Βλέπετε άρθρα από την κατηγορία ΕΠΙΣΤΗΜΗ

0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Είμαστε πλασμένοι για τη λίθινη εποχή
O  άνθρωπος είναι φτιαγμένος για να ζει τη ζωή που ζούσε πριν από περίπου 10.000 χρόνια, τότε που ήταν κυνηγός και το μόνο που έκανε ήταν να αναζητά συνεχώς την τροφή του. Από τη στιγμή που άρχισε να καλλιεργεί τη γη και να δημιουργεί κοινωνίες,
το κορμί και το μυαλό του δεν ανταποκρίνονται πάντα στις αλλαγές που ο ίδιος προκαλεί στο περιβάλλον του. Η τεχνολογία, σε κάθε χρονική περίοδο, συμβάλλει στο να αναβαθμίζεται η «πεπαλαιωμένη» ανθρώπινη έκδοση.
Η εξέλιξη άρχισε να λοξοδρομεί όταν εγκαταλείψαμε τη συλλογή τροφών και το κυνήγι και γίναμε γεωργοί.
Η «κατασκευή» μας είναι ουσιαστικά απηρχαιωμένη, σε σχέση με τις σημερινές απαιτήσεις. Σώμα και ψυχή ακολουθούν κουτσαίνοντας το σύγχρονο τρόπο ζωής. Κατά το μεγαλύτερο μέρος της πορείας μας ως είδος συλλέγαμε ρίζες, άγρια φρούτα και καρπούς, κυνηγούσαμε διάφορα ζώα, ψαρεύαμε, μερικές φορές μάλιστα κλέβαμε και...
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Πώς μπορεί μια ζυγαριά να μετρά το ποσοστό λίπους;
Οταν ανεβαίνουμε με γυμνά πόδια σε μια ζυγαριά που είναι ταυτόχρονα και λιπομετρητής, ένα αδύναμο και ακίνδυνο ρεύμα διατρέχει το σώμα μας. Το στοιχείο που έχει σημασία εδώ είναι ότι το λίπος του σώματος είναι κακός αγωγός του ηλεκτρισμού, ενώ, αντιθέτως, οι μύες και άλλοι ιστοί είναι καλοί αγωγοί, κυρίως επειδή περιέχουν πολύ νερό. Στην πορεία του, το ρεύμα συναντά μεγάλη αντίσταση στα κύτταρα λίπους, τα οποία λειτουργούν ως πυκνωτές, κατακρατώντας ρεύμα. Το ρεύμα κινείται από το ένα πέλμα στο άλλο, αφού διατρέξει το σώμα, και η ζυγαριά μετρά πόσο ρεύμα επιστρέφει. Η συνέχεια είναι απλά μαθηματικά. Μέσω διαφόρων τύπων, «μεταφράζεται» η ηλεκτρική αντίσταση σε ποσοστό λίπους.
Η μέθοδος αυτή αποκαλείται μέτρηση βιοηλεκτρικής εμπέδησης. Ωστόσο, πρόκειται για μια ιδιαίτερα επισφαλή μέθοδο μέτρησης του ποσοστού σωματικούς λίπους. Ακόμη και με τις καλύτερες ζυγαριές αυτού του είδους, το περιθώριο σφάλματος είναι της...
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Δημιουργούνται ακόμα γαλαξίες;
Το τηλεσκόπιο ακτίνων Χ Chandra εντόπισε ένα σπειροειδή γαλαξία, του οποίου ο σχηματισμός φαίνεται ότι δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Όπως πιστεύεται, οι σπειροειδείς γαλαξίες σχηματίζονται από τεράστια νέφη μεσογαλαξιακών αερίων, τα οποία καταρρέουν, διαμορφώνοντας γιγάντιους περιστρεφόμενους δίσκους άστρων και αερίων.
Σύμφωνα με τη θεωρία, οι μεγάλοι σπειροειδείς γαλαξίες θα πρέπει να περικλείονται σε τεράστιες «φυσαλίδες» καυτών αερίων, που είναι το υπόλειμμα της δημιουργίας τους. Η ανάλυση των δεδομένων που συνέλεξε το τηλεσκόπιο Chandra έδειξε ότι ο γαλαξίας NGC 5746 περιβάλλεται από μια τέτοια άλω υπέρθερμων αερίων, που εκτείνεται σε μια απόσταση τουλάχιστον 60.000 ετών φωτός προς κάθε πλευρά του γαλαξιακού δίσκου. Σύμφωνα με τους αστρονόμους, η άλως αερίων που περιβάλλει τον NGC 5746 δε διαστέλλεται, αλλά αντίθετα συνεχίζει να «πέφτει» προς το γαλαξία, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο γαλαξίας είναι ακόμα υπό διαμόρφωση. Ωστόσο, τα κεντρικά τμήματα του NGC...
