Κύριε διευθυντά,
Το Πολυτεχνείο Κρήτης έχει στην κυριότητά του το διατηρητέο κτήριο της 5ης Μεραρχίας με την περίφημη πλατεία στο ύψωμα του Καστελλιού, που δεσπόζει της παλιάς πόλης των Χανίων. Το συνολικό εμβαδόν της μελέτης αποκατάστασης του κτηρίου ανέρχεται στα 2.093 τ.μ. Το κτήριο αυτό είναι σημαντικό για την πόλη τόσο για την ιστορία του όσο και για την πολεοδομική και αρχιτεκτονική του ταυτότητα. Κτίστηκε κατά το 1869 - 70 επί Μουσταφά πασά, στη βορειοδυτική πλευρά του λόφου του Καστελλιού, στον χώρο όπου από την περίοδο της Ενετοκρατίας μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα υπήρχε το Διοικητικό Κέντρο. Στέγασε το πρώτο Διοικητήριο της Κρητικής Πολιτείας (1898 - 1910) και στη συνέχεια τις Διοικητικές και Αστυνομικές Υπηρεσίες της πόλης. Χρησιμοποιήθηκε ως έδρα της 5ης Μεραρχίας Στρατού ως το 1985, οπότε αγοράσθηκε από το Πολυτεχνείο Κρήτης. Πρόκειται για διώροφο κτήριο με εσωτερικό αίθριο και υπόγειο και μήκος πλευρών 26 μ. επί 31 μ. περίπου. Μαζί με τα γειτνιάζοντα κτήρια των Στρατώνων και των Φυλακών, τα οποία επίσης ανήκουν στο Πολυτεχνείο Κρήτης, αποτελεί ένα σύνολο που χαρακτηρίζει την εικόνα του λόφου του Καστελλιού από την πλευρά του ενετικού λιμανιού.
Τα τελευταία κτήρια στεγάζουν σήμερα τη Διοίκηση (Φυλακές) και την Πρυτανεία (Στρατώνες) του Ιδρύματος. Θα πρέπει να τονιστεί η σπουδαιότητα της άμεσης γειτνίασης με το Μεγάλο Αρσενάλι, το οποίο αποκαταστάθηκε το 2000, διαθέτει συνεδριακούς και εκθεσιακούς χώρους και στεγάζει το Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου. Η βόρειος πλευρά της πλατείας μπροστά από το κτήριο της Μεραρχίας ορίζεται από το τείχος και τα ερείπια του παλιού Διοικητηρίου, που πυρπολήθηκε το 1897, ενώ το κτήριο της Μεραρχίας είναι ένα διατηρητέο μνημείο (Υπ. Απ. 6478/26-7-65, ΦΕΚ 523/Β/16-8-65). Σημειωτέον ότι, βάσει της μελέτης του γραφείου του αρχιτέκτονα Αντώνη Νουκάκη, η πλατεία στη βόρεια πλευρά του κτηρίου, η οποία ανήκει εξ ολοκλήρου στο Πολυτεχνείο Κρήτης, αποκαθίσταται και διαμορφώνεται, ώστε να αναδείξει το κτήριο και να αξιοποιήσει τη μοναδική θέα.
Για την επίτευξη του στόχου της αποκατάστασης και επαναχρησιμοποίησης αυτού του μνημείου, έχουν ακολουθηθεί τα εξής βήματα από το 2001 έως σήμερα:
Το 2001 αρχίζει η διαδικασία εκπόνησης του Κτηριολογικού Προγράμματος μετά από συνεχείς επαφές του υπογράφοντος, με την ιδιότητα του αρμόδιου αντιπρύτανη για θέματα Ανάπτυξης και της τότε διευθύντριας των Τεχνικών Υπηρεσιών με την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, αφού στόχος μας ήταν η στέγαση σε αυτό της υπό ίδρυση Σχολής Καλών Τεχνών
Με το υπ? αρ. πρωτ. 51423/ΣΤ1/20-5-2002 έγγραφο του Υπουργείου Παιδείας εγκρίνεται το Κτηριολογικό Πρόγραμμα, απαραίτητη προϋπόθεση συνέχισης της μελέτης.
Με την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού υπ? αρ. πρωτ. ΥΠΠΟ/ΔΑΒΜΜ/69183/317π.ε./10-3-2004 το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο εγκρίνει τη μελέτη αποκατάστασης.
Η οριστική μελέτη και οι μελέτες εφαρμογής εκπονούνται από το Γραφείο Α. Νουκάκη με κόστος περίπου 650.000 ευρώ.?
