Μουσείο Τυπογραφείας

Αύξηση των εξαρτήσεων την περίοδο της κρίσης

“Φάρμακο” η επανασύνθεση της κοινωνίας μέσα από ένα άλλο αξιακό σύστημα

«Ήταν αναμενόμενο μετά την οικονομικη κρίση και την κοινωνική απορρύθμιση που έφεραν οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές στην Ελλάδα, να έχουμε μία συνεχή αύξηση του αριθμού των εξαρτημένων», λέει ο κ. ΖαφειρίδηςΑύξηση των εξαρτήσεων παρατηρείται κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης με το “φάρμακο” να βρίσκεται πρωτίστως στην πρόληψη, στην επανασύνθεση της κοινωνίας μέσα από ένα άλλο αξιακό σύστημα και στην έξοδο από το νεοφιλελεύθερο μοντέλο που βάζει τα κέρδη πάνω από τον άνθρωπο.
Τα παραπάνω επισημαίνει μιλώντας στα “Χανιώτικα νέα”, ο επιστημονικός υπεύθυνος των Προγραμμάτων Προαγωγής Αυτοβοήθειας, ψυχίατρος και τέως αναπληρωτής καθηγητής Ψυχολογίας των Εξαρτήσεων στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Φοίβος Ζαφειρίδης.
Αυτές τις μέρες ο κ. Ζαφειρίδης βρίσκεται για μια ακόμη φορά στην Κρήτη καθώς στο νησί λειτουργούν δύο Προγράμματα: το ένα στα Χανιά και το άλλο στη Σητεία, παρέχοντας στήριξη σε δεκάδες ανθρώπους και τις οικογένειές τους. Στην υπόλοιπη Ελλάδα λειτουργούν Προγράμματα σε Θεσσαλονίκη και Λάρισα. Ο ίδιος έχει πολύχρονη εμπειρία στο θέμα των εξαρτήσεων καθώς ήταν ο ιδρυτής της θεραπευτικής κοινότητας “Ιθάκη” και του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ).
Οπως μας λέει ο κ. Ζαφειρίδης, παρατηρείται «μεγάλη αύξηση των εξαρτήσεων γιατί η εξάρτηση έχει αποδειχτεί ότι αυξάνεται όταν η κοινωνία απορρυθμίζεται. Ηταν αναμενόμενο συνεπώς μετά την οικονομική κρίση και την κοινωνική απορρύθμιση που έφεραν οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές στην Ελλάδα να έχουμε μία συνεχή αύξηση του αριθμού των εξαρτημένων».
Ποιο είναι όμως το “φάρμακο” για αντιμετώπιση του προβλήματος;
«Το καλύτερο φάρμακο είναι η πρόληψη. Και όταν λέμε πρόληψη στα ναρκωτικά εννοούμε την επανασύνθεση της διαλυμένης κοινωνίας. Εννούμε άλλες ιεραρχήσεις και άλλο αξιακό σύστημα για τις ζωές των ανθρώπων. Το δυτικό μοντέλο ανάπτυξης που διέχυσε στην κοινωνία την αντίληψη ότι ο άνθρωπος είναι τόσο πιο ευτυχισμένος όσο πιο πολλά χρήματα βγάζει και αποκτά και όσο περισσότερο καταναλώνει, φαίνεται ότι έχει αποτύχει οικτρά. Αυτό δεν αποδεικνύεται μόνο από τη συνεχιζόμενη αύξηση του αριθμού των εξαρτημένων αλλά και των πασχόντων από σοβαρά ψυχολογικά και ψυχιατρικά προβλήματα. Στις δυτικές οικονομικά προηγμένες χώρες, οι αριθμοί που δείχνουν την οικονομική ανάπτυξη ευημερούν, οι άνθρωποι όμως δυστυχούν. Εκατομμύρια πολίτες στην Αμερική και τη δύση πρέπει κάθε μέρα να πάρουν ηρεμιστικά, νόμιμα συνταγογραφούμενα ναρκωτικά και άλλα υποκατάστατα προκειμένου να αισθανθούν καλά. Αυτά όλα θα πρέπει να μας κάνουν να αναρωτηθούμε για τους στόχους που έχουμε βάλει σαν κοινωνία, ενδεχομένως να μας υποχρεώσουν να κάνουμε κάποιες αναθεωρήσεις».
Για το αν είναι εφικτός αυτός ο δρόμος της αναθεώρησης και της διαμόρφωσης μιας άλλης αντίληψης ζωής, ο κ. Ζαφειρίδης αναφέρει:
«Καθόλου εύκολος αλλά δεν υπάρχει, πιστεύω, άλλη λύση. Εάν δεν προβούμε γρήγορα σε αυτές τις αναθεωρήσεις για τον τρόπο ζωής μας και θα καταστρέψουμε τους εαυτούς μας και θα καταστρέψουμε και τον πλανήτη. Γιατί αυτός ο τρόπος ζωής, τον οποίο έχουμε διδαχθεί και τον οποίο έχουμε υιοθετήσει, είναι και αντιοικονομικός για την οικονομία του πλανήτη, καταστρέφει δηλαδή τον πλανήτη, αλλά και αντιοικονομικός για τον ίδιο τον άνθρωπο γιατί καταστρέφει την ψυχική ισορροπία του πλανήτη».
Στο ερώτημα πως εννοεί την επανασυγκρότηση της κοινωνίας, ο κ. Ζαφειρίδης απαντά:
«Δεν εννοώ να ξαναγυρίσουμε σε παλιές καταστάσεις. Εννοώ να κρατήσουμε τα καλά και να δούμε πως μπορούμε να δημιουργήσουμε μία κοινωνία με περισσότερη συνεκτικότητα και περισσότερες ανθρώπινες σχέσεις, περισσότερη αλληλεγγύη, περισσσότερο αμοιβαίο ενδιαφέρον. Αυτό όσο κι αν φαίνεται περίεργο δεν μπορεί να συμβεί χωρίς οικονομικές αλλαγές. Οσο υιοθετούμε την νεοφιλελεύθερη οικονομία και το πρόταγμα είναι τα κέρδη, καταλαβαίνετε ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για ένα άλλο τρόπο ζωής και για άλλες ανθρώπινες σχέσεις. Οι ανθρώπινες σχέσεις θα καθορίζονται από τα συμφέροντα, τις ιδιοτέλειες και τα κέρδη, όσο μιλάμε για το νεοφιλελεύθερο μοντέλο ανάπτυξης. Αυτό το νεοφιλελεύθερο μοντέλο ανάπτυξης είναι που διδάσκει τον συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Γιατί χωρίς κατανάλωση ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός δεν μπορεί να υπάρξει».