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Ηφαίστειο διώχνει τα ψάρια από τον βυθό
Στο νησί Ρεϊνιόν στον Ινδικό ωκεανό, ρευστή, καυτή λάβα από το ενεργό ηφαίστειο του νησιού έχει σκοτώσει χιλιάδες ψάρια κι ανάμεσά τους σπάνια ψάρια της βαθιάς θάλασσας.
Ετσι, πολλά παράξενα ψάρια επιπλέουν «βρασμένα» ή δηλητηριασμένα στην επιφάνεια της θάλασσας και μόνο κάποιοι ενθουσιώδεις ζωολόγοι ασχολούνται με τη συλλογή τους. Στόχος τους η ανακάλυψη νέων ειδών.
Η λάβα δηλητηριάζει το νερό
Η ηφαιστειακή έκρηξη δεν προκάλεσε μόνο μεγάλη αύξηση της θερμοκρασίας των νερών. Απελευθέρωσε επίσης και μεγάλες ποσότητες θειούχων ατμών, που δηλητηρίασαν τα νερά και, σε μερικά σημεία, τα μετέτρεψαν σε κάτι που θύμιζε μάλλον βιτριόλι. Το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες ψόφια ψάρια να βγουν στην επιφάνεια της θάλασσας και να ξεβραστούν στις ακτές του Ρεϊνιόν. Πολλά από αυτά ήταν γνωστά είδη ψαριών, από τα ανώτερα θαλάσσια στρώματα, αλλά ξεβράζονταν, πού και πού και άλλα πλάσματα. Επρόκειτο για βαθυπελαγικά ψάρια, με παράξενα...
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Βραδύπορα επιβίωσαν από διαστημικό ταξίδι δύο εβδομάδων
Τα Βραδύπορα δεν ανήκουν μόνο στα μικρότερα ζώα που υπάρχουν -με μέγεθος που κυμαίνεται από 0,05 μέχρι 1,25 χιλιοστά- αλλά και στα πιο ανθεκτικά. Τώρα οι ερευνητές απέδειξαν ότι τα ζώα αυτά αντέχουν ακόμη και στην κοσμική ακτινοβολία, η οποία κανονικά είναι θανάσιμη. Τα μικροσκοπικά ζώα τοποθετήθηκαν σε δοχείο και απεστάλησαν στο διάστημα με το διαστημικό θαλαμίσκο Foton. Μετά την εκτόξευση, το δοχείο άνοιξε, και τα ζώα εκτέθηκαν στην κοσμική ακτινοβολία επί 14 ημέρες, όσο διήρκεσε το διαστημικό ταξίδι. Από πειράματα που είχαν γίνει παλιότερα στη Γη, αποδείχθηκε ότι τα Βραδύπορα αντέχουν στις πιο απίστευτες συνθήκες. Αυτό οφείλεται στο ότι μπορούν να αποξηρανθούν εντελώς και να περάσουν σε ένα είδος νάρκης που ονομάζεται κρυπτοβίωση, κατά την οποία δεν εμφανίζουν μετρήσιμο μεταβολισμό. Στην κατάσταση αυτή, μπορούν να υποστούν βρασμό, ψύξη, να εκτεθούν σε ακτινοβολία, να τοποθετηθούν σε κενό αέρος ή να...
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Οι Φαραώ έμπαιναν στεγνοί στον ναό
Το αιγυπτιακό μνημειακό σύμπλεγμα Καρνάκ στο Λούξορ απέχει σήμερα 200 μέτρα από τον Νείλο, αλλά πριν από 3.000 χρόνια ο ζωογόνος ποταμός κυλούσε ακριβώς δίπλα στο μεγαλύτερο συγκρότημα ναών της αρχαίας Αιγύπτου. Αυτό μπορούν πλέον σήμερα να το επιβεβαιώσουν οι επιστήμονες με σιγουριά καθώς ανακάλυψαν τα απομεινάρια ενός φράγματος από αμμόλιθο, ύψους 7 μέτρων.
Από τις επιγραφές που βρέθηκαν στο φράγμα, αποδεικνύεται ότι κατασκευάστηκε γύρω στο 450 π.Χ. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν επίσης ότι υπήρχε μια ράμπα που ξεκινούσε από τον Νείλο και έφτανε πάνω στον ναό. Η ράμπα αυτή φέρει το όνομα του φαραώ Θιρακά και ήταν μάλλον μια οδός που χρησιμοποιούσαν μόνο οι βασιλιάδες, οι οποίοι έτσι μπορούσαν να πάνε από το πλοιάριό τους στον ναό χωρίς να βραχούν....
