Μουσείο Τυπογραφείας

ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΙΠΤΕΡΟ?

Ο μεταναστευτικός Τύπος στην Ελλάδα

Της ΣΟΦΙΑΣ ΑΡΑΒΟΠΟΥΛΟΥ
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Τους συνδέουν με την πατρίδα τους, τους συνδέουν με την κοινωνία, στην οποία ζούν, τους συνδέουν μεταξύ τους. Είναι τα πολύχρωμα φύλλα, που κρέμονται γύρω από το περίπτερο του Μπαλακόπουλου στην Ομόνοια, την «καρδιά» της Αθήνας, το οικείο «πεδίο» το αλλοδαπών προσφύγων, όπου μπορεί κανείς να βρει όλο τον μεταναστευτικό Τύπο.
Από εκεί ξεκίνησε το ΑΠΕ-ΜΠΕ για να εντοπίσει τον «μίτο» του μεταναστευτικού Τύπου στην Ελλάδα, τον «κρίκο» που δίνει οξυγόνο στην «παθογένεια» του μετανάστη, του αναγκασμένου να προσαρμοστεί σε μία διαφορετική πραγματικότητα, πολλές φορές δυσνόητη, όπου η κοινωνική ενσωμάτωση είναι ζητούμενο αλλά και απώθηση και ανάγκη και φόβος.
Το σταθερό ραντεβού των μεταναστών, που ήρθαν από κάθε γωνιά της γης και ζουν τις τελευταίες δεκαετίες στην Ελλάδα, είναι στο ειδικό περίπτερο, που φέρνει τις εφημερίδες τους. Από εδώ ξεκινά η μέρα, η συζήτηση. Στην Αθήνα, ή τη Θεσσαλονίκη, σε επαρχιακές πόλεις, ακόμη και στα μεγαλύτερα νησιά, υπάρχει ένα περίπτερο, που θα τους συνδέσει με τη μητρική τους γλώσσα, τις νομικές τους ανάγκες και τους ομοεθνείς τους.
Την ιδέα της έκδοσης εφημερίδας για τις κοινότητες των μεταναστών έκαναν πραγματικότητα αρκετοί, είτε Έλληνες που είχαν ήδη σχέση με τον ευρύτερο εκδοτικό χώρο, είτε αλλοδαποί που διέβλεψαν μέσα από τη εισροή μεταναστευτικών κυμάτων τη διέξοδο μιας επικερδούς επιχείρησης.
Οι εκδΟτες
Ο πιο γνωστός εκδότης, με τέσσερις εφημερίδες στη δραστηριότητά του, είναι ο Θεόδωρος Μπενάκης. Ξεκίνησε αγοράζοντας και νομιμοποιώντας την πολωνική Κούριερ Ατενιέσκι το 1996. Έναν χρόνο αργότερα δημιούργησε την αλβανική Gazeta e Athines, το 2000 τη ρωσική ΟΜΟΝΙΑ και το 2003 τη φιλιππινέζικη BALITA. Η κυκλοφορία των συγκεκριμένων φύλλων φτάνει συνολικά τα 14.000, με τη ρωσική εφημερίδα και την αλβανική να έχουν την πρωτοκαθεδρία με 4.500 φύλλα εκάστη.
Εφημερίδες που, όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Μπενάκης, διαθέτουν ξεχωριστή σύνταξη με επαγγελματίες δημοσιογράφους στη μητρική τους γλώσσα και ανεξάρτητη ύλη ανάλογα με την κοινότητα των μεταναστών και τις ανάγκες τους. Βαρύτητα στην ελληνική ειδησεογραφία δίνουν περισσότερο οι Αλβανοί και οι Πολωνοί, καθώς είναι αυτοί οι περισσότερο ενσωματωμένοι στην ελληνική κοινωνία, σε αντίθεση με τους Φιλιππινέζους και τους ρωσόφωνους, που θέλουν περισσότερες ειδήσεις από την πατρίδα τους. Ειδικά οι Φιλιππινέζοι -τόσο αυτοί που νομιμοποιήθηκαν ως πληρώματα των ναυτιλιακών εταιρειών (περίπου 25.000 στις αρχές της δεκαετίας του ?80), όσο και εκείνοι που ήρθαν ως οικονομικοί μετανάστες, νόμιμα ή παράνομα και είναι σήμερα νομιμοποιημένοι (35.000)- είναι αυτοί που δεν έχουν εστίες, ώστε να διαθέτουν δορυφορική τηλεόραση και ως εκ τούτου, η μόνη επαφή με την πατρίδα τους είναι η εφημερίδα.
Ο δεύτερος εκδότης είναι ο Δημήτρης Κατσουράκης, ο οποίος βρίσκεται από το 1979 στον χώρο των εκδόσεων και αποφάσισε προ τριετίας να επενδύσει στην αλβανική κοινότητα, κοινότητα -κατά τη γνώμη του- με έντονη την επιθυμία της ενσωμάτωσης και κατά συνέπεια, «εν δυνάμει κόσμος που θα ήθελε να ενημερωθεί σωστά από μία σοβαρή προσπάθεια». Έτσι γεννήθηκε η εβδομαδιαία ALBANIA PRESS. Είναι η μόνη εφημερίδα με τα χαρακτηριστικά του ελληνικού Τύπου, τόσο σε όγκο -56 σελίδες συν 24 show biz και με ένθετο το μηνιαίο γυναικείο περιοδικό «Albadonna»- που παράγεται από συντακτική ομάδα οκτώ δημοσιογράφων και έξι συνεργατών εξωτερικού, όσο και σε τιμή (2 ευρώ) και κυκλοφορία 20.000 έως 30.000 φύλλα, εκ των οποίων το 1/3 στην Αθήνα. Οι Αλβανοί, εξάλλου, όπως λέει ο κ. Κατσουράκης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ελέγχουν το 60% των σημείων πώλησης των μεταναστευτικών εφημερίδων καθώς είναι αυτοί, που «δουλεύουν» περίπτερα και ψιλικατζίδικα, δουλειές που απαιτούν πολύωρη απασχόληση.