Μετά από αίτημα και επίμονες προσπάθειες του υπογράφοντος με την ιδιότητα του πρύτανη (έγγραφα αιτήματα υπ? αρ. πρωτ. 2962/14-3-2007 και 4694/19-6-2009), το Υπουργείο Παιδείας εγκρίνει τη δημοπράτηση του έργου με προϋπολογισμό 4.500.000?ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α., με το υπ? αρ. πρωτ. 105746/ΣΤ1/2-9-2009 έγγραφό του.
Η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Ιδρύματος επικαιροποιεί τα τεύχη δημοπράτησης και η Σύγκλητος στη συνεδρίαση 285/18-9-2009 εγκρίνει τα τεύχη δημοπράτησης του έργου.
Η Σύγκλητος στη συνεδρίαση 293/29-1-2010 εγκρίνει τον τροποποιημένο προϋπολογισμό στο ποσό των 4.999.999,63 ευρώ και δίνει εντολή δημοπράτησης του έργου της αποκατάστασης του κτηρίου της 5ης Μεραρχίας.
Η δημοπράτηση προσελκύει πολλές εργοληπτικές εταιρείες και η Επιτροπή Διαγωνισμού ανακηρύσσει τον Ιούνιο 2010 μειοδότρια εταιρεία, η οποία προσέφερε έκπτωση 47,01%, ήτοι προσφορά 2.003.715,83 ευρώ πλέον Φ.Π.Α.
Η Σύγκλητος στη συνεδρίαση 305/16-7-2010 επικυρώνει το αποτέλεσμα της δημοπράτησης και δίνει εντολή αποστολής της σύμβασης στο Ελεγκτικό Συνέδριο και στη συνέχεια υπογραφή της σύμβασης.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο του Κράτους (Ε.Σ.) με την απόφαση 487/2010, η οποία κοινοποιήθηκε στο Πολυτεχνείο Κρήτης με το έγγραφο 62948/28-12-2010, εγκρίνει την υπογραφή σύμβασης και την εκτέλεση του έργου.
Στις 13-1-2011 έληξε η προθεσμία για την υποβολή ενδεχόμενων ενστάσεων ενώπιον του VI Τμήματος του Ε.Σ. και θα έπρεπε, σύμφωνα με την απόφαση της Συγκλήτου 305/16-7-2010, να υπογραφεί η σύμβαση και να εγκατασταθεί ο εργολάβος, προκειμένου να εκτελεσθεί το έργο.
Είναι σαφές ότι η αποκατάσταση του μνημείου αυτού και η επαναχρησιμοποίησή του δεν αφορά μόνο το Πολυτεχνείο Κρήτης. Αφορά τη χανιώτικη, αλλά και την κρητική κοινωνία στο σύνολό της, λόγω της συμβολικής, ιστορικής και αισθητικής σημασίας του μνημείου. Η διαδικασία διήρκεσε εννέα χρόνια και έφθασε στο κρίσιμο σημείο της εγκατάστασης του εργολάβου. Η ενδεχόμενη ολιγωρία, λόγω της παράνομης κατάληψης του κτηρίου από τη ROSA NERA, μπορεί να αποβεί μοιραία, αφού η ματαίωση του έργου θα έχει ως συνέπεια την απώλεια της ευκαιρίας για αποκατάσταση του μνημείου, την απώλεια της πίστωσης και την απαξίωση των τευχών δημοπράτησης με απρόβλεπτες συνέπειες και την ενδεχόμενη κατάρρευση μέρους ή όλου του μνημείου. Η αποκατάστασή του, εκτός των άλλων, θα φέρει και την πόλη των Χανίων εγγύτερα στον στόχο της για ένταξη της παλιάς πόλης στο αρχείο των μνημείων της παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Η ευθύνη πλέον έχει περάσει στα χέρια της σημερινής ηγεσίας του Ιδρύματος, που συμπίπτει με εκείνη επί των ημερών της οποίας (Ιούνιος 2004) πραγματοποιήθηκε η κατάληψη από ομάδα αντιεξουσιαστών και μεταναστών, προκαλώντας σωρεία σοβαρότατων προβλημάτων τόσο στο Πολυτεχνείο Κρήτης όσο και στην ίδια την κοινωνία της παλιάς πόλης των Χανίων. Τη σπουδαιότητα της ολοκλήρωσης του έργου την ανέφερα, εξάλλου, σε ανύποπτο χρόνο σε δημοσίευμα στα 'Χανιώτικα νέα' στις 13-9-2010.
Ιωακείμ Γρυσπολάκης
Καθηγητής και τέως πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης
VIDEO 
ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ
Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.