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
ΤΟΝ ΜΑΡΤΙΟ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
Ερχονται οι δεινόσαυροι
Ηράκλειο
Μία ιδιαίτερα ξεχωριστή έκθεση, με θέμα ´Οι Δεινόσαυροι της Παταγονίας στην Κρήτη´, θα φιλοξενήσει το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης στο Ηράκλειο, συνεχίζοντας τις προσπάθειές του για προσφορά υψηλής ποιότητας υπηρεσιών και εκθεμάτων.
Η  έκθεση -σύμφωνα με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης- αποτελείται από 25 δεινόσαυρους ποικίλων διαστάσεων, από τους πιο μικροσκοπικούς έως τους γιγάντιους, από τους παλαιότερους έως τους νεότερους, πτηνά του Κρητιδικού που δεν μπορούσαν να πετάξουν, όπως και δεινόσαυρους που θα μάθαιναν να πετούν, ιχθυόσαυρους, διαδραστικά εκθέματα και 3-D απεικονίσεις.
Η έκθεση, που θα φιλοξενηθεί στους χώρους του Μουσείου, σε έκταση πάνω από 800 m², θα διαρκέσει από τον Μάρτιο μέχρι και τον Σεπτέμβριο 2012 και συνδιοργανώνεται από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης - Πανεπιστήμιο Κρήτης, την εταιρεία Grupo Cultural SRL Αργεντινής, την Περιφέρεια Κρήτης καθώς και τους Φίλους του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας....
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
ΔΙΑΛΕΞΗ ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
Το σύμπαν: Λίκνο της ανθρωπότητας
Διάλεξη του ομότιμου καθηγητή Αστροφυσικής και ιδρυτή του Αστεροσκοπείου Σκίνακα, Γιάννη Παπαμαστοράκη, με θέμα: «Το σύμπαν: Λίκνο της ανθρωπότητας», θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου, στις 7 μ.μ., στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων.
Την εκδήλωση οργανώνει η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, σε συνεργασία με το Αστεροσκοπείο Σκίνακα (Πανεπιστήμιο Κρήτης - Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας).
Οπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, «στη διάλεξη θα παρουσιαστούν οι πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις που οδήγησαν σε βαθύτερη κατανόηση του  Σύμπαντος: Η Γέννηση και Εξέλιξη του Σύμπαντος από τη Μεγάλη Εκρηξη μέχρι και σήμερα, η δημιουργία των Γαλαξιών και των Αστρων, του Ηλιου και των Πλανητών καθώς και οι κοσμικές συνθήκες που επέτρεψαν την εμφάνιση και εξέλιξη της Ζωής στη Γη με αποκορύφωμα την ανάδειξη του Ανθρώπινου Είδους. Ακόμα η διάλεξη θα αναφερθεί στις τρέχουσες ανακαλύψεις πλανητών σε άλλα ηλιακά συστήματα, αλλά και στο πιθανολογούμενο μέλλον του Σύμπαντος....
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Οι επιθανάτιες εμπειρίες είναι απλώς όνειρα
Οταν είναι κανείς ετοιμοθάνατος μπορεί να αισθανθεί ότι βλέπει ένα έντονο φως ή ότι έχει βγει από το σώμα του. Ωστόσο, οι εμπειρίες αυτές φαίνεται πως έχουν περισσότερη σχέση με τα όνειρα παρά με τον θάνατο.
Oι άνθρωποι που γλύτωσαν από τον θάνατο την τελευταία στιγμή, για παράδειγμα μετά από ένα δυστύχημα ή μια σοβαρή ασθένεια, αναφέρουν συχνά ότι είδαν τη ζωή τους να περνάει σαν ταινία μπροστά από τα μάτια τους, ότι είδαν ένα έντονο φως να τους περιβάλλει ή ότι αισθάνθηκαν σαν να βγήκαν από το σώμα τους και να το παρατηρούσαν από απόσταση. Ενα ποσοστό έως και 10% από όσους γλύτωσαν από ανακοπή καρδιάς αναφέρουν τέτοιες επιθανάτιες εμπειρίες, όπως λέγονται, που συχνά μάλιστα εμπεριέχουν και θρησκευτικά στοιχεία ή ακόμη συνοδεύονται από ένα έντονο συναίσθημα ευτυχίας. Σύμφωνα με έναν Αμερικανό ερευνητή, οι εμπειρίες αυτές ίσως οφείλονται στο...
