(2011 ΕΓΧ 134’)
Δράμα, 4ο και τελευταίο μέρος της γνωστής τετραλογίας του σκηνοθέτη, βασισμένο στο ομότιτλο βιβλίο του Γιούρι Αράμποβ.
Φεστιβάλ Βενετίας 2011: Χρυσός Λέων και Οικουμενικό Βραβείο Κριτικής επιτροπής.
Σκην.: Αλεξάντερ Σοκούροφ. Μουσ.: Αλεξάντερ Ζλάμαλ. Ηθ.: Γιοχάνες Τσάιλερ, Χάνα Σιγκούλα, Αντουάν Μόνοτ Τζούνιορ.
Τελευταίο μέρος της τετραλογίας για τη φύση της εξουσίας. Η πρώτη ταινία, «Μολώχ», ήταν αφιερωμένη στον Χίτλερ, η δεύτερη «Ταύρος», στον Λένιν, η τρίτη «Ήλιος», στον Ιάπωνα αυτοκράτορα Χιροχίτο. «Ο Φάουστ, ο Λένιν, ο Χιροχίτο και ο Χίτλερ είναι ζωντανοί άνθρωποι και εμείς σε γνωστό βαθμό, γινόμαστε συνεργοί των έργων τους» λέει ο Σοκούροφ.
Ο σκηνοθέτης, ως συμπλήρωμα και αποκορύφωμα όλων των προηγούμενων ταινιών της τετραλογίας, αυτή τη φορά πλάθει ένα φιλοσοφικό σύμπαν, όπου οι κινηματογραφικές εικόνες προσθέτουν την αλληγορική τους διάσταση στο διάλογο ανάμεσα στα φυσικά, θνητά όρια, αλλά και το αχαλίνωτο ανθρώπινο πνεύμα.
Ελεύθερη απόδοση του πρώτου μέρους του έπους του Γκαίτε. Δεν πρόκειται για μια απλή κινηματογραφική διασκευή του μυθικού αυτού ποιήματος, αλλά για μία ανατρεπτική ερμηνεία του, αλά Σοκούροφ, που μάλλον παραπέμπει σε μια φιλοσοφική μελέτη των θεμάτων της τραγωδίας του.
Στην ταινία, ο Μεφιστοφελής δεν παρουσιάζεται ως μυθολογικό, αλλά ως ζωντανό πρόσωπο, υπαρκτός χαρακτήρας μετενσαρκωμένος στο ρόλο ενός ενεχυροδανειστή. Υπάρχει ο Θεός. Υπάρχει και ο άνθρωπος. Ο διάβολος λοιπόν δεν είναι θεατρική ή καλύτερα σκηνική επινόηση. Ο Φάουστ είναι ένας οραματιστής επιστήμονας του 19ου αιώνα, ένας επαναστάτης, ένας άνθρωπος του πνεύματος. Παραμένει όμως ‘άνθρωπος’ και για αυτό κουβαλά τις σαρκικές αδυναμίες: φιλοδοξία, απληστία, πόθο. Σύμφωνα με την ερμηνεία του Σοκούροφ, ο Δρ. Φάουστ συντάσσεται με το διάβολο επειδή έχει κουραστεί να μάχεται την Εκκλησία, η οποία κλείνει συνεχώς το στόμα της επιστήμης και εμποδίζει το έργο των ερευνητών. Ο Φάουστ κλείνει τη συμφωνία του με τον Άρχοντα του Σκότους, με την ελπίδα ενός πραγματικού Διαφωτισμού…
Ο Φάουστ δεν είναι ήρωας της λογοτεχνίας. Είναι ένας πραγματικός άνθρωπος με σάρκα και οστά. Η καινοτομία της κινηματογραφικής ερμηνείας του Σοκούροφ στηρίζεται στην εικασία του ότι: δεν είναι ο Διάβολος, αυτός που προτείνει την ανταλλαγή της ψυχής του Φάουστ, αλλά ο ίδιος ο δόκτορας που τον προσεγγίζει πρώτος.
Πού βρίσκονται τα σύνορα; Στην κόλαση ή στον παράδεισο; Στην ταινία τα όρια αυτά δεν υπάρχουν. Πόσο κοστίζει μια ψυχή; Τίποτε. Είναι τόσο εύκολο να πουληθεί. Το βέβαιο είναι ότι ο Γκαίτε και ο Φάουστ είναι κλειδιά του παγκόσμιου πολιτισμού, γιατί μιλούν για την αιώνια πιθανότητα του ανθρώπου να προδώσει, να χαθεί στο σκοτάδι. Και λένε επίσης πως δεν είναι πάντα η νίκη το τέλος της ιστορίας, μερικές φορές είναι και η ήττα. Αν δεν είχε υπάρξει ο Φάουστ, ενδεχομένως να μην είχε υπάρξει ο Ντοστογιέφσκι ή ο Πούσκιν. Χωρίς τον Φάουστ δεν θα υπήρχε λογοτεχνία… Χωρίς τη λογοτεχνία… το πιθανότερο είναι να μην υπήρχε ο κινηματογράφος…
Η τετραλογία του Σοκούροφ αποτελεί ένα εγκυκλοπαιδικό έργο για τους ανθρώπους της εξουσίας και για την εξευτελιστική επίδραση της εξουσίας.
VIDEO 
ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ
Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.