Σταμάτησε ο Δήμος Χανίων την χρηματοδότηση
Το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας ξεκίνησε στα Χανιά με τη στήριξη της προηγούμενης δημοτικής αρχής (Σκουλάκη). Οπως σημειώνει ο κ. Ζαφειρίδης, «η νέα δημοτική αρχή σταμάτησε να μας χρηματοδοτεί. Επί δημαρχίας Σκουλάκη ο Δήμος συμμετείχε συμβολικά».

Αυτοδιαχείριση
«Δεν έχει σημασία ποια ουσία χρησιμοποιείς, πόσο συχνά και με ποιον τρόπο. Αν νιώθεις ότι χρειάζεσαι βοήθεια ίσως μπορούμε να σε βοηθήσουμε!».
Με αυτό το σκεπτικό και με βάση την ιδέα της αυτοδιαχείρισης συνεχίζεται με επιτυχία τα τελευταία χρόνια σε Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Χανιά και Σητεία το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας του  τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τη χρηματοδότηση του υπουργείου Υγείας και τη συνεργασία του ΟΚΑΝΑ.
Οπως αναφέρεται σε απολογισμό του 2016 για τα Χανιά, μια από τις πρώτες δράσεις του Προγράμματος Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης στα Χανιά ήταν η οργάνωση και πραγματοποίηση εξορμήσεων σε κεντρικά σημεία της πόλης τα οποία αποτελούν χώρους συνάντησης ανθρώπων με πρόβλημα εξάρτησης, αξιοποιώντας της μακρόχρονη εμπειρία του προγράμματος στη Θεσσαλονίκη. Κατά το 2016 πραγματοποιήθηκαν 291 επαφές με 53 διαφορετικά άτομα. Από τα 53 διαφορετικά άτομα τα 42 παρακολουθούσαν πρόγραμμα υποστήριξης εξαρτημένων ενώ 11 άτομα δεν παρακολουθούσαν πρόγραμμα υποστήριξης. Από τα 11 άτομα που δεν παρακολουθούσαν οποιοδήποτε πρόγραμμα τα 5 προσήλθαν στο Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας και έλαβαν υπηρεσίες.
Η ιστοσελίδα του προγράμματος είναι: http://www.selfhelp.gr/
Η διεύθυνση στα Χανιά είναι: Γιαμπουδάκη 39 & Ρενιέρη. Ώρες Λειτουργίας: Δευτέρα έως Παρασκευή 09:00-20:00. Τηλέφωνο και Φαξ: 2821023432. Ηλ. Ταχυδρομείο: chania@ selfhelp.gr
Συντονιστής του Προγράμματος Προαγωγής Αυτοβοήθειας Χανίων είναι ο ψυχολόγος Msc, Ηλίας Χουλιάρας.

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.