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Ο Φεβρουάριος και τα Δίσεκτα Ετη
Οι 13 χαμένες ημέρες
Του Διονύση Π. Σιμόπουλου
διευθυντή Ευγενιδείου Πλανηταρίου 
Το νέο ή Γρηγοριανό Ημερολόγιο δεν έγινε άμεσα αποδεκτό και έτσι ο καθολικός κλήρος αναγκάστηκε να προσφύγει στην ανακοίνωση «θαυμάτων» για να το καθιερώσει
Οσο κι αν ψάξετε σε οποιοδήποτε αρχείο των ελληνικών Ληξιαρχείων, δεν πρόκειται να βρείτε ούτε έναν Ελληνα ή Ελληνίδα που να έχει καταχωρισθεί με ημερομηνία γέννησης από 16 έως 28 Φεβρουαρίου 1923! Οχι, φυσικά, γιατί δεν είχαμε ούτε μία γέννα σε μία ολόκληρη περίοδο 13 ημερών, αλλά γιατί απλούστατα το 1923 είχε μόνο 352 ημέρες! Του έλειπαν δηλαδή οι 13 ημέρες μεταξύ 16 και 28 Φεβρουαρίου! Η ιστορία για το πώς έγινε αυτό έχει να κάνει με τον προσδιορισμό του έτους και τα ημερολόγια.
Οπως ξέρετε, ένα σωστό ετήσιο ημερολόγιο πρέπει να έχει ως βάση του τον ακριβή χρόνο που χρειάζεται η Γη για να συμπληρώσει μία πλήρη περιφορά...
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Ηµερολόγια πλοίων αφηγούνται την εξέλιξη του κλίματος
Σήµερα ο καιρός καταγράφεται µε µεγάλη ακρίβεια, αλλά οι ιστορικές αναφορές για το κλίµα είναι είδος εν ανεπαρκεία. Παρ’ όλα αυτά, οι κλιµατολόγοι µπορούν να πάρουν βοήθεια από αναπάντεχες πηγές. Τα παλιά ναυτικά ηµερολόγια έχουν αποδειχθεί πραγµατικό χρυσωρυχείο καθώς περιέχουν ακριβείς πληροφορίες για τον καιρό πριν από αρκετούς αιώνες.
Eπί αιώνες, ξύλινα σκάφη διέσχιζαν τις επτά θάλασσες του κόσµου υπό οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες. Στα ταξίδια αυτά, οι καπετάνιοι κρατούσαν ηµερολόγιο για ό,τι σηµαντικό συνέβαινε, και φυσικά για ένα ιστιοφόρο ο καιρός ήταν ένα από τα πιο σηµαντικά ζητήµατα. Μια ερευνητική οµάδα µε επικεφαλής τον Dennis Wheeler του Πανεπιστηµίου του Sunderland της Αγγλίας µελέτησε 1.624 χειρόγραφα ναυτικά ηµερολόγια της περιόδου 1750-1854 και χρησιµοποίησε αυτό τον τεράστιο όγκο ιστορικών πληροφοριών για να δηµιουργήσει την CLIWOC την Κλιµατολογική Βάση Δεδοµένων των Ωκεανών του Κόσµου. Η βάση δεδοµένων προσφέρει µια µοναδική και επακριβή εικόνα...
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Πώς μετράμε την ταχύτητα ενός σερβίς;
Η ταχύτητα του σερβίς μετράται από ένα ραντάρ που εκπέμπει ένα ραδιοσήμα μικρού κύματος. Όταν το ραδιοσήμα συναντήσει τo μπαλάκι, ανακλάται σε έναν αισθητήρα. Επειδή, όμως, το μπαλάκι βρίσκεται σε κίνηση, τα ραδιοκύματα συμπιέζονται. Αυτό σημαίνει πως τα ραδιοκύματα που συναντούν το μπαλάκι επιστρέφουν με λίγο υψηλότερη συχνότητα. Από αυτήν τη διαφορά στη συχνότητα, ένας υπολογιστής μπορεί να καταγράψει την ταχύτητα της μπάλας. Η μέτρηση βασίζεται σε ένα φυσικό φαινόμενο που είναι γνωστό ως φαινόμενο Doppler και συναντάται επίσης στα ηχητικά κύματα. Για παράδειγμα, όταν ένα ασθενοφόρο πλησιάζει, η σειρήνα του ακούγεται διαφορετικά απ’ ό,τι όταν απομακρύνεται....
