Μουσείο Τυπογραφείας

Στη “σκιά” του Τσερνόμπιλ και τα αγριογούρουνα


Γράφει ο δρ Βαγγελης Α. ΜΠΟΥΡΜΠΟΣ, γεωπόνος, ερευνητής, οικοτοξικολόγος
Ωρα 01.23.40. 26 τ’ Απρίλη του 1986. Μεσούρανο της άνοιξης. Τότε, στον πυρηνικό αντιδραστήρα 4 στο Τσερνόμπιλ της Ουκρανίας, που σημαίνει αψιθιά, δινόταν η παράσταση της Αποκάλυψης του Ιωάννη: «…Και το όνομα του αστέρος είναι ΑΨΙΝΘΟΣ. Και έγινε το 1/3 των υδάτων σε άψινθο και πολλοί από τους ανθρώπους απέθαναν από τα ύδατα διότι επικράνθησαν…».
Τότε, η καρδιά της Ευρώπης σταμάτησε να χτυπάει. Ασύλληπτες ποσότητες ραδιενέργειας σάρωναν τη γηραιά ήπειρο από βορά σε νότο και από ανατολή σε δύση. Ραδιενέργεια 200 φορές ισχυρότερη από εκείνη στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι «ξεχύθηκε» σε μια έκταση 160.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Τότε, «τα μάτια των ανθρώπων έλαμπαν από αγωνία. Ενα κόκκινο σύννεφο πάνω από την επικράτεια του νερού, σαν ορυκτό θανάτου, ταξίδευε τα χνότα τους και τα σκόρπιζε στον αέρα. Εδώ κι εκεί, καμένες χορδές, σωροί από ζωές στοιβαγμένες στην καμπούρα της γης». Τότε, «ήταν τόσο αφύσικα κόκκινος ο ήλιος, που, αν τον κοιτούσες στα μάτια, θα τυφλωνόσουν… η σελήνη ήταν σαν ένα μαύρο σήμα, ένα πληγωμένο ζώο στον ουρανό με τα αφτιά τεντωμένα». Τότε, «…η ανθρωπότητα δεν χρειαζόταν να περιμένει άλλο. Η αρχαιότερη αλήθεια του κόσμου είναι η είδηση του τέλους του…».
Υπολογίζεται με κριτήρια, πέρα από σκοπιμότητες οικονομικών συμφερόντων, πως από το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνόμπιλ θα προσβληθούν 270.000 άνθρωποι από διάφορες μορφές καρκίνου και από αυτούς θα χάσουν τη ζωή τους 93.000 χωρίς να υπολογίζονται οι 35.000 χιλιάδες νεκροί κατά το ατύχημα. Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καρκίνου του Θυρεοειδούς εκτιμά πως χιλιάδες παιδιά στα επόμενα 30 χρόνια θα παρουσιάσουν καρκίνο του θυρεοειδούς. Ακόμα οι ανωμαλίες στα κόκαλα και στους ιστούς, οι διαταραχές του νευρικού συστήματος και των αισθητηρίων και του πεπτικού συστήματος αυξήθηκαν κατά 62%, 43% και 23% αντίστοιχα. Οι γενετικές μεταλλάξεις σε όλη την Ευρώπη θα είναι παρούσες σε πολλές γενεές ακόμα.
Στην Ελλάδα ο αριθμός των θανάτων θα είναι πολύ πιο πάνω από 4.000. Από το 1986 και μετά καταγράφηκαν 2,6 φορές περισσότερα κρούσματα λευχαιμίας. Στη Δυτική Μακεδονία, που τα οικονομικά συμφέροντα επέτρεψαν μέσα σε μια νύχτα την αύξηση των κατώτατων ορίων του Καισίου -137 (Cs-137) στο σιτάρι και στο γάλα, θερίζει στην κυριολεξία ο καρκίνος.
Δυστυχώς, ο Homo catanaloticus δεν λέει να πάρει «μαθήματα» από τα πυρηνικά «παθήματα». Δεν θέλει να παραδεχτεί πως τώρα, που τελειώνει η λανθάνουσα περίοδος της μόλυνσης, αρχίζουν να «παίζουν» τα «όργανα» του καρκίνου. Ξεχνάει πως η απειλή ενός πυρηνικού ολέθρου ελλοχεύει καθημερινά, αφού σε 38 χώρες του πλανήτη λειτουργούν 435 πυρηνικοί αντιδραστήρες, 28 είναι υπό κατασκευή, 64 προγραμματίζονται και 156 προτείνονται. Καλή ώρα το πρόσφατο πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας.
