Μουσείο Τυπογραφείας

Φυσικοί Υδροβιότοποι (2)

Φυσικά & οικολογικά…


Στείλτε μας να δημοσιεύσουμε τη συνταγή σας για παρασκευές και συντήρηση τροφίμων, σπιτικών καλλυντικών, συνταγές καλλωπισμού & ευεξίας, μεθόδους χειροτεχνίας, οικιακής οικονομίας, ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης προϊόντων στη διεύθυνση των ´Χανιώτικων νέων´ για την στήλη ´Τα Σπιτικά Μυστικά´ ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση lionoudakis@gmail.com. Ολες τις προηγούμενες δημοσιεύσεις της στήλης θα τις βρείτε στην ιστοσελίδα www.geoponikiagora.gr και στη σελίδα Facebook: Tα Σπιτικά Μυστικά.

Επιμέλεια:
ΛΙΟΝΟΥΔΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ,
Γεωπόνος Γ.Π.Α.
Ερευνα: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΦΟΝΙΑ, Τεχν. Γεωπόνος

ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΩΝ ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ
Τα οικοσυστήματα των υγροτόπων επιτελούν πολλαπλές λειτουργίες, ενώ η γνώση των λειτουργιών ενός υγροτόπου είναι σημαντική, αφού οι λειτουργίες προσδιορίζουν τις αξίες τους για τον άνθρωπο και θέτουν τα πλαίσια για τη σωστή διαχείριση.
Εμπλουτισμός των υπόγειων υδροφόρων στρωμάτων
Η κάθετη ή και οριζόντια κίνηση του νερού προς τον υδροφορέα προκαλεί εμπλουτισμό. Οι παράγοντες που επηρεάζουν τον εμπλουτισμό είναι οι φυσικές ιδιότητες του εδάφους και του γεωλογικού υποβάθρου (διηθητικότητα, διαπερατότητα) του υγροτόπου, το κλίμα, τα γνωρίσματα της λεκάνης απορροής, οι χρήσεις γης κ.λπ. Οι παράκτιοι υγρότοποι γλυκών νερών είναι ιδιαίτερα σημαντικοί ιδίως όταν ασκείται υπεράντληση από μεγάλα βάθη. Aυτό οδηγεί στην αλάτωση των υδροφορέων, μια κατάσταση που δύσκολα αντιστρέφεται.
Μείωση πλημμυρικών φαινομένων
Οι υγρότοποι σε μια περιοχή μπορούν να μειώσουν τις πλημμύρες είτε μειώνοντας τον συνολικό όγκο του νερού είτε καθιστώντας την πλημμύρα λιγότερο ορμητική. Αποθηκεύουν κάποια ποσότητα του νερού, μέρος της οποίας εξατμίζεται ή μπορεί να εισχωρήσει στο έδαφος ή μειώνουν την ορμή τους με την περιβάλλουσα φυσική βλάστηση.
Παγίδευση ιζημάτων και άλλων ουσιών
Οταν υπάρχει πυκνή βλάστηση υποβοηθείται η καθίζηση των φερτών υλικών που μπορεί να επηρεάζουν εάν αποτελούν θρεπτικά υλικά. Το υλικό που παρασύρει το νερό μπορεί να είναι και ανθρωπογενές όπως χημικές ουσίες, απόβλητα βιομηχανιών και λύματα οικισμών τα οποία αποτίθενται και κατακρατούνται στον υδροβιότοπο.
Αποθήκευση και ελευθέρωση θερμότητας
Οι ιδιότητες του νερού όπως μεγάλη ειδική θερμότητα και θερμική αγωγιμότητα, καθιστούν τους ωκεανούς και τις βαθιές λίμνες και λιγότερο τις ρηχές λίμνες και τα έλη, αποθήκες θερμότητας, διότι τη θερμή περίοδο του έτους αποθηκεύουν θερμότητα και την ελευθερώνουν τον χειμώνα. Αποτέλεσμα είναι οι μικρές διαφορές στη θερμοκρασία του αέρα χειμώνα – καλοκαιριού και μέρας – νύχτας σε περιοχές κοντά σε υγρό στοιχείο.
Απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα
Ενα μέρος διοξειδίου του άνθρακα δεσμεύεται στην ατμόσφαιρα και έτσι ρυθμίζει το κλίμα καθώς αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, αυξάνει τη θερμοκρασία της γης. Οι υδάτινες μάζες μπορούν να απορροφήσουν μεγάλη ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, ενώ οι υδρόβιοι αυτότροφοι οργανισμοί και τα ιζήματα δεσμεύουν ένα μέρος της ποσότητας αυτής.
Στήριξη τροφικών πλεγμάτων
Οι αυτότροφοι φυτικοί οργανισμοί που ζουν στους υγρότοπους, όπως μικροσκοπικά φύκη (φυτοπλαγκτόν), αλλά και τα ανώτερα φυτά αποτελούν τους παραγωγούς του οικοσυστήματος. Τα τροφικά πλέγματα που στηρίζουν τους υγροτόπους είναι πολύπλοκα και πολλές φορές έχει κάποια ενεργειακή διασύνδεση με άλλα υγροτοπικά οικοσυστήματα, όπως για παράδειγμα τα μεταναστευτικά πουλιά που συνδέουν τα τροφικά πλέγματα υγροτόπων που απέχουν μεταξύ τους χιλιάδες χιλιόμετρα. Στους υδροβιότοπους φωλιάζουν ή και βρίσκουν τροφή ή και φωλιάζουν πολλά είδη πουλιών. Επίσης αποτελούν σημεία συγκέντρωσης, ανεφοδιασμού ή ξεκούρασης κατά τις μετακινήσεις των μεταναστευτικών πουλιών από τη Β. Ευρώπη στις χώρες του Νότου. Επιπλέον μπορεί να είναι και χώροι ξεχειμωνιάσματος, όπως συμβαίνει με τις χήνες, τις πάπιες και τα άλλα υδρόβια πουλιά τις Β. Ευρώπης.

ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Ενας σημαντικός περιβαλλοντικός πόρος της Ελλάδας καθώς και τμήμα των οικοσυστημάτων αποτελούν οι υγρότοποι. Η χώρα μας έχει περισσότερους από 400 μικρούς και μεγάλους υγροτόπους συνολικού εμβαδού πάνω από 2 εκατομμύρια στρέμματα. Η Ελλάδα από το 1920 μέχρι σήμερα έχει χάσει περίπου το 60% των υγροτόπων της λόγω αποξηράνσεων. Οι 11 μεγαλύτεροι, διεθνούς σημασίας και προστατευμένοι από την συνθήκη Ramsar υγρότοποι της Ελλάδας είναι:
• Λιμνοθάλασσα Κοτύχι και Δάσος Στροφυλιάς
• Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου
• Αμβρακικός Κόλπος
• Λίμνη Μικρή Πρέσπα (επίσης και Εθνικός Δρυμός)
• Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα και Αλυκή Κίτρους
• Λίμνες Κορώνεια και Βόλβη
• Δέλτα Νέστου
• Λίμνη Βιστονίδα, Λιμνοθάλασσα Πόρτο Λάγος
• Λίμνη Ισμαρίδα και Σύμπλεγμα λιμνοθαλασσών Θράκης
• Δέλτα Εβρου

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ
Η ανάγκη παραγωγής περισσότερων γεωργικών προιόντων οδήγησε στην αποξήρανση τεραστίων εκτάσεων ελών και στη μετατροπή τους εν συνεχεία σε αγρούς και σε φυτείες δασοπονικών ειδών. Εκτός από τους υγρότοπους που χάθηκαν οριστικά πολλοί άλλοι υποβαθμίστηκαν εξαιτίας της κατασκευής αρδευτικών έργων και της εισροής ρύπων (π.χ. απόβλητα στάβλων). Η ανάγκη για περισσότερη ενέργεια οδήγησε στην κατασκευή υδροηλεκτρικών έργων, η οποία επέφερε αλλοιώσεις στο φυσικό περιβάλλον των υγροβιοτόπων στους οποίους έγιναν τα έργα αυτά π.χ. ποτάμια. Ενας άλλος κίνδυνος που αντιμετωπίζουν οι υγροβιότοποι είναι η ρίψη σε αυτούς υγρών και στερεών αποβλήτων από βιομηχανίες και οικισμούς. Πέρα από τη ρύπανση, η επέκταση της βιομηχανίας, των πόλεων, των τουριστικών και εξοχικών οικιστικών μονάδων σε υγροτοπικές περιοχές, οδήγησε στην τελική αποξήρανσή τους. Από την άλλη οι αλιευτικές υδατοκαλλιεργητικές δραστηριότητες και το κυνήγι, δεν έχουν προκαλέσει μειώση των υγροτοπικών εκτάσεων. Παρόλα αυτά διάφορες ασύνετες ενέργειες όπως η εγκατάσταση εντατικών ιχθυοκαλλιεργειών σε ακατάλληλες τοποθεσίες, η παράνομη αλιεία κ.λπ. οδηγούν στην υποβάθμιση των υγροτόπων. Το βασικότερο αίτιο καταστροφής των υδροβιοτόπων είναι η άγνοια και η προσπάθεια για μακροπρόθεσμα μόνο οφέλη.

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.