Γράφει ο ΙΩΑΚΕΙΜ ΓΡΥΣΠΟΛΑΚΗΣ*
Επιχειρώντας μια σύντομη αναδρομή στο πρόσφατο παρελθόν, θα πρέπει να θυμηθούμε τον νόμο 2083/92. Αυτός καθιέρωνε την αξιολόγηση των Πανεπιστημίων, τη μείωση της φοιτητικής συμμετοχής στα εκλεκτορικά σώματα εκλογής μονομελών οργάνων (πρυτάνεων, κοσμητόρων και προέδρων) και τους δύο προπτυχιακούς κύκλους σπουδών με υποχρεωτική ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου (τα δύο πρώτα χρόνια με τις βασικές επιστημονικές γνώσεις), πριν την είσοδο στον δεύτερο κύκλο των υπολοίπων δύο έως τεσσάρων ετών για την απόκτηση πτυχίου.
Δυστυχώς, ο λαϊκισμός και ο κομματισμός ακύρωσαν αυτή τη σημαντική πρωτοβουλία τον Δεκέμβριο 1993 με πρωταγωνιστή μάλιστα έναν πανεπιστημιακό και πρώην πρύτανη στον ρόλο του υπουργού Παιδείας.
Οι επόμενες προσπάθειες μεταρρύθμισης δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα, αφού η εμμονή στην κυριαρχία των κομματικών παρατάξεων υπερίσχυσε της λογικής. Αρκεί να θυμηθούμε την καταστροφική και αντιακαδημαϊκή διάταξη στον νόμο 3549/2007 για συμμετοχή των φοιτητών στην εκλογή πρύτανη, κοσμήτορα και προέδρου με 40%, ασχέτως του αριθμού φοιτητών που προσήρχοντο στην κάλπη (αν προσήρχετο ένας φοιτητής, η ψήφος του μετρούσε για 40%), αλλά και τη διαιώνιση της παραμονής στα Πανεπιστήμια φοιτητών που απείχαν από την εκπαιδευτική διαδικασία.
Δεδομένων των ανωτέρω, οι πρωτεργάτες της καταρράκωσης του κύρους των Πανεπιστημίων (από τα κόμματα εξουσίας, αλλά και την Αριστερά που ήταν απολύτως συμβιβασμένη με τον λαϊκισμό) θα έπρεπε να ασκήσουν δημοσίως την αυτοκριτική τους για την κομματικοποίηση που επέβαλαν και για την καταστροφική τους πολιτική στα Πανεπιστήμια. Τα τελευταία, αντί για πυλώνες οικονομικής, πολιτισμικής και τεχνολογικής ανάπτυξης της χώρας, μετατράπηκαν σε κομματικά φέουδα. Οι φωτεινές εξαιρέσεις επιφανών ερευνητών και διακεκριμένων ακαδημαϊκών μονάδων με διεθνείς διακρίσεις απλώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα.
Η συνέχεια ήταν καταστροφική με την εμφύτευση δήθεν πανεπιστημιακών μονάδων και παραρτημάτων των Τ.Ε.Ι. σε κάθε πόλη και κωμόπολη (76 συνολικά), εφευρίσκοντας εξωτικά γνωστικά αντικείμενα και καθηγητοποιώντας άτομα χωρίς επιστημονικά προσόντα και, κατά συνέπεια, υποβαθμίζοντας τις ανώτατες σπουδές. Η καταστροφική αυτή πολιτική στέρησε την κοινωνία μας από στελέχη στα «ταπεινά» επαγγέλματα, αφού το 95% των απολυομένων από το Λύκειο εισήρχετο στα 40 Α.Ε.Ι. της χώρας.
Το αποτέλεσμα το βιώνουμε σήμερα με τις χιλιάδες αποφοίτων των Πανεπιστημίων και των Τ.Ε.Ι., οι οποίοι υποχρεώνονται να ξενιτευτούν για να βρουν εργασία στη χώρα μας. Την ίδια στιγμή η αγροτική γη παραμένει χέρσα και ακαλλιέργητη με αποτέλεσμα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια να έχουμε δαπανήσει 63 δισ. ευρώ μόνο για εισαγωγή αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων.
Η ψήφιση από τα 5/6 της Βουλής του νόμου 4009/2011 για την αναβάθμιση των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων δίνει τη δυνατότητα της αποκατάστασης της αξιοκρατίας στη διοίκηση των Ιδρυμάτων, του κοινωνικού ελέγχου, της σύνδεσης των Α.Ε.Ι. με τους παραγωγικούς και κοινωνικούς εταίρους και της εκπαίδευσης στελεχών για την ανόρθωση της χώρας μας. Αποτελέσματα ενός φαύλου συστήματος, που επικρατούσε στα Ιδρύματα και που τα υποχρέωνε σε αποξένωση από τους παραγωγικούς φορείς, είναι και η σημερινή φθίνουσα πορεία της οικονομίας, η έλλειψη παραγωγής αγαθών και τεχνολογικών προϊόντων, με την επακόλουθη αθρόα εισαγωγή αγαθών πρώτης ανάγκης και η μεγάλη ανεργία στους νέους αποφοίτους των Α.Ε.Ι.
ΘΕΜΕΛΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
Είναι αδιανόητο, εν μέσω μιας πρωτοφανούς κρίσης, οι ηγεσίες πολλών Πανεπιστημίων μας να αρνούνται πεισματικά την εφαρμογή ενός νόμου, που θέτει τα θεμέλια για μια προσπάθεια αποκατάστασης των στρεβλώσεων του παρελθόντος, που επέβαλε η πλειοψηφία των πολιτικών μας και που ήθελαν τα πανεπιστήμια κομματικά φέουδα και δεξαμενές οπαδών και στελεχών όλων των κομμάτων. Είναι ανεπίτρεπτο και καταστροφικό οι ηγεσίες των Πανεπιστημίων να εφευρίσκουν προσκόμματα και απίθανες αιτιολογίες για να μην πράξουν το καθήκον τους, που απορρέει από το Σύνταγμα για εφαρμογή του νόμου 4009/2011. Με την άρνησή τους να πράξουν το καθήκον τους παραδίδουν τα χείριστα μαθήματα στους φοιτητές, διδάσκοντάς τους ότι οι νόμοι είναι εδώ για να μην εφαρμόζονται και ότι η κοινωνία είναι υποχρεωμένη να συντηρεί δομές που δεν αποδίδουν.
Ποιος θα μπορέσει να επιχειρηματολογήσει για την αναγκαιότητα της λειτουργίας 40 Α.Ε.Ι. σε 76 πόλεις και κωμοπόλεις με 512 Τμήματα, πολλά εκ των οποίων στερούνται φοιτητών, ενώ η Πολιτεία δαπανά τεράστια ποσά για να τα συντηρεί; Ποιος θα δυνηθεί να μας πείσει ότι η Πολιτεία θα πρέπει να συνεχίσει να ανέχεται την παραμονή στα Ιδρύματα νέων ανθρώπων που δεν συμμετέχουν στην εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά συνεχίζουν να προφασίζονται ότι φοιτούν; Ποιος θα συνεχίσει να προφασίζεται ότι τα Πανεπιστήμια θα πρέπει να παραμένουν αποξενωμένα από τις παραγωγικές μονάδες που λειτουργούν και που καλούνται να προσφέρουν εργασία στους αποφοίτους τους; Τέλος, ποιος θα μπορέσει να εξηγήσει στους μισθωτούς και στους επαγγελματίες ότι θα πρέπει να πληρώνουν από το υστέρημά τους και από χρήματα που δανείζεται η Πολιτεία για να λειτουργούν ακαδημαϊκές μονάδες που δεν συμβάλλουν στο εθνικό προϊόν; Σε ποια χώρα του κόσμου άκουσαν ότι τα Πανεπιστήμια και ιδιαίτερα τα πολυτεχνεία και τα Τ.Ε.Ι., θα πρέπει, χάριν μιας δήθεν ιδεολογικής καθαρότητας, να παραμένουν αποξενωμένα από τις επιχειρήσεις και τις παραγωγικές μονάδες, οι οποίες περιμένουν από την επιστήμη και την τεχνολογία να εκσυγχρονίσουν την παραγωγή τους, να αναπτύξουν νέα τεχνολογικά προϊόντα, να αρχίσουν τις εξαγωγές και να απασχολήσουν νέους επιστήμονες, τεχνίτες και εργάτες;
ΝΑ ΤΥΧΕΙ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗΣ
Σήμερα, η επιμονή της ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας και της κυβέρνησης στο σύνολό της για αλλαγή πορείας και εκσυγχρονισμό των Πανεπιστημίων θα πρέπει να τύχει ευρείας συναίνεσης, αφού ωφελείται η κοινωνία και το μέλλον της χώρας μας, δηλαδή οι νέοι άνθρωποι. Στόχος είναι να επανέλθει η αξιοκρατία στα ελληνικά Πανεπιστήμια, να αποβληθούν επιτέλους οι κομματικοί μηχανισμοί και να ουσιαστικοποιηθούν οι σπουδές. Αν μάλιστα ακολουθήσει και η κατάργηση Τμημάτων και Ιδρυμάτων, τα οποία παρασιτούν και υποδύονται ότι προσφέρουν Ανώτατη Παιδεία, τότε μπορούμε να ελπίζουμε ότι σε λίγα χρόνια θα δούμε τα Πανεπιστήμια και τα Τ.Ε.Ι. να μετατρέπονται σε πυλώνες ανάπτυξης κοινωνικής, πολιτισμικής και οικονομικής για την ταλαίπωρη χώρα μας. Ας αναλογιστούμε, λοιπόν, όλοι και πρωτίστως οι ηγεσίες των Πανεπιστημίων, ότι προσφέρουμε τις χείριστες των υπηρεσιών στην πατρίδα μας με τη συντήρηση ενός αποδεδειγμένα αποτυχημένου συστήματος οργάνωσης των Πανεπιστημίων μας και ας πράξουμε το καθήκον μας. Ας αξιοποιήσουμε με τον βέλτιστο τρόπο τους πόρους που μπορεί να μας προσφέρει σήμερα η καταχρεωμένη οικονομία μας. Τότε και μόνον τότε θα έχουμε βάλει ένα θετικό λιθαράκι στο κεφάλαιο της αναγέννησης της χώρας από τις στάχτες.
* Καθηγητής και πρώην πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης
VIDEO 
ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ
Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.