Δεν θυμάται, πως η διάρκεια ημιζωής του Καίσιου -137 είναι 30,17 χρόνια, που σημαίνει ότι θα περάσει ένας αιώνας και πλέον για να διασπαστεί. Ούτε, πως για να καταστεί ακίνδυνο το ραδιενεργό αυτό στοιχείο, πρέπει να περάσουν γύρω στα 600 χρόνια και ότι μετασχηματίζεται σε ευκολομεταφερόμενη σκόνη, που εύκολα αναμειγνύεται με το νερό, αν συνδυαστεί με χλωριούχα άλατα. Καμώνεται πως αγνοεί, ότι τα φυτά στα φτωχά σε ασβέστιο εδάφη προσροφούν στη θέση του το Καίσιο -137. Πως το ραδιενεργό αυτό στοιχείο στους ζωντανούς οργανισμούς μιμείται κατά τη διεργασία του μεταβολισμού το Κάλιο και το Φώσφορο. Πως μπορεί με τις διάφορες τροφές και το γάλα να εισέλθει στον οργανισμό και να διασπαρθεί ταχύτατα στους ιστούς και στα κόκαλα προκαλώντας διάφορες μορφές καρκίνου. Πως η διάσπασή του μέσα στον οργανισμό είναι πολύ βραδεία και αποτελεί για την ανθρώπινη υγεία μακροπρόθεσμα μεγάλη απειλή. Πράγματι στα 200 χρόνια το Καίσιο -137 μειώνεται στον οργανισμό μόνο κατά 1%.
Κοντεύει να περάσουν 27 ολόκληρα χρόνια και το πυρηνικό αυτό ατύχημα «σκιάζει» και τώρα την Ελλάδα. Το ραδιενεργά στοιχεία και ιδίως το Καίσιο -137 είναι ακόμα «φωλεμένο» στο έδαφος, στα υπόγεια νερά, στα φυτά και στα ζώα. Στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία και στη Θεσσαλία οι συγκεντρώσεις του Καισίου -137 στο έδαφος φτάνουν στα 65 χιλιομπεκερέλ στο τετραγωνικό μέτρο (Kbq/m2), όταν το ανοιχτό όριο επικινδυνότητας δεν πρέπει να ξεπερνά τα 5. Στα νερά στα Δαρδανέλια η συγκέντρωση του Καισίου -137 είναι 6 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Αιγαίου, που είναι με τη σειρά της 7 φορές υψηλότερη σε σχέση με το Ιόνιο πέλαγος. Ευτυχώς που η Κρήτη είναι «καθαρή» από το επάρατο αυτό ραδιενεργό στοιχείο.
Στη Βαλσέζια της Βορειοδυτικής Ιταλίας 27 αγριογούρουνα, έπαθλο κυνηγών, βρέθηκαν κατάφορτα από Καίσιο -137. Η συγκέντρωση του στοιχείου αυτού ξεπερνούσε κατά 10 φορές περίπου τα όρια ασφάλειας. Καταγράφηκε συγκέντρωση 5.621 μπεκερέλ στο κιλό (Bq/Kg) την ώρα που το όριο είναι μόνο 600. Το γεγονός αυτό ταρακούνησε τους Ιταλούς αρμόδιους. Ηδη θα διενεργηθούν εργαστηριακές αναλύσεις στο γάλα, στο τυρί, στα φρούτα του δάσους, στα μανιτάρια, στα κουνέλια, στους λαγούς, στα ζαρκάδια και στα αγριογούρουνα σε ολόκληρη την Ιταλία.
Στη Γερμανία, στην Αυστρία και στη Γαλλία κατάσχονται πολλά αγριογούρουνα εξαιτίας της μεγάλης συγκέντρωσης στους ιστούς τους σε Καίσιο -137. Για παράδειγμα στη Γερμανία από τα 50.000 αγριογούρουνα που σκοτώνονται κάθε χρόνο το 2% έχει ραδιενέργεια πάνω από τα επιτρεπτά όρια. Στα μανιτάρια οι μετρήσεις δείχνουν συγκεντρώσεις και 20 φορές μεγαλύτερες από το επιτρεπόμενο όριο. Στην Αυστρία στα αγριογούρουνα και στα ελάφια μετριέται 5 φορές περισσότερο Καίσιο-137 από το κανονικό όριο.
Στην Ελλάδα, δυστυχώς, δεν υπάρχουν αρχεία νεοπλασιών, ώστε να βγουν ασφαλή συμπεράσματα για την επίπτωση του πυρηνικού ατυχήματος του Τσερνόμπιλ. Ελάχιστες είναι οι πληροφορίες που μπορεί να δώσει κανείς και να μας πει πόσο Καίσιο-137 κρύβεται στα «σπλάχνα» της μακρο και μικροπανίδας και στους ιστούς της μικρο και μακροχλωρίδας. Πόσο επικίνδυνα είναι τα θηράματα, τα προϊόντα αλιείας, τα φυτικά προϊόντα που μπαίνουν στη διατροφή μας. Πόση ραδιενέργεια εμπεριέχουν οι λαγοί, τα πουλιά, τα αγριογούρουνα των Χασίων και Αντιχασίων που διατρέφονται από τα βελανίδια του εκτεταμένου δρυοδάσους και τις διάφορες ρίζες. Ας ελπίσουμε πως κάποτε θα μάθουμε την αλήθεια. Επειτα η ελπίδα, αφού δεν μπορεί να είναι θύμα του Τσερνόμπιλ, πεθαίνει τελευταία.

Γράψτε το σχόλιό σας

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία και το μήνυμά σας:
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικα.

Σχόλια με υβριστικό, απειλητικό, ρατσιστικό ή άλλο περιεχόμενο που η συντακτική ομάδα κρίνει πως δεν προσφέρουν στο γόνιμο διάλογο, δεν θα δημοσιεύονται. Παρακαλούμε να αποφεύγετε τα greeklish.