ήταν ο Αριστοτέλης (384 - 322 π.Χ.). Ο Αριστοτέλης συνέταξε, μεταξύ άλλων, έναν κατάλογο με όλα τα τότε γνωστά πτηνά. Βέβαια ο κατάλογος δεν ήταν και τόσο πλήρης καθώς περιείχε λιγότερα από 100 είδη. Ακόμη πιο σημαντικές, ωστόσο, ήταν οι αντιλήψεις του για την ταξινόμηση της ζωής. Δεν...

Εξετάσεις της δομής του εγκεφάλου σε Μικροχειρόπτερες και σε Μεγαχειρόπτερες νυχτερίδες -τις δύο υποτάξεις στις οποίες υποδιαιρείται η τάξη των νυχτερίδων (Χειρόπτερα)- δίνουν ενδείξεις ότι αυτές δε συγγενεύουν μεταξύ τους. Αποτελούν περίπτωση συγκλίνουσας εξέλιξης, απέκτησαν δηλαδή παρόμοια μορφή και συμπεριφορά λόγω παρόμοιων συνθηκών ζωής. Οι Μεγαχειρόπτερες νυχτερίδες στην πραγματικότητα συγγενεύουν πολύ περισσότερο με τα Πρωτεύοντα θηλαστικά. Είναι ένα είδος ιπτάμενων ημιπιθήκων....

Τα ερπετά είναι μια από τις ομοταξίες που βρίσκονται ενώπιον μιας μεγάλης ανατροπής. Νέες μελέτες κλονίζουν τις συγγένειες ανάμεσα στις σημερινές πέντε υποτάξεις (Χελώνια, Σφηνοδόντια, Κροκοδείλια, Οφίδια και Σαύρια). Τα Οφίδια και τα Σαύρια θεωρούνται ακόμη στενοί συγγενείς, ενώ τα Σφηνοδόντια και τα Χελώνια είναι αμφότερα μοναδικά. Ο κροκόδειλος συγγενεύει περισσότερο με τα πτηνά παρά με
τα άλλα ερπετά....

Aνθρωποι και οικόσιτα ζώα εμβολιάζονται για να μην προσβάλλονται από ασθένειες, αλλά τώρα έρχεται και η σειρά των φυτών. Αντί να καταπολεμούμε τους μικροοργανισμούς με ψεκασμούς που βλάπτουν το περιβάλλον, όπως και τα ζώα και τους ανθρώπους που τρώνε τα φυτά, θα φροντίζουμε ώστε να τίθεται σε ετοιμότητα το αμυντικό σύστημα των ίδιων των φυτών και να προστατεύονται έτσι με φυσικό τρόπο από επιθέσεις.
Tα βακτήρια, οι ιοί και οι μύκητες είναι «αδίστακτοι» νοσογόνοι παράγοντες, που θα έλεγε κανείς ότι τρώνε το φαγητό μας μπροστά στα μάτια μας. Μόνο οι ασθένειες που προκαλούνται από μύκητες καταστρέφουν κάθε χρόνο τέτοιες ποσότητες ρυζιού, που θα αρκούσαν για να τραφούν 200 εκατομμύρια άτομα. Οι επιθέσεις μικροοργανισμών σε κάθε μορφής καλλιέργειες ευθύνονται για την καταστροφή του ενός τρίτου της παγκόσμιας σοδειάς.
Προκειμένου να σώσουν τις καλλιέργειές τους, οι αγρότες τις ραντίζουν με απίστευτα μεγάλες...