«Θεσμό» στον χώρο αποτελεί η ρωσική εφημερίδα ΜΚ-Αθηναϊκός Κούριερ, κυκλοφορίας 8.000 έως 9.500 φύλλων, την οποία εκδίδουν τα τελευταία 15 χρόνια οι Πόντιοι αδελφοί από το Βλαντικαφκάς της Οσετίας, Θεόδωρος και Κωνσταντίνος Ιγνατιάδης, σε συνεργασία με τη ρωσική εφημερίδα «Μοσκόφσκι Κομσομόλετς». Αυτό το φύλλο είναι το πρώτο, σε ζήτηση, στο περίπτερο της Ομόνοιας. Απευθύνεται στους ρωσόφωνους μετανάστες, που ανέρχονται σε περίπου 300.000, εκ των οποίων οι Ρώσοι αποτελούν τα 2/3, με τους μισούς να είναι ποντιακής καταγωγής. Οι υπόλοιποι είναι Ουκρανοί, Μολδαβοί και μία μικρότερη ομάδα από τις Βαλτικές χώρες.
«Οικογενειακή υπόθεση» θα αποκαλούσε κανείς τη βουλγαρική «Βουλγαρία Σήμερα» της Νικολίνας Καντίσκα, που εκδίδεται με τη βοήθεια λίγων εξωτερικών συνεργατών στην Αθήνα, τα τελευταία 11 χρόνια και η κυκλοφορία της φτάνει τα 3.000 φύλλα. Είναι μικρή σε μέγεθος και εκτός από μία βασική πολιτική ειδησεογραφία των δύο χωρών προσφέρει κυρίως ενημέρωση και πληροφορίες για νομικά θέματα, που ενδιαφέρουν τους οικονομικούς μετανάστες, αλλά και αγγελίες για εξεύρεση εργασίας στα 150.000-200.000 μέλη της βουλγαρικής κοινότητας. Τα μέλη της συγκεκριμένης κοινότητας, όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η εκδότρια, «πλήττονται δριμύτατα από την ελληνική οικονομική κρίση με αποτέλεσμα να εκδηλώνουν έντονη τάση φυγής, οι μεγαλύτεροι προς τη Βουλγαρία και οι νεότεροι προς άλλες χώρες της ΕΕ, όπως η Βρετανία».
Απόφοιτος Πολυτεχνείου στην Αίγυπτο, ο Αμπού Ελκασέμ από το Ασουάν έγινε -πριν από 13 χρόνια- αρχισυντάκτης της 15μερης αραβικής εφημερίδας «Πανοράμα», με κυκλοφορία 2.000 φύλλα. Απευθύνεται σε όλους τους αραβόφωνους, κυρίως τις μεγαλύτερες κοινότητες των Αιγυπτίων, Σύρων και Ιρακινών αλλά και Μαροκινών, Τυνήσιων, Σομαλών, Λιβανέζων και Παλαιστινίων, που ζουν στην Ελλάδα. Με μία 3μελή σύνταξη, στις 12 σελίδες σε βαρύ ιλουστρέ χαρτί και χρώμα, το «Πανοράμα» εκτός από βασική πολιτική ειδησεογραφία προσφέρει ενημέρωση νομικού χαρακτήρα για τους μετανάστες και αγγελίες.
Οι πηγΕς εσΟδων
Κοινός παρονομαστής, ως προς την κερδοφορία, για όλες τις ξενόγλωσσες εφημερίδες, που εκδίδονται στην Ελλάδα, εκτός από το αντίτιμο των πωλήσεων, ήταν και είναι οι διαφημίσεις. Όπως σημειώνει ο κ. Μπεχράκης, έως πριν μία διετία βασική πηγή εσόδων αποτελούσαν οι Τράπεζες, που, ωστόσο, τώρα έχουν συρρικνωθεί. Παραμένουν, ως πελάτες, οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας και μεταφοράς χρημάτων καθώς και διάφορες κατηγορίες επαγγελματιών, όπως γιατροί και δικηγόροι, εστιατόρια και σούπερ μάρκετ αλλοδαπών.
Η οικονομική κρίση και στην Ελλάδα, πάντως -σημειώνουν όλοι οι εκδότες των ξένων εφημερίδων- πλήττει έντονα τους μετανάστες και ειδικότερα ορισμένες εθνότητες, τα μέλη των οποίων εργάζονται σε κλάδους, που «ματώνουν», όπως ο οικοδομικός. Ιδιαίτερα οι ρωσόφωνοι αναζητούν έξοδο, είτε προς την ελληνική επαρχία, είτε προς χώρες της ΕΕ, που βάλλονται λιγότερο από την κρίση.

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.