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν αισθάνονται πόνο;
Μερικές εκατοντάδες άνθρωποι στον κόσμο υποφέρουν από μία εκ γενετής πάθηση, εξαιτίας της οποίας δεν μπορούν να αισθανθούν πόνο. Μία μετάλλαξη δεν επιτρέπει στα αισθητήρια νεύρα –τα οποία διαβιβάζουν νευρικά σήματα από το σώμα στον εγκέφαλο και στο νωτιαίο μυελό– να αναπτυχθούν επαρκώς. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην αισθάνονται πόνο, αλλά ούτε και κρύο ή ζέστη. Η νόσος ονομάζεται Congenital Insensitivity to Pain with Anhidrosis (στα ελληνικά «συγγενής αναισθησία στον πόνο με ανίδρωση») – και εν συντομία CIPA. Ένα βασικό χαρακτηριστικό αυτής της σπάνιας νόσου είναι ότι το σώμα αδυνατεί να επιτελέσει τη λειτουργία της εφίδρωσης, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ψυχθεί μόνο του.
Το να μην μπορεί κανείς να αισθανθεί πόνο ίσως ακούγεται δελεαστικό, αλλά, στην πραγματικότητα, η ασθένεια είναι πολύ σοβαρή και ανίατη. Οι μισοί απ’ όσους πάσχουν από τη νόσο CIPA πεθαίνουν πριν κλείσουν...
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Αστρα δραπετεύουν από τον Γαλαξία
Οι αστρονόμοι έχουν ανακαλύψει άστρα που απομακρύνονται από τον Γαλαξία μας με απίστευτες ταχύτητες. Τα άστρα αυτά μπορούν να μας δώσουν νέες γνώσεις για τις μαύρες τρύπες στο κέντρο του Γαλαξία μας καθώς επίσης για τη μυστηριώδη σκοτεινή ύλη στο σύμπαν.
Το 2005, ο αστρονόμος Warren Brown ανακάλυψε δύο άστρα τα οποία απομακρύνονται από το Γαλαξία με ταχύτητα που υπερβαίνει τα δύο εκατομμύρια χιλιόμετρα την ώρα. Οι δύο «δραπέτες» είναι σε πορεία διαφυγής εδώ και τουλάχιστον 100 εκατομμύρια χρόνια, και τώρα βρίσκονται εκατοντάδες χιλιάδες έτη φωτός αντίστοιχα από το κέντρο του Γαλαξία.
Το πρώτο από αυτά τα λεγόμενα «υπερταχέα άστρα» –τα οποία κινούνται τόσο γρήγορα, που σχεδόν έχουν βγει από τα όρια του Γαλαξία– ανακαλύφθηκε πριν από περίπου δύο χρόνια. Οι μετρήσεις δεν είναι προς το παρόν απόλυτα ακριβείς, αλλά φαίνεται πως προέρχονται από το κέντρο του Γαλαξία, απ’...
0ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Πώς καταλαβαίνουμε την αιτία μιας πυρκαγιάς;
Το να βρούμε από πού και πώς ξεκίνησε μια πυρκαγιά αποτελεί, υπό πολλές έννοιες, έναν γρίφο. Κατά κανόνα, οι ειδικοί της Πυροσβεστικής ξεκινούν ελέγχοντας τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις και ακολουθούν τα καλώδια από δωμάτιο σε δωμάτιο στο κτήριο όπου εκδηλώθηκε η πυρκαγιά. Η ζέστη από τη φωτιά λειώνει τη μόνωση των καλωδίων και προκαλεί βραχυκύκλωμα, το οποίο αφήνει έναν ευδιάκριτο μικρό κρατήρα και υπολείμματα τήξης ακριβώς στο σημείο όπου συνέβη το βραχυκύκλωμα. Ενα βραχυκυκλωμένο καλώδιο υποδεικνύει, δηλαδή, ποιο είναι το αρχικό σημείο όπου η φωτιά έπληξε τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις και κατά συνέπεια από πού ξεκίνησε η φωτιά. Παράλληλα, ενδείξεις στο πάτωμα και στους τοίχους μπορούν να αξιοποιηθούν για τον εντοπισμό της εστίας της πυρκαγιάς. Επειδή η θερμότητα κινείται πάντοτε προς τα πάνω, η οροφή συνήθως καίγεται ολοσχερώς, ενώ οι τοίχοι και κυρίως το πάτωμα υφίστανται μικρότερες ζημιές. Έτσι, οι τεχνικοί προσπαθούν...